II ZIZ 30/23

Sąd Najwyższy2023-11-22
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność karnaimmunitetobrońca z urzęduSąd NajwyższyIPNprawo karne

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek obrońcy z urzędu i zwolnił go z funkcji w sprawie dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, po tym jak sędzia ustanowił obrońcę z wyboru.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu o zwolnienie z funkcji w sprawie dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie sędziego R. R. do odpowiedzialności karnej. Obrońca z urzędu, adw. A. A., złożył wniosek o zwolnienie, ponieważ sędzia R. R. ustanowił obrońcę z wyboru. Sąd Najwyższy, powołując się na odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania karnego, uznał wniosek za uzasadniony i zwolnił obrońcę z urzędu.

Przedmiotem postępowania było rozpoznanie wniosku obrońcy z urzędu, adw. A. A., o zwolnienie go z pełnienia funkcji obrońcy z urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku, R. R. Sprawa dotyczyła zażalenia na uchwałę Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2023 r. w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Wcześniej Prokurator IPN złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za szereg przestępstw. Sąd Najwyższy wyznaczył R. R. obrońcę z urzędu, a następnie uwzględnił wniosek o zwolnienie pierwszego obrońcy z urzędu (adw. M. A.) z uwagi na brak jego deklaracji gotowości. Kolejnym obrońcą z urzędu został adw. A. A. Po tym, jak sędzia R. R. ustanowił obrońcę z wyboru (adw. W. G.), adw. A. A. złożył wniosek o zwolnienie go z funkcji obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 378 § 2 k.p.k. stosowanym odpowiednio w postępowaniu immunitetowym, uznał, że ustanowienie obrońcy z wyboru eliminuje potrzebę posiadania obrońcy z urzędu, i uwzględnił wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, obrońca z urzędu może zostać zwolniony z pełnienia funkcji, jeśli oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 378 § 2 k.p.k., który stanowi, że sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza innego obrońcę z urzędu. W sytuacji, gdy oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru, potrzeba posiadania obrońcy z urzędu ustaje, co czyni wniosek o zwolnienie zasadnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnić wniosek i zwolnić obrońcę z urzędu

Strona wygrywająca

adw. A. A.

Strony

NazwaTypRola
Prokurator IPN - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł.organ_państwowywnioskodawca
R. R.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku
adw. A. A.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
adw. M. A.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
adw. W. G.osoba_fizycznaobrońca z wyboru

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 378 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W postępowaniu immunitetowym stosowany odpowiednio.

Pomocnicze

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustanowienie przez sędziego obrońcy z wyboru eliminuje potrzebę posiadania obrońcy z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 poz. 217) powoływanej dalej jako „u.s.p.” w sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty obrony z urzędu w sprawach immunitetowych, w szczególności możliwość zwolnienia obrońcy z urzędu po ustanowieniu obrońcy z wyboru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu immunitetowym, ale zasada ogólna dotycząca obrony z urzędu jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z obroną z urzędu w kontekście postępowania immunitetowego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZIZ 30/23
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2023 roku
w sprawie zażalenia Prokuratora IPN - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł. z dnia 27 października 2023 r. na uchwałę Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2023 r. o sygn. akt I ZI 22/22 w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej R. R. – sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku
wniosku z dnia 14 listopada 2023 r. adw. A. A. – obrońcy z urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku R. R. o zwolnienie z funkcji obrońcy z urzędu
na podstawie art. 378 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 poz. 217) powoływanej dalej jako „u.s.p.”
postanowił
:
uwzględnić wniosek i zwolnić adw. A. A. z obowiązku pełnienia funkcji obrońcy z urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku – R. R.
UZASADNIENIE
Prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł., wnioskiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt […], zwrócił się do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej R. R. - sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku, wobec którego zachodziło podejrzenie popełnienia szeregu przestępstw wypełniających dyspozycje art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 177).
Na posiedzeniu Sądu Najwyższego w dniu 13 stycznia 2023 r. Prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł. złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla R. R. - sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku celem zapewnienia mu skutecznego prawa do obrony z uwagi na stan zdrowia i podeszły wiek.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Prokuratora i wyznaczył R. R. - sędziemu Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku obrońcę z urzędu.
Pismem z dnia 21 lutego 2023 r. adw. M. A. wniósł
‎
o zwolnienie go z obowiązku obrońcy z urzędu R. R. - sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku z uwagi, iż nie znajdował się on w wykazie obrońców deklarujących gotowość do udzielania pomocy prawnej z urzędu tj. wykazie obrońców z urzędu 2022/2023 tzw. „Lista.A”, o której mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2020 r. w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu (Dz.U. z 2020 poz. 1681).
Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2023 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej uwzględnił wniosek adw. M. A. zwalniając go z funkcji obrońcy z urzędu i wyznaczył R. R. obrońcę z urzędu w osobie adw. A. A.
Uchwałą z dnia 5 października 2023 r, sygn. akt I ZI 22/22, Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyny wskazane w uchwale.  Zażalenie na uchwałę wnieśli: IPN oraz obrońcy R. R. – adw. A. A. oraz adw. W. G.
Pismem z dnia 14 listopada 2023 r. adw. A. A. wniósł
‎
o zwolnienie go z obowiązku pełnienia funkcji obrońcy z urzędu informując, iż R. R. w dniu 24 października 2023 r. ustanowił obrońcę
‎
z wyboru w osobie adw.
W. G.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek adw. A. A. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisu art. 378 § 2 k.p.k., który to w postępowaniu immunitetowym stosowany jest odpowiednio na podstawie art. 128 u.s.p. (zob. Uchwała SN z 27 maja 2009 r., I KZP 5/09, OSNKW 2009, nr 7, poz. 51)
‎
w sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu.
‎
W przedmiotowej sprawie, obrońca z urzędu, w osobie adw. A. A., został wyznaczony w celu zapewnienia prawidłowego prawa do obrony sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku R. R. Skoro jednak sędzia wyznaczył obrońcę z wyboru w osobie adw. W. G., ustała potrzeba posiadania obrońcy z urzędu i zasadnym jest zwolnienie adw. A. A. z pełnienia obowiązków obrońcy z urzędu na rzecz R. R. (tak. m.in. D. Świecki, B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, komentarz do art. 378, LEX/el. 2021).
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI