II W 28/21

Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 3 września 2021 roku Powódka A. B. (1) wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej między nią, a pozwanym A. B. (2) z dniem wniesienia powództwa, tj. 18 czerwca 2020 r. oraz zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Żądanie pozwu zostało uzasadnione tym, że pomiędzy stronami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia. Toczy się między nimi postępowanie o rozwód. Strony pozostają w faktycznej separacji. Każde z małżonków dysponuje samodzielnie uzyskanymi przez siebie dochodami i podejmuje osobne decyzje finansowe. Nadto powódka w piśmie precyzującym pozew (k 37) podniosła, iż ustanowienie rozdzielności ma na celu uchronienie majątku wspólnego przed konsekwencjami podjętej przez nią działalności gospodarczej albowiem w dniu 20 lipca 2020 r. stała się udziałowcem spółki cywilnej, a także jej prezesem. Spółka od chwili jej zawiązania zaciągnęła liczne zobowiązania finansowe. Pozwany A. B. (2) uznał powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 1 stycznia 2021 r. lub z dniem wydania wyroku, zaś w pozostałej części wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Pozwany wskazał, że wyprowadził się z domu w dniu 1 stycznia 2021 r. Do grudnia 2020 r. ponosił koszty utrzymania domu, a powódka spłacała raty kredytu hipotecznego. Zaprzeczył dokonywaniu kradzieży lub zbywaniu majątku wspólnego, poza przywłaszczeniem telefonu komórkowego powódki. Sąd ustalił następujący stan faktyczny A. B. (1) i A. B. (2) od dnia 29 grudnia 2007 r. pozostają w związku małżeńskim, z którego posiadają dwoje dzieci: G. urodzonego 2 kwietnia 2008 r. i N. urodzoną (...) Małżonkowie nie zawierali umów majątkowych małżeńskich. Między stronami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Od dnia 29 maja 2020 r. toczy się między nimi sprawa o rozwód z powództwa A. B. (1) . Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji od kwietnia 2020 r. Od tamtej pory nie podejmowali żadnych wspólnych decyzji finansowych. Między stronami funkcjonował podział obowiązków polegający na tym, że powódka spłaca kredyt hipoteczny w ratach po 1300 zł miesięcznie, a pozwany co drugi miesiąc opłaca rachunki domowe. Do marca/kwietnia 2020 r. strony wspólnie ponosiły koszty utrzymania dzieci, żywności. Nie było między nimi na tym tle nieporozumień. Od stycznia 2020 r. między stronami narastał konflikt dotyczący spraw majątkowych i osobistych. W marcu 2020 r. konflikt zaostrzył się. W kwietniu 2020 r. pozwany dowiedział się o romansie żony. Dochodziło między nimi do kłótni, awantur, interwencji policji. Od tamtej pory małżonkowie nie prowadzili ze sobą żadnych konstruktywnych rozmów. Nie podejmowali żadnych wspólnych decyzji dotyczących życia codziennego. Nie było między nimi porozumienia w żadnej sprawie. Z uwagi na głęboki konflikt między nimi, dzieci musiały korzystać z opieki psychologa. Od kwietnia 2020 r. strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Od tamtej pory traktowały się jak współlokatorów, obcych ludzi. W maju/czerwcu 2020 r. pozwany wywiózł do swojej matki laptopa, w którym powódka notowała wszystkie sprawy związane z pracą. Po interwencji policji zwrócił go. Pozwany mieszkał we wspólnym domu stron do grudnia 2020 r. W kwietniu 2020 r. doznał złamania kości śródstopia przy montażu bramy na wspólnej posesji. Dowiedział się wówczas, że jest zdradzany przez żonę i od tamtej pory nocował na kanapie w salonie. W okresie od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. często przebywał poza domem, po kilka dni z rzędu. Nie wracał wówczas do domu na noce. Pozwany definitywnie wyprowadził się z domu w dniu 23 grudnia 2020 r. Od dnia 1 stycznia 2021 r. wynajmuje mieszkanie. Od kwietnia 2020 r. w mniejszym zakresie niż wcześniej łożył na utrzymanie dzieci, choć do grudnia 2020 r. pobierał świadczenie wychowawcze na dwoje małoletnich w kwocie łącznie 1000 zł miesięcznie. Powódka wielokrotnie w 2020 r. zgłaszała mężowi potrzebę zakupienia dzieciom niezbędnych rzeczy. Na barkach powódki spoczywała spłata kredytu hipotecznego, utrzymanie dzieci, zorganizowanie im wakacji, samodzielne opłacanie korepetycji syna z matematyki, języka angielskiego, chemii, samodzielne opłacanie terapii psychologicznej małoletnich. Powódka dwukrotnie była z dziećmi przez weekend w K. i raz przez tydzień nad morzem. Dwukrotnie otrzymała pomoc finansową od matki, która przekazała jej w maju i lipcu 2020 r. po 5000 zł. Pozwany nie partycypował w kosztach zorganizowania wypoczynku wakacyjnego dzieci w 2020 r., nie dokładał się do korepetycji syna i terapii psychologicznej małoletnich. Do grudnia 2020 r. pozwany regulował rachunki domowe za dom zajmowany wspólnie z rodziną w postaci opłat za: gaz, energię elektryczną, Internet, odpady komunalne, podatek od nieruchomości, wodę i kanalizację, telefony, przedszkole córki. Do czasu prowadzenia przez strony wspólnego gospodarstwa domowego, tj. do kwietnia 2020 r. sytuacja materialna rodziny była bardzo dobra. Małżonkowie jeździli na zagraniczne wakacje, kupowali samochody, nie musieli zaciągać zobowiązań (poza spłatą kredytu hipotecznego). Pozwany robił ogrodzenie i instalację gazową na wspólnej posesji. Od momentu konfliktu, skutkującego separacją w kwietniu 2020 r. zaprzestał prowadzenia tych inwestycji. Od kwietnia 2020 r. pozwany nie dbał o dom, nie wykonywał w nim żadnych prac. Nie dokończył prac związanych z bramą wjazdową i instalacją gazową. Powódka zamieszczała ogłoszenia o sprzedaży rzeczy, które znajdowały się w tzw. blaszaku na posesji stron i były całkowicie niepotrzebne, takich jak: rowery, skrzynia, stara kostka brukowa. Nie konsultowała tych ogłoszeń z mężem ponieważ strony nie rozmawiały ze sobą. dowód: - odpis skrócony aktu małżeństwa k 7 - wydruki potwierdzeń dokonania przelewów k 131-202 - zeznania świadka A. K. k 247-248 - zeznania świadka I. M. k 248-250 - świadek G. S. k 250-251 - przesłuchane powódki A. B. (1) w charakterze strony k 17-118, 252-254 Powódka A. B. (1) ma 36 lat. Z zawodu jest magistrem administracji. Od 10 lat pracuje jako przedstawiciel medyczny i z tego tytułu uzyskuje dochody rzędu 5600-6000 zł netto miesięcznie. Od dna 3 października 2020 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) sp. z o. o. w Ł. w postaci studia modelowania sylwetki. Spółka zarejestrowana jest od dnia 26 lipca 2020 r. Powódka informowała męża o zamiarze podjęcia działalności gospodarczej, jednakże pozwany nie traktował tego poważnie. Informowała także pozwanego, że będzie zaciągała pożyczki na podjęcie działalności, ale pozwany nie słuchał jej, szydził z powódki. Na rozpoczęcie działalności A. B. (1) zaciągnęła u swojego wspólnika pożyczki w kwocie łącznie około 150000 zł, które spłaca od stycznia 2021 r. w ratach po 5000 zł miesięcznie. Dodatkowo wzięła leasing na sprzęt niezbędny do prowadzenia firmy. dowód: - kopie umów pożyczek k 38-63 - lista operacji k 64-73 - kopia umowy spółki z dnia 20 lica 2020r. k 74-75 - kopia wniosku rejestrację podmiotu w KRS k 76-80 - przesłuchane powódki A. B. (1) w charakterze strony k 116-118, 252-254 Pozwany A. B. (2) liczy 39 lat. Z zawodu jest magistrem inżynierem mechaniki i budowy maszyn. Pracuje w formie H. w R. , jako lider obszaru, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, za wynagrodzenie w kwocie 5700 zł nett miesięcznie. W okresie od 28 kwietnia do 17 sierpnia 2020 r. otrzymywał 80 procent wynagrodzenia, w związku z niezdolnością do pracy spowodowaną złamaniem kości śródstopia, co stanowiło około 4200 zł miesięcznie. Od stycznia 2021 r. pozwany przekazuje powódce 800 zł miesięcznie na utrzymanie dzieci. W kwietniu 2020 r. A. B. (2) dokonał przywłaszczenia telefonu komórkowego żony o wartości 150 zł, za co został prawomocnie ukarany karą grzywny w kwocie 200 zł, wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II W 28/21. W dniu 31 maja 2020 r. pozwany, bez zgody i wiedzy powódki, sprzedał samochód marki F. (...) , rok produkcji 2015, za kwotę 43000 zł. Samochód ten został zakupny za wspólne oszczędności stron i sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych w celu jego dalszej sprzedaży. Powódka wiedziała, że samochód został zakupiony w celach zarobkowych, jednakże pozwany nie poinformował jej komu sprzedaje pojazd i za jaką cenę. Powódka dowiedziała się o sprzedaży od sąsiada, po czym sama w wydziale komunikacji ustalała dane nabywcy. Środki ze sprzedaży auta w całości zostały przywłaszczone przez pozwanego. Pozwany twierdzi, iż środki te przeznaczył na zwrócenie wspólnych długów stron, które były zaciągane na wykańczanie domu i zagraniczne wyjazdy. Z kolei powódka twierdzi, iż nie miała długów z mężem ponieważ oboje dobrze zarabiali, otrzymywali premie, standard ich życia był wysoki, stać ich było na zagraniczne wyjazdy, bez potrzeby zaciągania jakichkolwiek zobowiązań. dowód: - kopia wyroku nakazowego k 110 - zaświadczenie o niezdolności do pracy k 129 - przesłuchane powódki A. B. (1) w charakterze strony k 120, 252-254 - przesłuchanie pozwanego A. B. (2) w charakterze strony k 119-120, 255-257 Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, zeznania świadków: A. K. , I. M. , G. S. oraz dowód z przesłuchania stron. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 kro z ważnych powód każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Z kolei w myśl art. 52 § 2 kro zdanie drugie – w wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż wytoczenie powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Powódka nie domagała się ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną, a wyłącznie z dniem wniesienia powództwa. Wobec tego, w realiach niniejszej sprawy, sąd nie badał, czy zachodzi wyjątkowy wypadek przemawiający za ustanowieniem rozdzielności z datą wsteczną, zgodnie z art. 52 § 2 kro zdanie drugie. Datą wsteczną jest bowiem okres przed wytoczeniem powództwa. Bezspornym jest, iż małżonkowie A. B. (1) i A. B. (2) pozostają w faktycznej separacji od kwietnia 2020 r., która ma charakter trwały, czego konsekwencją było złożenie w dniu 29 maja 2020 r. przez A. B. (1) pozwu o rozwód. Między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkładu pożycia małżeńskiego. Strony nie widzą szans na powrót do wspólnego życia. Nie chcą aby ich małżeństwo trwało. Nie mają do siebie zaufania. Małżonkowie stale mieszkają oddzielnie od końca grudnia 2020 r. Od 1 stycznia 2021 r. pozwany wynajmuje mieszkanie. Od tamtej pory przekazuje na utrzymanie dwójki dzieci kwotę łącznie 800 zł miesięcznie. Od końca kwietnia 2020 r. małżonkowie nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym. Każda ze stron podejmuje samodzielne decyzje finansowe. Strony nie rozmawiają ze sobą na temat majątku i finansów. Nie potrafią porozumieć się nie tylko w sprawach finansowych ale także w jakichkolwiek sprawach dotyczących życia codziennego. Strony nie spędziły wspólnie wakacji w 2020 r. Nie czyniły wspólnych inwestycji. Pozwany zaniechał działań związanych z doprowadzeniem instalacji gazowej do domu i założeniem bramy na posesji ponieważ nie łączył już z żoną wspólnych planów inwestycyjnych związanych z domem. Od kwietnia 2020 r. małżonkowie pozostają w głębokim konflikcie, który generował kłótnie, awantury, interwencje policji. Konflikt ten był i jest na tyle silny i toksyczny, że dzieci stron musiały korzystać z opieki psychologa. W kwietniu 2020 r. pozwany dokonał przywłaszczenia telefonu komórkowego żony, za co został prawomocne ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II W 28/21. W dniu 31 maja 2020 r. pozwany sprzedał samochód marki F. (...) , który został zakupiony za wspólne środki małżonków i sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych do dalszej sprzedaży w celach zarobkowych. Pozwany nie poinformował żony komu i za jaką cenę sprzedał pojazd. Uzyskane w ten sposób środki w kwocie 43000 zł zachował do własnej dyspozycji, bez jakiegokolwiek porozumienia z żoną. O fakcie sprzedaży auta, powódka dowiedziała się od sąsiada, po czym samodzielnie prowadziła ustalenia w wydziale komunikacji, dotyczące nabywcy pojazdu. Powódka informowała męża o zamiarze podjęcia działalności gospodarczej lecz pozwany nie traktował tych planów poważnie. W ocenie powódki szydził z nich. Sam w odpowiedzi na pozew podniósł, że planowane rozpoczęcie prowadzenia działalności przez powódkę jest niepoparte żadnymi dowodami. Powódka o chęci rozpoczęcia działalności mówi od kilku lat, a jej twierdzenia nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości. Bezspornym jest to, że powódka rozpoczęła działalność gospodarczą w dniu 3 października 2020 r., przy czym firma zarejestrowana jest od dnia 26 lipca 2020 r. Powódka w firmie pełni funkcję prezesa, a udziały w niej, stanowiące 10% udziałów w spółce, posiada mężczyzna, z którym przez cztery lata tworzyła związek, w trakcie trwania swojego małżeństwa. Na rozpoczęcie działalności powódka zaciągnęła od niego znaczne zobowiązania finansowe opiewające na kwotę około 150000 zł oraz wzięła leasing na zakup sprzętu służącego do prowadzenia firmy. Pozwany nie godzi się na ustanowienie rozdzielności od dnia wniesienia powództwa, a dopiero najwcześniej od dnia 1 stycznia 2021 r. lub od dnia wydania wyroku. Głównym argumentem pozwanego jest to, że w jego ocenie do końca 2020 r. prowadził z powódką wspólne gospodarstwo domowe albowiem opłacał wszystkie rachunki domowe i zajmował się dziećmi. W ocenie sądu małżonkowie żyli w faktycznej separacji od kwietnia 2020 r. Był to taki stan separacji, który uniemożliwiał współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Od tamtej pory strony nie porozumiewały się w jakiekolwiek sprawie, nie potrafiły ze sobą rozmawiać. Pozwany sam przyznał, że strony „szczekały” do siebie, nie można tego nazwać rozmową. Od kwietnia 2020 r. strony nie podejmowały żadnych wspólnych decyzji finansowych. Zaprzestały wspólnych inwestycji. Nie spędziły wspólnie wakacji. Nadto, zdaniem sądu, strony nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego od kwietnia 2020 r. Sam fakt zamieszkiwania małżonków pod jednym dachem nie jest równoznaczny z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa. Wspólne gospodarstwo to wspólne decyzje finansowe, wspólne żywienie się, wspólne dbanie o dom. Regulowanie przez pozwanego rachunków domowych w spornym okresie, tj. do grudnia 2020 r., również nie świadczy o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa. Wynikało to bowiem z podziału obowiązków, jaki panował w domu stron od lat. Powódka w tym czasie opłacała raty kredytu hipotecznego, znacząco przewyższające rachunki domowe. Nadto sprzedaż samochodu przez pozwanego w maju 2020 r., bez wiedzy żony, była świadomym działaniem pozwanego wykluczającym powódkę z możliwości współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym i skutkującym wyprowadzeniem składników majątku wspólnego. Bez wątpienia było to działanie na szkodę powódki, które miało na celu uniknięcie w przyszłości rozliczeń związanych z podziałem majątku. Mając na uwadze przytoczone okoliczności, a zwłaszcza jednoznaczne ustalenie przez sąd, iż między małżonkami istnieje separacja faktyczna od kwietnia 2020 r., która ma charakter trwały, a nie przejściowy, a rozkład ich pożycia nabrał cech trwałości i zupełności, sąd ustanowił rozdzielność majątkową małżeńską od dnia wniesienia powództwa – 18 czerwca 2020 r., kierując się dyspozycją art. 52 § 1 kro . Kierując się dyspozycją art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 kpc , to jest zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzono od pozwanego A. B. (2) na rzecz powódki A. B. (1) kwotę 920 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Na kwotę tę składa się opłata stała od pozwu w kwocie 200 zł zgodnie z art. 27 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz kwota 720 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 roku.