II ZIZ 13/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał zażalenia obrońców sędziego Sądu Najwyższego X1. Y1. na uchwałę Izby Dyscyplinarnej z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt I DI 20/21, w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 231 § 3 k.k. Wniosek prokuratora dotyczył sytuacji, w której sędzia miał nie dopełnić obowiązków, wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania prawomocnego wyroku, co skutkowało bezprawnym pozbawieniem wolności A. K. Obrońcy podnosili zarzuty dotyczące m.in. wadliwego składu orzekającego, braku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa oraz naruszenia przepisów postępowania. W toku postępowania przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej, Prokuratura Krajowa cofnęła wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 14 § 2 k.p.k. i stosując analogicznie art. 431 k.p.k., uchylił zaskarżoną uchwałę Izby Dyscyplinarnej i pozostawił wniosek prokuratora bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, procedury cofnięcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej oraz wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowania sądowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej SN i jej następców prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cofnięcie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej przez prokuratora skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie wniosku przez prokuratora uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku i dalsze kontynuowanie postępowania immunitetowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie o cofnięciu wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest skuteczne i oznacza rezygnację z uprawnienia do zainicjowania postępowania, co prowadzi do jego pozostawienia bez rozpoznania.
Czy uchwała Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wydana w składzie z udziałem sędziów tej Izby, która została następnie zniesiona, może być podstawą do uchylenia zaskarżonej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział sędziego Izby Dyscyplinarnej w składzie orzekającym, nawet w nieprawomocnej uchwale, stanowi podstawę do uchylenia tej uchwały, niezależnie od innych zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wznowienia postępowania w przypadku uchwały wydanej przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem sędziego Izby Dyscyplinarnej, uznając, że taka sytuacja musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej uchwały.
Czy sędzia Sądu Najwyższego, będąc przewodniczącym składu orzekającego, miał obowiązek samodzielnego ustalania, czy skazany odbywa karę pozbawienia wolności przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ten spoczywał na pracownikach sekretariatu, a nie na sędziach orzekających.
Uzasadnienie
Argumentacja obrońców, poparta opiniami i informacjami od prezesów SN, wskazywała, że ustalanie statusu skazanego w systemie NOE.SAD było zadaniem pracowników sekretariatu, a nie sędziego, który skupiał się na kwestiach orzeczniczych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X1. Y1. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Kamila Kowalczyka | osoba_fizyczna | prokurator delegowany do Prokuratury Krajowej |
| Michał Walendzik | osoba_fizyczna | prokurator Prokuratury Regionalnej w Łodzi delegowany do Prokuratury Krajowej |
| J. D. | osoba_fizyczna | adwokat |
| M. Z. | osoba_fizyczna | adwokat |
| X. Y. | osoba_fizyczna | adwokat |
| Andrzej Tomczyk | osoba_fizyczna | Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego |
| Dariusz Makowski | osoba_fizyczna | Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 231 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący przestępstwa nie dopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.
u.SN art. 55 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis dotyczący zezwolenia na pociągnięcie sędziego SN do odpowiedzialności karnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada kształtowania postępowania karnego w celu osiągnięcia jego zadań.
u.s.p. art. 80 § § 2c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis określający przesłankę wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa).
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza (nienależyta obsada sądu).
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Konstytucja RP art. 181
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Immunitet sędziowski.
k.p.k. art. 14 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Cofnięcie wniosku.
k.p.k. art. 431
Kodeks postępowania karnego
Stosowany w drodze analogii do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej przez prokuratora. • Udział sędziego Izby Dyscyplinarnej w składzie orzekającym uchylonej uchwały.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące braku obowiązku sędziego do samodzielnego ustalania statusu skazanego. • Argumenty dotyczące wadliwej obsady sądu (choć podniesione, nie były decydujące dla ostatecznego rozstrzygnięcia).
Godne uwagi sformułowania
uchylić zaskarżoną uchwałę Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt I DI 20/21, i pozostawić bez rozpoznania, wobec jego cofnięcia, wniosek Kamila Kowalczyka prokuratora delegowanego do Prokuratury Krajowej z dnia 15 marca 2021 r. • immunitet sędziowski stanowi również, w swoim założeniu, jedną z najpewniejszych gwarancji ustrojowych zasady niezawisłości sędziowskiej • powierzając Izbie Dyscyplinarnej, której niezawisłość i bezstronność nie są zagwarantowane, uprawnienia do orzekania w sprawach mających bezpośredni wpływ na status sędziów i asesorów sądowych...
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, procedury cofnięcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej oraz wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowania sądowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej SN i jej następców prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy immunitetu sędziego Sądu Najwyższego i jest silnie powiązana z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz zmianami ustrojowymi w polskim sądownictwie, co czyni ją istotną dla prawników i interesującą dla szerszej publiczności śledzącej praworządność.
“Sąd Najwyższy uchyla zgodę na ściganie sędziego SN – kluczowa rola TSUE i cofnięcie wniosku prokuratury.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.