SNO 9/05

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2005-04-12
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaalkoholprawo karnesąd najwyższyimmunitetprawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, oddalając jego zażalenie.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości (1,5 promila) i spowodowanie kolizji. Sąd Najwyższy uznał, że zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa, a argumenty sędziego o braku podstaw lub bezprzedmiotowości postępowania (ze względu na wniosek o przejście w stan spoczynku) są bezzasadne. Uchwała zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności została utrzymana w mocy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę w związku z zażaleniem sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, która zezwoliła na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Podejrzenie dotyczyło popełnienia w dniu 8 września 2004 r. występku z art. 178a § 1 k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości (1,5 promila alkoholu we krwi) i uczestniczeniu w kolizji z dwoma innymi pojazdami. Sąd Apelacyjny uznał, że zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa. Sędzia w zażaleniu kwestionował istnienie podstaw do wydania uchwały i podnosił, że nie wzięto pod uwagę jego wyjaśnień. Dodatkowo, wniósł o umorzenie postępowania, argumentując bezprzedmiotowość uchylenia immunitetu z powodu złożenia wniosku o przeniesienie w stan spoczynku. Sąd Najwyższy, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę, podkreślił, że zebrane dowody jednoznacznie wskazują na prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym i kolizję, co było wystarczające do podjęcia uchwały. Odnosząc się do wniosku o przeniesienie w stan spoczynku, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sędziowie w stanie spoczynku podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej na tych samych zasadach, co sędziowie pełniący służbę, co czyni uchwałę wciąż zasadną. Sąd Najwyższy skrytykował również wyjaśnienia sędziego dotyczące przyczyn wprawienia się w stan nietrzeźwości, uznając je za infantylne i uwłaczające godności zawodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia występku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (1,5 promila) i spowodowania kolizji jest wystarczający do zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, a wyjaśnienia sędziego dotyczące przyczyn nietrzeźwości są nieistotne dla tej oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniony
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający niższej instancji
Prokuratura Okręgowaorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnegoorgan_państwowystrona postępowania dyscyplinarnego

Przepisy (5)

Główne

u.s.p. art. 80 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa, właściwy sąd dyscyplinarny, na wniosek uprawnionego organu, jest uprawniony do podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Pomocnicze

u.s.p. art. 104

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędziowie w stanie spoczynku podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej na tych samych zasadach, co sędziowie pełniący służbę.

u.s.p. art. 129 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy kwestii proceduralnych w postępowaniu dyscyplinarnym, które nie były przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

u.s.p. art. 129 § § 3

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy kwestii proceduralnych w postępowaniu dyscyplinarnym, które nie były przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez sędziego występku z art. 178a § 1 k.k. Sędziowie w stanie spoczynku podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej na tych samych zasadach co sędziowie pełniący służbę. Wyjaśnienia sędziego dotyczące przyczyn wprawienia się w stan nietrzeźwości są nieistotne dla oceny zasadności uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw do przyjęcia istnienia dużego prawdopodobieństwa popełnienia występku. Umorzenie postępowania z uwagi na złożenie wniosku o przeniesienie w stan spoczynku.

Godne uwagi sformułowania

zasady wiedzy i doświadczenia życiowego nakazują w dalszym ciągu przyjąć istnienie dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez sędziego (...) Sądu Rejonowego występku mu zarzucanego. Twierdzenie sędziego w zażaleniu, że „dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw istnienia dużego prawdopodobieństwa popełnienia występku” jest gołosłowne. Te dwa niewątpliwe fakty były wystarczające do podjęcia uchwały, natomiast ustalenie przyczyn kolizji, czy spowodowały ją nierówności nawierzchni, czy prowadzący samochód nietrzeźwy kierowca, są przedmiotem śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę. Stosownie do jej art. 104 sędziowie w stanie spoczynku podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej na tych samych zasadach, co sędziowie pełniący służbę. wyjaśnienia sędziego co do przyczyn wprawienia się w stan nietrzeźwości. Są one tak infantylne, że wręcz uwłaczają godności zawodu sędziego i powadze Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Piotr Hofmański

przewodniczący

Tadeusz Domińczyk

członek

Maria Tyszel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w tym sędziów w stanie spoczynku, oraz ocena dowodów w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i postępowania dyscyplinarnego; ogólne zasady odpowiedzialności karnej za jazdę po alkoholu są ugruntowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności sędziego za przestępstwo drogowe, co zawsze budzi zainteresowanie. Dodatkowo, krytyka sądu wobec wyjaśnień sędziego dodaje jej pikanterii.

Sędzia pijany za kierownicą? Sąd Najwyższy nie miał litości dla tłumaczeń.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA  12  KWIETNIA  2005  R. 
SNO  9/05 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. 
Sędziowie SN: Tadeusz Domińczyk, Maria Tyszel (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta w 
sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. 
w związku z zażaleniem obwinionego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt (...) w przedmiocie 
zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
 
u t r z y m a ł   w   m o c y  zaskarżoną   u c h w a ł ę,  a kosztami postępowania 
dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 12 stycznia 2005 r., 
sygn. akt (...), zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego 
Sądu Rejonowego w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez 
niego w dniu 8 września 2004 r. w miejscowości A., w powiecie (...) występku z 
art. 178a § 1 k.k. W uzasadnieniu uchwały Sąd wskazał, że zebrane dowody 
przez Prokuraturę Okręgową w sprawie o sygn. V Ds.(...), wskazują na duże 
prawdopodobieństwo, że sędzia Sądu Rejonowego w dniu 8 września 2004 r., 
będąc w stanie nietrzeźwym (1,5 ‰ alkoholu we krwi) prowadził samochód 
marki „Toyota Yaris” o nr rej. (...). Samochód ten, w miejscowości A., na 
drodze krajowej, uczestniczył w kolizji z nadjeżdżającym z przeciwnego 
kierunku jazdy samochodem ciężarowym „Jelcz”, a następnie z samochodem 
osobowym marki „Fiat 170”. Badania krwi kierowców „Jelcza” i „Fiata 170” na 
zawartość alkoholu dały wyniki negatywne. 
Sędzia Sądu Rejonowego, w zażaleniu na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego 
wniósł o jej uchylenie „i nie zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności 
karnej, ewentualnie o przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania...” 
twierdząc w uzasadnieniu, że: „Jak to wynika z akt sprawy nie było podstaw do 
wydania uchwały. Dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw do przyjęcia 
istnienia dużego prawdopodobieństwa popełnienia występku. Nie wzięto pod 
uwagę moich wyjaśnień. Zeznania świadków: M. i G. również o tym świadczą.” 
Pismem z dnia 7 kwietnia 2005 r. obwiniony wniósł o umorzenie 
postępowania w sprawie, ponieważ – jego zdaniem – uchylenie immunitetu jest 

 
2 
bezprzedmiotowe, wobec tego, że złożył wniosek o przeniesienie w stan 
spoczynku z uwagi na stan zdrowia. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniosła o utrzymanie w mocy 
zaskarżonej uchwały. 
Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wziął pod 
uwagę, co następuje: 
Zgodnie z art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz.1070 ze zm.), zwanej dalej ustawą o 
u.s.p., jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez 
sędziego przestępstwa właściwy sąd dyscyplinarny, na wniosek uprawnionego 
organu, jest uprawniony do podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie do 
odpowiedzialności karnej. 
Zasadne jest stanowisko Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, że 
przedstawione w wyjaśnieniu sędziego okoliczności, w jakich wprowadził się w 
stan nietrzeźwości podlegają zweryfikowaniu w toczącym się postępowaniu 
przygotowawczym, natomiast „zasady wiedzy i doświadczenia życiowego 
nakazują w dalszym ciągu przyjąć istnienie dużego prawdopodobieństwa 
popełnienia przez sędziego (...) Sądu Rejonowego występku mu zarzucanego. 
Zarówno fakt wykonywania pracy do godziny 15oo, pomimo posiadania 
zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do niej „z powodu dolegliwości 
żołądkowych i układu nerwowego”, jak nie spożywanie posiłków poza 
śniadaniem, przewożenie znajomemu „jakichś metalowych narzędzi”, a także 
zażywanie leków, nawet w nadmiernej ilości są pozbawione jakiegokolwiek 
znaczenia prawnego dla oceny zasadności zaskarżonej uchwały. Twierdzenie 
sędziego w zażaleniu, że „dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw istnienia 
dużego prawdopodobieństwa popełnienia występku” jest gołosłowne. Zebrane 
dowody jednoznacznie wskazują, że sędzia Sądu Rejonowego w dniu 8 
września 2004 r. prowadził samochód będąc w stanie nietrzeźwym (1,5 ‰ 
alkoholu we krwi) oraz, że doszło do kolizji prowadzonego przez niego 
samochodu z dwoma innymi pojazdami. Te dwa niewątpliwe fakty były 
wystarczające do podjęcia uchwały, natomiast ustalenie przyczyn kolizji, czy 
spowodowały ją nierówności nawierzchni, czy prowadzący samochód 
nietrzeźwy 
kierowca, 
są 
przedmiotem 
śledztwa 
prowadzonego 
przez 
Prokuraturę. 
Przesłany Sądowi Najwyższemu – Sądowi Dyscyplinarnemu wniosek 
sędziego o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, wobec złożenia 
przez niego wniosku o przeniesienie w stan spoczynku jest nie tylko 
pozbawiony doniosłości prawnej, lecz świadczy o jego nieznajomości ustawy o 
u.s.p. Stosownie do jej art. 104 sędziowie w stanie spoczynku podlegają 
odpowiedzialności dyscyplinarnej na tych samych zasadach, co sędziowie 
pełniący służbę. Sędzia w stanie spoczynku nadal pozostaje w stosunku 
służbowym i – wbrew przekonaniu sędziego Sądu Rejonowego – sędziów 

 
3 
pozostających w tym stanie nie chroni ani przed odpowiedzialnością 
dyscyplinarną, ani przed karną, co oznacza, że zaskarżona uchwała nie jest 
„bezprzedmiotową”. 
Nie ma to wprawdzie istotnego wpływu na ocenę bezzasadności zażalenia, 
jednakże Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie może nie zwrócić uwagi na 
wyjaśnienia sędziego co do przyczyn wprawienia się w stan nietrzeźwości. Są 
one tak infantylne, że wręcz uwłaczają godności zawodu sędziego i powadze 
Sądu Najwyższego. Przede wszystkim, bez znaczenia jest to, w jakiej postaci 
sędzia Sądu Rejonowego spożywał alkohol; a świadczy o popełnieniu występku 
z art. 178a § 1 k.k., którego znamiona wypełnia sam fakt naruszenia przez 
sprawcę nakazu trzeźwości w ruchu. Jeśli natomiast rzeczywiście nadużywał 
wymienionych specyfików, nie czytając załączonych do nich ulotek i nie znając 
ich 
skutków 
ubocznych, 
to 
wykazał 
wyjątkowo 
naganny 
brak 
odpowiedzialności. Ponadto, skoro wśród tych leków były także ziołowe 
wyciągi alkoholowe, zalecane w kroplach, to zażywając w dniu zdarzenia 
jednorazowo aż 50 ml mikstury o zawartości 68 % alkoholu, to nawet bez 
przeczytania ulotki, nie mógł nie wiedzieć o skutkach swego zachowania, w 
szczególności o tym, że stężenie alkoholu w jego krwi w znacznym stopniu 
przekroczy dawkę dopuszczalną przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych w 
ruchu drogowym. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny przy okazji rozpatrywanego zażalenia 
zwraca uwagę na ewidentne naruszenie przez Sąd Dyscyplinarny pierwszej 
instancji art. 129 § 2 i 3 ustawy o u.s.p., pozostające jednak poza kognicją Sądu 
Najwyższego wobec niezaskarżenia uchwały przez Rzecznika Dyscyplinarnego. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
uchwały.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI