II ZIZ 30/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał zażalenia Prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej oraz obrońców sędziego X.Y. na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za 12 przestępstw. Sąd zauważył, że do rozpoznania sprawy w drugiej instancji wymagany jest skład trzech sędziów. Wskazał na wyłączenie sędziego Wiesława Kozielewicza (orzekającego w I instancji) oraz sędziego Pawła Grzegorczyka (którego wykonanie postanowienia o wyznaczeniu zostało wstrzymane). Dodatkowo, sędzia Krzysztof Staryk powstrzymał się od orzekania do czasu rozstrzygnięcia powództwa o ustalenie jego uprawnień. Pozostali sędziowie Izby Odpowiedzialności Zawodowej zostali powołani w procedurze budzącej wątpliwości ustrojowe, co zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem Sądu Najwyższego, prowadzi do stwierdzenia, że Izba ta nie spełnia wymogów niezależnego i bezstronnego sądu. Z uwagi na brak możliwości utworzenia prawidłowego składu orzekającego, który nie byłby obarczony bezwzględną przyczyną odwoławczą, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie przez Sąd Najwyższy niemożności orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej z powodu wadliwej obsady sądu i braku niezależności.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest utworzenie prawidłowego składu orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w sytuacji, gdy część sędziów jest wyłączona lub powstrzymuje się od orzekania, a pozostali zostali powołani w procedurze budzącej wątpliwości ustrojowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obecnej sytuacji faktycznej i prawnej nie jest możliwe utworzenie niezależnego i niezawisłego sądu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, którego orzeczenie nie byłoby obarczone bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na wyłączenia sędziów oraz wątpliwości co do statusu sędziów powołanych w wadliwej procedurze nominacyjnej, co uniemożliwia utworzenie składu spełniającego wymogi niezależności i bezstronności.
Czy wstrzymanie wykonania postanowienia o wyznaczeniu sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wpływa na jego możliwość orzekania w tej Izbie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wstrzymanie wykonania postanowienia o wyznaczeniu skutkuje niemożnością orzekania przez danego sędziego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na prawomocne postanowienie WSA w Warszawie wstrzymujące wykonanie postanowienia Prezydenta RP o wyznaczeniu sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
Czy sędziowie powołani do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. mogą orzekać w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzekanie przez sędziów powołanych w tej procedurze prowadzi do ustrojowej wady organu, który nie spełnia wymogów niezależnego i bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wcześniejszego stanowiska Sądu Najwyższego w sprawie II ZIZ 14/23, wskazującego na wadliwość procedury nominacyjnej i jej wpływ na niezależność i bezstronność Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Instytutu Pamięci Narodowej - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł. | organ_państwowy | zażalający |
| obrońcy X.Y. | inne | zażalający |
| X.Y. | inne | sędzia Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 22 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
k.p.k. art. 29 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.SN art. 22a
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 35 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.s.p. art. 110 § § 2a
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.k. art. 165 § § 2
Kodeks karny (1969)
u.IPN art. 2 § ust. 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
u.IPN art. 3
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemożność utworzenia prawidłowego składu orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej z uwagi na wyłączenia sędziów i wątpliwości co do ich statusu. • Naruszenie prawa strony do niezależnego, bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Godne uwagi sformułowania
długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca jego prowadzenie • ustrojowa wadliwość opisywanego organu z udziałem wskazanych sędziów powołanych w wadliwej procedurze nominacyjnej • nie spełnia wymogów, by uznać wskazany organ za niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd • nienależna obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • naruszałoby prawo strony do niezależnego, bezstronnego sądu ustanowionego ustawą
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
sprawozdawca
Wiesław Kozielewicz
sędzia orzekający w I instancji
Paweł Grzegorczyk
wyłączony z mocy prawa
Krzysztof Staryk
powstrzymujący się od orzekania
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Tomasz Demendecki
sędzia
Marek Dobrowolski
sędzia
Marek Motuk
sędzia
Marek Siwek
sędzia
Maria Szczepaniec
sędzia
Paweł Wojciechowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie przez Sąd Najwyższy niemożności orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej z powodu wadliwej obsady sądu i braku niezależności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych polskiego sądownictwa, w tym niezależności i bezstronności sądów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie ws. sędziego z powodu kryzysu praworządności: Czy Izba Odpowiedzialności Zawodowej może orzekać?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.