II W 47/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uniewinnił 79-letniego mężczyznę od zarzutu zniszczenia kłódki, uznając jego działanie za uzasadnioną samopomoc w celu dostania się do własnego garażu.
Sąd Rejonowy w Giżycku rozpoznał sprawę przeciwko H. D., obwinionemu o zniszczenie kłódki o wartości 18 zł należącej do pasierba, M. S. Obwiniony, 79-letni właściciel garażu, tłumaczył, że wymienił on kłódkę i nie chciał mu udostępnić klucza, mimo że w garażu przechowywał swoje rzeczy. Sąd uznał, że działanie obwinionego było uzasadnioną samopomocą w celu przywrócenia posiadania swojej własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, co znosi bezprawność czynu. W konsekwencji, obwiniony został uniewinniony.
Sąd Rejonowy w Giżycku rozpoznał sprawę z wniosku Komendy Powiatowej Policji w G. przeciwko H. D., obwinionemu o zniszczenie kłódki o wartości około 18 zł na szkodę M. S. w dniu 21 października 2022 roku. Obwiniony, 79-letni mężczyzna, nie przyznał się do winy. Wyjaśnił, że garaż, do którego przynależy, jest jego i jego żony współwłasnością, a M. S. jest jego pasierbem, który został wydziedziczony. Pasierb miał korzystać z garażu okazjonalnie i otrzymał klucz do kłódki. Jednakże, M. S. celowo wymienił kłódkę i nie chciał przekazać klucza obwinionemu, mimo że w garażu znajdowały się rzeczy należące do H. D., w tym siekiera niezbędna do ogrzewania domu. W związku z tym, obwiniony postanowił przepiłować kłódkę, aby dostać się do swojej własności. Sąd, analizując zeznania świadków i przedłożone dokumenty, ustalił, że garaż jest współwłasnością małżonków D., a M. S. korzystał z niego za ich zgodą na podstawie umowy użyczenia. Sąd podkreślił, że M. S. nie miał prawa uniemożliwiać H. D. dostępu do garażu i był zobowiązany wydać mu klucz do nowej kłódki. W przypadku odmowy, H. D. miał ustawowe prawo do zastosowania niezbędnej samopomocy w celu przywrócenia stanu poprzedniego, zgodnie z art. 343 § 2 k.c. Sąd powołał się również na art. 206 k.c. (współposiadanie i korzystanie z rzeczy wspólnej) oraz art. 198 k.c. (rozporządzanie udziałem). W ocenie Sądu, działanie H. D. polegające na przepiłowaniu kłódki, choć spowodowało jej zniszczenie, było usprawiedliwione koniecznością dostępu do własnych rzeczy i stanowiło zastosowanie samopomocy, która znosi bezprawność czynu. Zgodnie z art. 124 § 1 k.w., odpowiedzialności podlega ten, kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jednakże w tym przypadku działanie obwinionego nie było bezprawne. W związku z powyższym, Sąd uniewinnił H. D. od popełnienia zarzucanego mu czynu i obciążył kosztami postępowania Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, działanie to nie stanowi wykroczenia, ponieważ zostało podjęte w ramach uzasadnionej samopomocy w celu przywrócenia posiadania swojej własności, co znosi bezprawność czynu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obwiniony, będąc współwłaścicielem garażu, miał prawo do korzystania z niego. Gdy pasierb, który korzystał z garażu na podstawie umowy użyczenia, uniemożliwił mu dostęp, wymieniając kłódkę i nie udostępniając klucza, obwiniony miał prawo do zastosowania samopomocy w celu odzyskania dostępu do swojej własności. Działanie to, choć polegało na zniszczeniu kłódki, było usprawiedliwione i nie nosiło znamion bezprawności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
H. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. D. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| M. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| KPP w G. | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 343 § § 2
Kodeks cywilny
Posiadacz rzeczy ruchomej, jeżeli grozi mu niebezpieczeństwo niepowetowanej szkody, może natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosować niezbędną samopomoc w celu przywrócenia stanu poprzedniego.
k.w. art. 124 § § 1
Kodeks wykroczeń
Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 800 złotych, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.
Pomocnicze
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
k.c. art. 198
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy, którą może używać w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu.
k.c. art. 712
Kodeks cywilny
Użyczający powinien zaspokoić potrzeby używającego, jeżeli w umowie nie umówiono się inaczej.
kpw art. 119 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Sąd obciążył kosztami postępowania Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działanie obwinionego było uzasadnioną samopomocą w celu przywrócenia posiadania swojej własności. Obwiniony jest współwłaścicielem garażu i miał prawo dostępu do niego. Pokrzywdzony uniemożliwił dostęp do garażu, wymieniając kłódkę i nie udostępniając klucza. Samopomoc znosi bezprawność czynu.
Odrzucone argumenty
Zniszczenie kłódki stanowiło czyn z art. 124 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 206 kc każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni posiadacz rzeczy ruchomej, jeżeli grozi mu niebezpieczeństwo niepowetowanej szkody, może natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosować niezbędną samopomoc w celu przywrócenia stanu poprzedniego. W niniejszej sprawie do czynienia mamy niewątpliwie z zastosowaniem samopomocy, a działanie takie znosi bezprawność czynu.
Skład orzekający
Bogdan Wałachowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania samopomocy przez współwłaściciela w celu odzyskania dostępu do rzeczy wspólnej, gdy drugi współposiadacz uniemożliwia korzystanie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje współwłasność i jeden ze współwłaścicieli jest pozbawiony możliwości korzystania z rzeczy wspólnej, a jego działanie jest niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego i nie powoduje niepowetowanej szkody dla innych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji samopomocy w prawie cywilnym w kontekście wykroczenia, co może być ciekawe dla prawników i osób zainteresowanych prawem własności.
“79-latek przepiłował kłódkę do garażu – sąd uznał to za uzasadnioną samopomoc!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II W 47/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2023 roku Sąd Rejonowy w Giżycku w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący – sędzia Bogdan Wałachowski Protokolant – p.o. sekr. sąd. Anna Gawarecka-Olbryś w obecności oskarżyciela publicznego z KPP w G. - ----------- po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 roku oraz 12 września 2023 roku sprawy H. D. syna S. i J. zd. (...) ur. (...) w m. T. obwinionego o to, że: W dniu 21 października 2022 roku w G. przy ul. (...) dokonał zniszczenia kłódki o wartości ok. 18zł na szkodę M. S. (1) , tj. o czyn z art. 124§1 kw 1. Obwinionego H. D. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu. 2. Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. II W 47/23 UZASADNIENIE Komenda Powiatowa Policji w G. skierowała wniosek u ukaranie H. D. zarzucając mu, że w dniu 21 października 2022 r. w G. przy ul. (...) dokonał zniszczenia kłódki o wartości ok. 18 zł na szkodę M. S. (1) , tj. o czyn z art. 124§1 kw. H. D. (lat 79) nie przyznał się do winy i złożył wyjaśnienia, wskazując, iż mieszkanie przy ul. (...) , do którego przynależy garaż jest własnością jego oraz jego żony, I. D. . Wskazał ponadto, iż M. S. (1) jest jego pasierbem i został wydziedziczony ze względu na zaciągnięte przez niego długi, a ze wspomnianego garażu mógł korzystać okazyjnie i w tym celu został mu przekazany klucz do kłódki go zabezpieczającej. Dalej, obwiniony zaakcentował, że M. S. (1) celowo wymienił dotychczas używaną kłódkę założoną na w/w garażu i nie chciał przekazał mu klucza do nowej. Zważywszy zaś na fakt, iż w garażu przechowywane były rzeczy należące do H. D. , a w tym siekiera, która była mu niezbędna do napalenia w piecu, zdecydował się on przepiłować kłódkę, celem dostania się do swojej własności (k. 29-29 v) . Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie wydane zostało na podstawie przedłożonych dokumentów oraz przesłuchanych na okoliczność wydarzeń z dnia 21 października 2022 r. świadków, których zeznania był wiarygodne i spójne. W ocenie Sądu w sprawie bezspornym jest, że mieszkanie przy ul. (...) w G. , do którego przynależy w/w garaż jest współwłasnością małżonków- I. i H. D. . M. S. (1) , za ich zgodą i wiedzą pomieszkiwał we wspólnym lokalu, a także mógł korzystać z należącego do niego, zabezpieczonego kłódką, garażu, używając do tego wspólnego klucza, który był mu swobodnie udostępniony (zeznania obwinionego H. D. k. 29-30, świadek I. D. k. 32-32v, świadek S. N. k. 32v- 33, pismo- k. 28). Jak przyznał sam oskarżyciel posiłkowy, wymienił kłódkę, która pierwotnie zawieszona była na garażu i założył swoją, początkowo nie udostępniając klucza do niej obwinionemu, akcentując przy tym, że „ nie może każdemu udostępniać klucza ” (świadek M. S. (1) k. 30-30v) . W celu dostania się do garażu H. D. zniszczył kłódkę, przepiłowując ją piłką do cięcia żelaza (zeznania obwinionego H. D. k. 29-30, pismo k. 2, ). W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 206 kc każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli, zaś zgodnie z art. 198 kc każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. W myśl art. 343§2 kc posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni (…). posiadacz rzeczy ruchomej, jeżeli grozi mu niebezpieczeństwo niepowetowanej szkody, może natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosować niezbędną samopomoc w celu przywrócenia stanu poprzedniego. Dalej, przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy, którą może używać w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu- art. 710 kc oraz 712 kc. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, stwierdzić należy, że oboje ze współwłaścicieli garażu, tj. H. oraz I. D. mieli prawo do posiadania go oraz niezależnego rozporządzania kluczem do kłódki go zabezpieczającej. M. S. (1) , mógł zaś na podstawie umowy użyczenia korzystać bezpłatne z klucza i używać garażu należącego do małżeństwa. Co istotne, nie miał on jednak prawa uniemożliwiać H. D. dostępu do garażu, a na jego żądanie, był zobowiązany wydać mu nowy klucz do kłódki, aby umożliwić mu korzystanie z jego własności. W przypadku odmowy udostępnienia dostępu do rzeczy, które znajdowały się w garażu, H. D. w ramach samopomocy, miał ustawowe prawo do dostania się do swej własności. W tym miejscu zaakcentować należy, że odpowiedzialności określonej w art. 124 §1 kw podlega ten, kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 800 złotych . W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, ze H. D. przepiłował kłódkę. Obwiniony, w obszernych wyjaśnieniach wskazał na motyw swojego zachowania, akcentując, że jego działanie podyktowane było koniecznością dostania się do swoich rzeczy znajdujących się w jego garażu, a fakt ten został potwierdzony przez dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Nie ma żadnych podstaw, aby wyjaśnieniom obwinionego nie przyznać przymiotu wiarygodności, tym bardziej, że M. S. (2) przyznał, iż obwiniony sygnalizował mu potrzebę zabrania swoich rzeczy z garażu. W niniejszej sprawie do czynienia mamy niewątpliwie z zastosowaniem samopomocy, a działanie takie znosi bezprawność czynu. Samopomoc polega na samodzielnym zabezpieczeniu roszczenia przez podmiot, którego interes został naruszony (por. A. Marek, Prawo karne, C. H. BECK, wyd. 8, Warszawa 2007, s. 177). Mając na uwadze powyższe, Sąd uniewinnił H. D. , a kosztami postępowania, na zasadzie art.119§1 kpw obciążył Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI