II W 258 3/20

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2021-02-10
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
kodeks wykroczeńart. 54 kwmaseczkirozporządzenieupoważnienie ustawowestan epidemiiumorzenie postępowaniawartość prawna rozporządzenia

Podsumowanie

Sąd umorzył postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 54 k.w. dotyczące braku maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia wprowadzające taki obowiązek wykraczały poza upoważnienie ustawowe.

Sąd Rejonowy w Olsztynie umorzył postępowanie wobec Ł. O. obwinionego o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń (brak zakrytych ust i nosa). Sąd uznał, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek noszenia maseczek było wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o zwalczaniu chorób zakaźnych. Brak znamion wykroczenia skutkował umorzeniem postępowania i obciążeniem kosztami Skarb Państwa.

Sąd Rejonowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę Ł. O. obwinionego o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń (nieposiadanie zakrytych ust i nosa w miejscu publicznym), postanowił umorzyć postępowanie. Sąd stwierdził brak znamion wykroczenia, wskazując na wadliwość prawną rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r., które nakładało obowiązek noszenia maseczek. Zdaniem sądu, przepis ten został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, który nie przewidywał możliwości wprowadzenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa dla wszystkich obywateli, a jedynie dla osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, podkreślając, że przepisy represyjne o charakterze blankietowym muszą precyzyjnie określać zakres odsyłanych przepisów i mieścić się w granicach kompetencji prawotwórczych. Wobec braku podstaw do obwinienia, postępowanie umorzono, a koszty przypisano Skarbowi Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy i wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. Rozporządzenie wprowadzające obowiązek noszenia maseczek zostało wydane na podstawie art. 46a i 46b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, jednakże sąd uznał, że art. 46b nie zawierał upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa dla wszystkich obywateli, a jedynie dla osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie. W związku z tym, przepis rozporządzenia wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego, co skutkowało brakiem znamion wykroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

obwiniony (brak znamion wykroczenia)

Strony

NazwaTypRola
Ł. O.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

kpw art. 60 § § 1 pkt 3 i 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 5 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 119 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 46a

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 46b

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 27 ust. 1 pkt 2 ppkt d

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie wprowadzające obowiązek noszenia maseczek zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Brak jest podstaw do przypisania obwinionemu znamion wykroczenia z art. 54 k.w.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej

Skład orzekający

Mirella Sprawka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych rozporządzeniami, zasady legalizmu i proporcjonalności w prawie wykroczeń, kontrolę legalności aktów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i wydanymi wówczas rozporządzeniami. Może być mniej relewantne po zmianie przepisów lub ustaniu stanu epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy powszechnie znanej kwestii noszenia maseczek w czasie pandemii, ale rozstrzyga ją w sposób nieoczywisty, podważając legalność podstawowego środka zapobiegawczego. Pokazuje, jak sądy mogą kwestionować akty wykonawcze, gdy wykraczają poza upoważnienie ustawowe.

Czy noszenie maseczek było legalne? Sąd umarza sprawę z powodu wadliwego rozporządzenia!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II W 258 3/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2021r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: sędzia Mirella Sprawka Protokolant: Paulina Dąbkowska bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10.01.2021r. sprawy Ł. O. obwinionego o czyn z art. 54 kw i in. p o s t a n a w i a: 1. na podstawie art. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 kpw umorzyć postępowanie. 2. na podstawie 119 § 2 pkt 1 kpw stwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranie Ł. O. za to, że: w dniu 26 października 2020r., w O. , przy ul. (...) w sklepie (...) , nie posiadał zakrytych ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego. Czyn ten został zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2 ppkt d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Sąd zważył, co następuje: Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia Ł. O. o czyn z art. 54 kw. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Czyn zakwalifikowany w niniejszej sprawie jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń odnosi się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374). Z art. 46a ww. ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1. zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2. rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Z kolei art. 46b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, stanowił, że w rozporządzeniu o którym mowa w art. 46a, można ustanowić jedynie: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. Przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa. Należało przyjąć, że charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 46b pkt 4 cyt. ustawy, który pozwalał na nałożenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów jedynie przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Z akt sprawy nie wynika aby obwiniony do takiej grupy osób należał. Przy tym powszechnie przyjmuje się, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy. (komentarz art. 54 KW B. 2019, wyd. 8/ B. ). Nadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. II KK 270/09 podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi pod ustawowej (art. 1 § 1 kw) przy czym należy podkreślić, że rozporządzenia są aktami pod ustawowymi. Z kolei Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w szczególności przepisy represyjne o charakterze blankietowym powinny jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają; ten zaś musi ściśle mieścić się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych organów władzy publicznej. Upoważnienie ustawowe musi jednak w sposób precyzyjny określać zakres spraw przekazanych do unormowania. (wyr. TK z 8.7.2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie III KK 270/09 wskazał, że podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw), przy czym należy podkreślić, że rozporządzenie jest aktem podustawowym, ale nie jest przepisem porządkowym (tak (...) J. P. do przemieszczania się w stanie epidemii- brak podstaw prawnych dla wprowadzania zakazu przemieszczania się LEX/ e.2020). Sąd podziela ugruntowane w odniesieniu do art. 54 kw stanowisko, zgodnie z którym, komentowany przepis może znaleźć zastosowanie wówczas, gdy sprawca narusza przepisy porządkowe, które nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego. W przeciwnym wypadku, gdy przepisy porządkowe nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzystają z ochrony zapewnianej przez art. 54 kw (por. P. Kozłowska-Kalisz , w: M. Mozgawa , Kodeks wykroczeń, 2009, s. 196). W konsekwencji, należało przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia Ł. O. o naruszenie wytycznych wynikających z analizowanego rozporządzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zrealizowane zostały znamiona wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń . Postępowanie należało zatem umorzyć, o czym orzeczono jak w sentencji. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę