II W 274/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Giżycku, w składzie sędzia Bogdan Wałachowski, rozpoznał sprawę przeciwko P. Ś., który został oskarżony o dwa wykroczenia skarbowe. Pierwsze dotyczyło uporczywego niepłacenia podatku od towarów i usług (VAT) w okresie od czerwca do września 2022 roku, w łącznej kwocie 25 546,93 zł, co stanowiło naruszenie art. 103 ust. 1 ustawy o VAT i art. 57 § 1 Kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.). Drugie wykroczenie polegało na niezłożeniu w terminie ksiąg podatkowych (ewidencji VAT) za okres od października do grudnia 2022 roku, co naruszało art. 109 ust. 3b ustawy o VAT oraz art. 61a § 2 w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Oskarżony P. Ś. wyjaśnił, że problemy wynikały z trudnej sytuacji gospodarczej spowodowanej wojną na Ukrainie, która wpłynęła na jego działalność gospodarczą i doprowadziła do upadłości konsumenckiej, podkreślając, że okoliczności były od niego niezależne i jego zachowanie nie nosiło znamion uporczywości. Sąd, opierając się na zgromadzonej dokumentacji, uznał oskarżonego za winnego popełnienia obu zarzucanych czynów. Wymierzył mu karę grzywny w wysokości 2000 zł, zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu oraz zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłat i pozostałych kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion wykroczeń skarbowych dotyczących uporczywego niepłacenia podatku VAT i niezłożenia ksiąg podatkowych, a także ocena wpływu trudnej sytuacji finansowej na odpowiedzialność sprawcy.
Dotyczy konkretnych przepisów k.k.s. i u.p.t.u. oraz specyfiki stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uporczywe niepłacenie podatku VAT, nawet z powodu trudnej sytuacji finansowej, stanowi wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uporczywe niepłacenie podatku VAT stanowi wykroczenie skarbowe, przy czym znamiona uporczywości mogą wynikać zarówno z cykliczności zachowań, jak i długotrwałego zaniechania, nawet jeśli przyczyną są trudności finansowe.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do judykatury, wskazując, że uporczywość może być oceniana przez pryzmat cykliczności lub długotrwałości zaniechania. Podkreślono, że podatnik ma obowiązek korzystać z dostępnych instrumentów prawnych (np. odroczenie płatności), a własne niepowodzenia gospodarcze nie mogą być przenoszone na wierzyciela podatkowego.
Czy niezłożenie ksiąg podatkowych (ewidencji VAT) w terminie stanowi wykroczenie skarbowe z art. 61a § 2 k.k.s.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezłożenie ksiąg podatkowych właściwemu organowi podatkowemu wbrew obowiązkowi stanowi wykroczenie skarbowe.
Uzasadnienie
Przepis art. 61a § 2 k.k.s. penalizuje samo niezłożenie księgi wbrew obowiązkowi, co może być popełnione umyślnie, z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym.
Czy trudna sytuacja gospodarcza i brak środków finansowych mogą wyłączyć odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe?
Odpowiedź sądu
Nie, choć mogą być brane pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu lub przy wymiarze kary, nie wyłączają odpowiedzialności same w sobie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że prawo podatkowe przewiduje instrumenty prawne dla podatników w trudnej sytuacji (np. odroczenie płatności), a własne niepowodzenia gospodarcze nie mogą być usprawiedliwieniem dla naruszenia obowiązków podatkowych. Okoliczności te mogą być jednak uwzględnione przy ocenie czynu jako wypadku mniejszej wagi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Urząd Skarbowy w O. | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
| Kancelaria Adwokacka adw. N. K. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 103 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy obowiązku wpłacania podatku VAT.
u.p.t.u. art. 109 § 3b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy obowiązku przesyłania ksiąg podatkowych (ewidencji VAT) za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
k.k.s. art. 57 § 1
Kodeks karny skarbowy
Określa odpowiedzialność za uporczywe niewpłacanie podatku.
k.k.s. art. 61a § 2
Kodeks karny skarbowy
Określa odpowiedzialność za niezłożenie księgi podatkowej właściwemu organowi.
Pomocnicze
k.k.s. art. 6 § 2
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy czynu ciągłego.
k.w. art. 50 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wymiaru kary za wykroczenie.
k.k.s. art. 48 § 1 i 4
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy wymiaru kary grzywny.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od opłat i kosztów.
k.p.k. art. 618 § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wynagrodzenia obrońcy z urzędu.
o.p. art. 48
Ordynacja podatkowa
Dotyczy możliwości odraczania płatności i rozkładania na raty należności podatkowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja gospodarcza i brak środków finansowych jako usprawiedliwienie niepłacenia podatku i niezłożenia deklaracji.
Godne uwagi sformułowania
uporczywie nie wpłacał na rachunek Urzędu Skarbowego • nie przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, księgi w postaci ewidencji dla podatku od towarów i usług • karalne nie jest samo niewpłacenie podatku w terminie, lecz niewpłacanie podatku o charakterze uporczywym • podatnik nie może przenosić na wierzyciela podatkowego własnych niepowodzeń gospodarczych • prawo podatkowe (...) przewiduje możliwość odraczania płatności i rozkładania na raty należności podatkowych
Skład orzekający
Bogdan Wałachowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion wykroczeń skarbowych dotyczących uporczywego niepłacenia podatku VAT i niezłożenia ksiąg podatkowych, a także ocena wpływu trudnej sytuacji finansowej na odpowiedzialność sprawcy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów k.k.s. i u.p.t.u. oraz specyfiki stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prowadzenia działalności gospodarczej i związanych z tym obowiązków podatkowych, a także wyjaśnia, kiedy trudności finansowe mogą, a kiedy nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia prawa.
“Czy problemy finansowe zwalniają z płacenia VAT? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 25 546,93 PLN
wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 540 PLN
podatek VAT od wynagrodzenia obrońcy: 124,2 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.