II ZIZ 3/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał zażalenie Prokuratora Rejonowego na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt I ZI 61/24, która odmówiła wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego X. Y. do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 177 § 1 k.k. Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania pokrzywdzonej, monitoring i opinia biegłego, prowadzi do wniosku o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Konstytucji RP i Kodeksu postępowania karnego dotyczących postępowania immunitetowego, podkreślił, że wymaga ono "dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa", co jest wyższym progiem niż "uzasadnione podejrzenie". Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że okoliczności zdarzenia z dnia 25 lutego 2023 r. nie dają podstaw do wydania zezwolenia. Sąd odwoławczy zgodził się z ustaleniami, że rowerzystka E. D. naruszyła zasadę szczególnej ostrożności, wjeżdżając na przejazd dla rowerzystów z założonym kapturem i nie obserwując należycie drogi z lewej strony. Zastosowanie zasady ograniczonego zaufania pozwoliło sądowi przyjąć, że kierujący pojazdem X. Y. mógł zakładać, iż inny uczestnik ruchu upewni się co do możliwości bezkolizyjnego przejazdu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "dostatecznie uzasadnionego podejrzenia" w kontekście immunitetu sędziowskiego oraz stosowanie zasady ograniczonego zaufania w sprawach o wypadki drogowe z udziałem sędziów.
Dotyczy specyficznej procedury immunitetowej sędziów, ale zasady interpretacji przepisów ruchu drogowego mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sprawie wypadku drogowego, w którym uczestniczył sędzia, zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k., uzasadniające uchylenie immunitetu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, a rowerzystka naruszyła zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że materiał dowodowy nie daje podstaw do postawienia sędziemu zarzutów, a rowerzystka wjechała na przejazd dla rowerzystów, naruszając zasadę szczególnej ostrożności i zasadę ograniczonego zaufania kierującego pojazdem.
Jak interpretować pojęcie "dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa" na gruncie postępowania immunitetowego sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jest to próg wyższy niż "uzasadnione podejrzenie" wymagane do wszczęcia śledztwa, wymagający istnienia bardziej rozbudowanej podstawy faktycznej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wykładni art. 313 § 1 k.p.k. i orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że podejrzenie musi być w pełni uzasadnione, nienasuwające istotnych wątpliwości co do popełnienia czynu i zaistnienia znamion przestępstwa.
Jaka jest natura prawna postępowania w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej?
Odpowiedź sądu
Jest to postępowanie autonomiczne, konstytucyjnie umocowane, odrębne od postępowania karnego i dyscyplinarnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie to nie jest etapem postępowania karnego ani dyscyplinarnego, a jego celem jest usunięcie przeszkody prawnej uniemożliwiającej formalne przedstawienie zarzutów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w L. |
| Prokurator Rejonowy [...] w W. | organ_państwowy | skarżący |
| E. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
u.s.p. art. 80 § § 2c
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
p.r.d. art. 3
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Ogólna zasada zachowania szczególnej ostrożności.
p.r.d. art. 26 § ust. 1
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Obowiązki kierującego zbliżającego się do przejścia dla pieszych.
p.r.d. art. 26 § ust. 1a
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Obowiązki kierującego tramwajem zbliżającego się do przejścia dla pieszych.
p.r.d. art. 27 § ust. 1
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Obowiązki kierującego zbliżającego się do przejazdu dla rowerzystów.
p.r.d. art. 4
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Zasada ograniczonego zaufania.
k.p.k. art. 313 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymóg istnienia bardziej rozbudowanej podstawy faktycznej do przedstawienia zarzutów.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziego. • Rowerzystka naruszyła zasadę szczególnej ostrożności i zasadę ograniczonego zaufania. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Zgromadzony materiał dowodowy (zeznania pokrzywdzonej, monitoring, opinia biegłego) wskazuje na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie immunitetowe jest postępowaniem autonomicznym wobec postępowania dyscyplinarnego. • Sformułowanie "dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa" jest tożsame z pojęciem użytym w art. 313 § 1 k.p.k. i wymaga istnienia bardziej rozbudowanej faktycznej podstawy. • Zasada ograniczonego zaufania nie może być interpretowana rozszerzająco i obarczać kierowcę odpowiedzialnością za każdą sytuację powstałą na drodze, w tym za nieostrożność innego uczestnika ruchu. • Kierujący samochodem X. Y. – sędzia Sądu Rejonowego w L., mógł zakładać, że jeśli ktoś będzie chciał jechać przejazdem dla rowerzystów, to przed wjazdem na jezdnię upewni się, że może bezkolizyjnie przejechać, czyli także spojrzy w lewą stronę.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"dostatecznie uzasadnionego podejrzenia\" w kontekście immunitetu sędziowskiego oraz stosowanie zasady ograniczonego zaufania w sprawach o wypadki drogowe z udziałem sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury immunitetowej sędziów, ale zasady interpretacji przepisów ruchu drogowego mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy immunitetu sędziego i jego odpowiedzialności za wypadek drogowy, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na specyfikę roli sędziego w społeczeństwie.
“Czy sędzia może uniknąć odpowiedzialności za wypadek drogowy dzięki immunitetowi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.