II W 297/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy rozpatrywał sprawę czterech obwinionych, którzy wyświetlili na kominie elektrowni wizerunek polityka z podpisem krytykującym jego stanowisko w sprawie neutralności klimatycznej. Obwinieni tłumaczyli swoje działanie jako protest przeciwko polityce rządu w zakresie klimatu i wyraz wolności słowa. Sąd, analizując przepis art. 63a § 1 Kodeksu wykroczeń, który penalizuje umieszczanie w miejscach publicznych treści wbrew woli właściciela lub zarządcy, uznał, że formalnie znamiona czynu mogły zostać wypełnione poprzez wyświetlenie projekcji. Jednakże, sąd podkreślił, że przepis ten powinien być interpretowany w świetle gwarancji konstytucyjnych i międzynarodowych praw człowieka, w tym wolności wyrażania opinii (art. 54 Konstytucji RP, art. 10 EKPC). Sąd wskazał, że zachowanie obwinionych stanowiło pokojowy protest i wyraz debaty publicznej na ważny temat, a jego społeczna szkodliwość była znikoma, zwłaszcza w kontekście krótkotrwałości działania i braku obraźliwego charakteru. W związku z tym, sąd uniewinnił obwinionych, uznając ich czyn za niekarygodny i obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 63a § 1 k.w. w kontekście wolności słowa, prawa do protestu i braku społecznej szkodliwości czynu.
Dotyczy specyficznego sposobu protestu (projekcja) i kontekstu politycznego (neutralność klimatyczna). Może być mniej relewantne dla innych form naruszenia porządku publicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyświetlenie wizerunku za pomocą projektora na obiekcie stanowi wykroczenie z art. 63a § 1 k.w. (umieszczanie treści wbrew woli właściciela)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Formalnie tak, ale czyn nie wykazywał społecznej szkodliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyświetlenie projekcji może być uznane za 'umieszczenie' treści, jednakże ocenił zachowanie obwinionych przez pryzmat wolności słowa i braku społecznej szkodliwości, co wykluczyło karalność.
Czy pokojowy protest wyrażający poglądy polityczne, nawet jeśli ingeruje w estetykę miejsca publicznego, jest karalny jako wykroczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazuje społecznej szkodliwości i mieści się w granicach wolności słowa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wolność słowa i prawo do protestu są fundamentalne w demokratycznym państwie prawa, a władze powinny wykazywać tolerancję dla pokojowych form ekspresji, nawet jeśli wiążą się z pewnymi niedogodnościami dla porządku publicznego.
Jaka jest ratio legis przepisu art. 63a § 1 k.w. i jak należy go interpretować w kontekście współczesnego państwa demokratycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis powinien służyć ochronie przed komercyjnym zaśmiecaniem przestrzeni publicznej, a nie ograniczać wolność słowa i debatę publiczną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pierwotna ratio legis przepisu była związana z walką polityczną, ale obecnie powinien on chronić prawo własności przed niechcianymi materiałami reklamowymi, a nie ograniczać krytykę władzy czy debatę publiczną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| N. B. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| E. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| J. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| M. M. | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczył protest |
Przepisy (4)
Główne
k.w. art. 63a § § 1
Kodeks wykroczeń
Sąd uznał, że wyświetlenie projekcji może formalnie wypełniać znamię 'umieszcza', ale interpretował przepis w kontekście wolności słowa i braku społecznej szkodliwości.
Pomocnicze
k.w. art. 1 § § 1
Kodeks wykroczeń
Sąd ocenił zachowanie obwinionych przez pryzmat znamion ogólnych wykroczenia, w tym społecznej szkodliwości.
Konstytucja RP art. 54
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje wolność wyrażania poglądów.
k.p.w. art. 119 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Reguluje kwestię kosztów postępowania w przypadku uniewinnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie obwinionych stanowiło przejaw wolności słowa i prawa do protestu. • Działanie obwinionych nie wykazywało społecznej szkodliwości. • Przepis art. 63a § 1 k.w. powinien być interpretowany wąsko, aby nie ograniczać wolności debaty publicznej. • Projekcja była krótkotrwała, nieobraźliwa i nie ingerowała trwale w estetykę miejsca. • Prawo do swobodnego wyrażania poglądów jest nadrzędne wobec ochrony estetyki miejsca publicznego w tym kontekście.
Odrzucone argumenty
Wyświetlenie projekcji na kominie elektrowni wypełniało formalnie znamiona wykroczenia z art. 63a § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
„Celem jego było uniemożliwienie ludziom protestowania poprzez między innymi roznoszenie ulotek czy umieszczanie plakatów przeciwko władzy ludowej. Stanowić miał instrument walki politycznej i ograniczać możliwości działania ówczesnej opozycji demokratycznej.” • „Zatem uniemożliwiało to co dzisiaj jest zagwarantowane w Konstytucji RP.” • „Sąd przyjmuje tu za poglądem przedstawionym w komentarzu do K.W. pod red D. z 2019r. że „jeżeli hologram zawiera napis lub rysunek (ale już nie samo zdjęcie), w przypadku wyświetlenia go na jakimś stałym podłożu należy chyba przyjąć, że sprawca umieszcza go”.” • „Jednakże dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego należało ocenić czy zachowanie obwinionych rzeczywiście godzi w przedmiot ochrony tej normy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie i czy zachowanie obwinionych wypełnia ogólne znamiona wykroczenia z art. 1 § 1 kw. Zdaniem Sądu nie wypełnia z uwagi na brak społecznej szkodliwości czynu.” • „Zachowanie obwinionych trudno traktować jako istotnie godzące w estetykę miejsca publicznego, po pierwsze dlatego, że stanowiło wyraz realizacji konstytucyjnego prawa do swobodnego wyrażania swoich poglądów w przestrzeni publicznej, a po drugie, że było to działanie krótkotrwale do tego w warunkach nocnych gdzie tak naprawdę poza pracownikami elektrowni nikt tego nie widział.” • „Obecnie przedmiotowy przepis wykorzystywany winien być przed wszystkim jako instrument walki z umieszczaniem w przestrzeni publicznej, wbrew woli właścicieli lub…
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 63a § 1 k.w. w kontekście wolności słowa, prawa do protestu i braku społecznej szkodliwości czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu protestu (projekcja) i kontekstu politycznego (neutralność klimatyczna). Może być mniej relewantne dla innych form naruszenia porządku publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do protestu a przepisami wykroczeniowymi, z silnym naciskiem na wolność słowa i prawa obywatelskie w kontekście zmian klimatycznych.
“Czy wyświetlenie twarzy polityka na kominie elektrowni to wykroczenie? Sąd stanął po stronie wolności słowa.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.