II ZK 112/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła radcy prawnego A.B., obwinionej o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na wykonywaniu zawodu w formie nieprzewidzianej przez prawo, tj. świadczeniu pomocy prawnej na rzecz spółki z o.o., której przeważającym przedmiotem działalności była działalność prawnicza. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny uznał ją za winną i wymierzył karę pieniężną. Wyższy Sąd Dyscyplinarny utrzymał to orzeczenie w mocy. Obrońca obwinionej wniósł kasację, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa procesowego, w tym nierozpoznanie przez sąd odwoławczy zarzutu dotyczącego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług prawnych przez spółki prawa handlowego (art. 2 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 22 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, wskazując, że nierozpoznanie tej kwestii przez sąd odwoławczy uniemożliwiło prawidłową ocenę podstawy materialnej wniosku o ukaranie. Sąd Najwyższy podkreślił, że adresatami przepisów o radcach prawnych są radcowie prawni, a nie spółki kapitałowe, ale jednocześnie wskazał na potrzebę rozważenia, czy świadczona pomoc prawna na rzecz spółki B. mogła być traktowana jako odrębna od pomocy prawnej radcy prawnego, np. w charakterze doradcy restrukturyzacyjnego. Z uwagi na zasadność zarzutu nierozpoznania istotnej kwestii, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykonywania zawodu radcy prawnego we współpracy ze spółkami prawa handlowego, a także kwestie proceduralne związane z rozpoznawaniem zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego świadczącego pomoc prawną na rzecz spółki, której dominującym przedmiotem działalności jest działalność prawnicza. Orzeczenie SN ma charakter proceduralny i wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka prawa handlowego może prowadzić działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług prawnych, a w konsekwencji, czy radca prawny świadczący pomoc prawną na rzecz takiej spółki wykonuje zawód w formie niedozwolonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie udzielił ostatecznej odpowiedzi, ale wskazał na potrzebę rozważenia tej kwestii przez sąd niższej instancji, podkreślając, że adresatami przepisów o radcach prawnych są radcowie prawni, a nie spółki kapitałowe. Zaznaczył również, że pomoc prawna świadczona na rzecz spółki może być odrębna od pomocy prawnej radcy prawnego (np. w charakterze doradcy restrukturyzacyjnego).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny nierozpoznał zarzutu dotyczącego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług prawnych przez spółki prawa handlowego, co miało kluczowe znaczenie dla oceny materialnoprawnej sprawy. Brak rozpoznania tej kwestii uniemożliwił prawidłową ocenę podstawy prawnej wniosku o ukaranie.
Czy nierozpoznanie przez sąd odwoławczy wszystkich zarzutów odwołania stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nierozpoznanie zarzutu odwołania, który dotyczy istotnej kwestii materialnoprawnej, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniechanie rozpoznania zarzutu odwołania bezpośrednio przekłada się na nierozpoznanie istotnej kwestii w sprawie przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny, co jest podstawą do uchylenia orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| B. spółka z o.o. | spółka | klient obwinionej |
| Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (20)
Główne
u.r.p. art. 64 § 1
Ustawa o radcach prawnych
Podstawa zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
u.r.p. art. 8 § 1
Ustawa o radcach prawnych
Dotyczy wykonywania zawodu radcy prawnego.
u.r.p. art. 6 § 1
Ustawa o radcach prawnych
Dotyczy wykonywania zawodu radcy prawnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów odwołania.
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów odwołania.
u.r.p. art. 74 § 1
Ustawa o radcach prawnych
Przepis proceduralny dotyczący postępowania dyscyplinarnego.
p.przed. art. 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Podstawa zarzutu dotycząca swobody działalności gospodarczej.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy wolności gospodarczej.
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu i przekazaniu sprawy.
k.p.k. art. 65 § 2ba
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kary pieniężnej.
k.p.k. art. 74 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis proceduralny dotyczący postępowania dyscyplinarnego.
k.p.k. art. 4 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada stosowania przepisów k.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wyjaśnienia istotnych okoliczności.
k.p.k. art. 117 § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 62 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dopuszczalność kasacji.
k.p.k. art. 62 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zaskarżalność orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego.
k.p.c. art. 87 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnik procesowy w sprawach restrukturyzacji i upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny zarzutu dotyczącego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług prawnych przez spółki prawa handlowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych Sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. • Zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w punkcie d) kasacji z powodu braku zarzutu naruszenia art. 433 § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
adresatem art. 8 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych są radcowie prawni, a nie spółka kapitałowa z ograniczoną odpowiedzialnością • nie można nie zauważyć, że adresatem art. 8 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych są radcowie prawni, a nie spółka kapitałowa z ograniczoną odpowiedzialnością • prima facie
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonywania zawodu radcy prawnego we współpracy ze spółkami prawa handlowego, a także kwestie proceduralne związane z rozpoznawaniem zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego świadczącego pomoc prawną na rzecz spółki, której dominującym przedmiotem działalności jest działalność prawnicza. Orzeczenie SN ma charakter proceduralny i wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii granicy między wykonywaniem zawodu radcy prawnego a działalnością gospodarczą spółek prawa handlowego w obszarze usług prawnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu prawników i firm prawniczych.
“Czy radca prawny może współpracować ze spółką prawniczą? Sąd Najwyższy uchyla orzeczenie dyscyplinarne.”
Sektor
usługi prawne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.