II W 874/21

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2021-05-24
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
wykroczeniekodeks wykroczeńart. 54 kwpandemiarozporządzeniepodstawa prawnanakaz noszenia maseczekstrefa żółtaumorzenie postępowania

Podsumowanie

Sąd umorzył postępowanie w sprawie wykroczenia polegającego na braku zakrywania ust i nosa w strefie żółtej, uznając, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie stanowiły wystarczającej podstawy prawnej do nałożenia takiego obowiązku.

Sąd Rejonowy w Olsztynie umorzył postępowanie przeciwko D. Ż., obwinionemu o naruszenie przepisów nakazujących zakrywanie ust i nosa w przestrzeni publicznej w strefie żółtej. Sąd uznał, że czyn zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 54 kw nie miał znamion wykroczenia, ponieważ rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek zakrywania nosa i ust zostało wydane bez wystarczającego upoważnienia ustawowego. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że przepisy porządkowe muszą mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego, a przepisy rangi podustawowej nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności za wykroczenie.

Sąd Rejonowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę D. Ż. obwinionego o czyn z art. 54 kw (naruszenie przepisów porządkowych), postanowił umorzyć postępowanie. Obwiniony miał nie zastosować się do przepisów nakazujących zakrywanie ust i nosa w przestrzeni publicznej na terenie objętym żółtą strefą epidemiczną. Sąd uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające postępowanie, w tym brak znamion wykroczenia i oczywisty brak podstaw do obwinienia. Analiza wniosku o ukaranie wykazała, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy i odwołuje się do przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. W tym przypadku, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. zostało wydane na podstawie art. 46a i 46b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Sąd stwierdził jednak, że przepisy te nie zawierały upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa na obywateli, a jedynie na osoby chore lub podejrzane o zachorowanie. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. sygn. II KK 270/09) oraz Trybunału Konstytucyjnego, podkreślając, że podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej, a przepisy porządkowe muszą mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego. Wobec braku podstaw do obwinienia, postępowanie zostało umorzone, a koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzającego obowiązek zakrywania ust i nosa w przestrzeni publicznej w strefie żółtej nie stanowi wykroczenia z art. 54 k.w., jeśli przepisy te nie mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dotyczące obowiązku zakrywania ust i nosa zostały wydane bez wystarczającego upoważnienia ustawowego. Artykuły 46a i 46b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych nie dawały podstaw do nałożenia takiego generalnego obowiązku. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym przepisy porządkowe muszą mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego, a przepisy rangi podustawowej nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności za wykroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
D. Ż.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

kpw art. 60 § § 1 pkt 3 i 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 5 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 119 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

Ustawa o zwalczaniu i zapobieganiu chorób zakaźnych ludzi art. 46a § ust.1 i 2

Ustawa o zwalczaniu i zapobieganiu chorób zakaźnych ludzi art. 46b § pkt 1-6 i 8-12

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 09.10.2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń epidemii art. § 1 pkt 2 i § 27 ust 1, 2, 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek zakrywania ust i nosa zostało wydane bez wystarczającego upoważnienia ustawowego. Przepisy porządkowe muszą mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego. Przepisy rangi podustawowej nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności za wykroczenie.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej

Skład orzekający

Anna Pałasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Podstawy prawne nakładania obowiązków w drodze rozporządzeń, interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów pandemicznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu i stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19 oraz specyfiki przepisów wykonawczych do ustawy o chorobach zakaźnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy powszechnie znanego obowiązku noszenia maseczek w czasie pandemii, a jego umorzenie opiera się na istotnej kwestii prawnej dotyczącej podstaw prawnych nakładania ograniczeń.

Czy noszenie maseczek było legalne? Sąd umarza postępowanie z powodu luk w prawie!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II W 874/21 O. , dnia 24 maja 2021 r. POSTANOWIENIE Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Pałasz Protokolant: Luiza Nagórka bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 maja 2021r. sprawy D. Ż. obwinionego o czyn z art. 54 kw i in. p o s t a n a w i a: 1. na podstawie art. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 kpw umorzyć postępowanie. 2. na podstawie 119 § 2 pkt 1 kpw stwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranie D. Ż. o to, że: w dniu 10 października 2020 r. w godz. 11:30 -13:30 w O. przy ul. (...) w przestrzeni publicznej na terenie gdzie ogłoszono żółtą strefę w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie zastosował się do przepisów nakazujących zakrywanie ust i nosa tj. o czyn z art. 54 kw w związku z art. 46a ust.1 i 2w zw. z art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 05.12.2008 r. Zwalczanie i zapobieganie chorób zakaźnych ludzi w związku z § 1 pkt 2 i § 27 ust 1, 2, 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.10.2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń epidemii. Sąd zważył, co następuje: Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia D. Ż. o czyn z art. 54 kw. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Czyn zakwalifikowany w niniejszej sprawie jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń odnosi się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374). Z art. 46a ww. ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Z kolei art. 46b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, stanowił, że w rozporządzeniu o którym mowa w art. 46a, można ustanowić jedynie: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. Przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa. Należało przyjąć, że charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 46b pkt 4 cyt. ustawy, który pozwalał na nałożenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów jedynie przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Z akt sprawy nie wynika aby obwiniony do takiej grupy osób należał. Przy tym powszechnie przyjmuje się, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy. (komentarz art. 54 KW B. 2019, wyd. 8/ B. ). Nadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. II KK 270/09 podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi pod ustawowej (art. 1 § 1 kw) przy czym należy podkreślić, że rozporządzenia są aktami pod ustawowymi. Z kolei Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w szczególności przepisy represyjne o charakterze blankietowym powinny jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają; ten zaś musi ściśle mieścić się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych organów władzy publicznej. Upoważnienie ustawowe musi jednak w sposób precyzyjny określać zakres spraw przekazanych do unormowania. (wyr. TK z 8.7.2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie III KK 270/09 wskazał, że podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw), przy czym należy podkreślić, że rozporządzenie jest aktem podustawowym, ale nie jest przepisem porządkowym (tak (...) J. P. do przemieszczania się w stanie epidemii- brak podstaw prawnych dla wprowadzania zakazu przemieszczania się LEX/ e.2020). Sąd podziela ugruntowane w odniesieniu do art. 54 kw stanowisko, zgodnie z którym, komentowany przepis może znaleźć zastosowanie wówczas, gdy sprawca narusza przepisy porządkowe, które nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego. W przeciwnym wypadku, gdy przepisy porządkowe nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzystają z ochrony zapewnianej przez art. 54 kw (por. P. Kozłowska-Kalisz, w: M. Mozgawa, Kodeks wykroczeń, 2009, s. 196). W konsekwencji, należało przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia D. Ż. o naruszenie wytycznych wynikających z analizowanego rozporządzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zrealizowane zostały znamiona wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń . Postępowanie należało zatem umorzyć, o czym orzeczono jak w sentencji. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. SSR Anna Pałasz

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę