II ZIZ 27/24

Sąd Najwyższy2024-12-23
SNKarneodpowiedzialność zawodowa sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność karnapostępowanie karnewniosekzażalenieSąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności Zawodowejbezzasadność

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie zezwolenia na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej, uznając wniosek za oczywiście bezzasadny.

M. C. złożyła wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędzi Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej za zarzucane przestępstwa, wskazując na nieprawidłowości w prowadzonym przez nią postępowaniu cywilnym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku jako oczywiście bezzasadnego, uznając, że zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i merytorycznej wadliwości wyroku powinny być weryfikowane w drodze kontroli instancyjnej, a nie w postępowaniu karnym. Zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku zostało utrzymane w mocy.

Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2024 r. M. C. zwróciła się do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L. za przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., art. 191 k.k. i art. 286 k.k. Wnioskodawczyni zarzuciła sędzi nadużycia i nieprawidłowości w prowadzonym przez nią postępowaniu cywilnym (sygn. akt I C […]/22), w tym niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o badania DNA, co doprowadziło do wadliwego oddalenia jej powództwa. Wnioskodawczyni podniosła również zarzuty formalne dotyczące niedostatecznego podpisu i opieczętowania wyroku. Sąd Najwyższy, zarządzeniem z dnia 22 października 2024 r., odmówił przyjęcia wniosku jako oczywiście bezzasadnego. M. C. wniosła zażalenie, ponawiając swoje zarzuty. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał zażalenie za niezasadne. Wskazał, że zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i merytorycznej oceny wyroku mieszczą się w ramach swobodnego uznania sędziowskiego i podlegają kontroli instancyjnej, a nie weryfikacji w płaszczyźnie prawnokarnej. Ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez sędzię przestępstw, odmowa przyjęcia wniosku jako oczywiście bezzasadnego była prawidłowa, a zaskarżone zarządzenie zostało utrzymane w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie mogą być weryfikowane w płaszczyźnie prawnokarnej, lecz powinny być poddane ocenie sądu odwoławczego w ramach kontroli instancyjnej postępowania cywilnego.

Uzasadnienie

Działalność orzecznicza sędziego opiera się na zasadzie swobodnego uznania sędziowskiego, a sposób procedowania i wyrok kończący postępowanie podlegają kontroli instancyjnej. Zarzuty dotyczące tych kwestii nie uzasadniają wszczęcia postępowania karnego przeciwko sędziemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (utrzymał w mocy zarządzenie)

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznawnioskodawczyni
sędzia Sądu Rejonowego w […]. D. L.osoba_fizycznasędzia
K. C.osoba_fizycznastrona w sprawie cywilnej
W. C.osoba_fizycznastrona w sprawie cywilnej

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 191

Kodeks karny

k.k. art. 286

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące postępowania dowodowego i merytorycznej oceny wyroku podlegają kontroli instancyjnej, a nie weryfikacji prawnokarnej. Brak dowodów uprawdopodabniających popełnienie przestępstwa przez sędziego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania cywilnego i wyroku powinny skutkować pociągnięciem sędziego do odpowiedzialności karnej.

Godne uwagi sformułowania

Działalność orzecznicza oparta jest bowiem m.in. na zasadzie swobodnego uznania sędziowskiego, a sposób procedowania Sądu w określonej sprawie oraz wyrok kończący to postępowanie podlega kontroli instancyjnej. nie powinny zaś być weryfikowane w płaszczyźnie prawnokarnej. nie zasługiwał na uwzględnienie wobec nieprzedstawienia przez wnioskodawczynię jakichkolwiek okoliczności i dowodów, które uprawdopodabniałyby – choćby w minimalnym stopniu – popełnienie przez sędzię D. L. przestępstw wskazanych we wniosku.

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Granice odpowiedzialności karnej sędziego a kontrola instancyjna w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między błędami proceduralnymi lub merytorycznymi w postępowaniu sądowym a przestępstwem, a także jakie są granice odpowiedzialności karnej sędziego.

Czy błąd sędziego to od razu przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZIZ 27/24
POSTANOWIENIE
Dnia 23 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 23 grudnia 2024 r.
zażalenia M. C.
na zarządzenie z dnia 22 października 2024 r. o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L. do odpowiedzialności karnej
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2024 r. M. C. wystąpiła do Sądu Najwyższego-Izby Odpowiedzialności Zawodowej o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L. za działania stanowiące, jej zdaniem, przestępstwa określone w art. 231 § 1 k.k., art. 191 k.k. i art. 286 k.k. Wskazała, że przed Sądem Rejonowym w […]. prowadzona była sprawa z jej powództwa przeciwko K. C. i W. C. o uznanie za niegodnego dziedziczenia (sygn. akt I C […]/22). Skład tego Sądu tworzyła sędzia D. L.. W  ocenie M. C. w toku procesu doszło do nadużyć i nieprawidłowości, polegających m.in. na niezasadnym oddaleniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie badań DNA. W efekcie Sąd ten wyrokiem z dnia 15 maja 2023 r. oddalił jej powództwo, dokonując wadliwego rozstrzygnięcia. Wskazała ponadto, że  wyrok, który został jej doręczony, nie został podpisany
‎
i opieczętowany.
Zarządzeniem z dnia 22 października 2024 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L., wobec uznania tego wniosku za oczywiście bezzasadny.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła M. C.. W środku odwoławczym ponownie podniosła zarzuty dotyczące sposobu procedowania przez Sąd Rejonowy w […]. w sprawie o sygn. akt I C […]/22 oraz wadliwości merytorycznej i formalnej wydanego w tej sprawie wyroku. Skarżąca wniosła o  uchylenie zaskarżonego zarządzenia oraz o wydanie uchwały zezwalającej na  pociągnięcie sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L. do  odpowiedzialności karnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Należy dostrzec, że okoliczności podniesione przez Skarżącą w zażaleniu koncentrują się wokół kwestii związanych z prowadzeniem postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy w […]. w sprawie o sygn. akt I C […]/22 oraz dotyczą rozstrzygnięcia dokonanego przez ten Sąd w wyroku z dnia 15 maja 2023 r. Sędzia Sądu Rejonowego w […]. D. L. orzekając we  wskazanej sprawie, sprawowała wymiar sprawiedliwości, realizując uprawnienia przysługującej jej z racji pełnienia urzędu sędziego. Działalność orzecznicza oparta jest bowiem m.in. na zasadzie swobodnego uznania sędziowskiego, a sposób procedowania Sądu w określonej sprawie oraz wyrok kończący to postępowanie podlega kontroli instancyjnej. Należy więc uznać, ze zarzuty formułowane przez Skarżącą mogły zostać poddane ocenie sądu odwoławczego, nie powinny zaś być weryfikowane w płaszczyźnie prawnokarnej.
Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że wniosek o zezwolenie na  pociągnięcie sędzi Sądu Rejonowego w […]. D. L. do   odpowiedzialności karnej nie zasługiwał na uwzględnienie wobec nieprzedstawienia przez wnioskodawczynię jakichkolwiek okoliczności i dowodów, które uprawdopodabniałyby – choćby w  minimalnym stopniu – popełnienie przez sędzię D. L. przestępstw wskazanych we wniosku. W tej sytuacja odmowa przyjęcia wniosku – jako oczywiście bezzasadnego – była prawidłowa, a  zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
ł.n
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI