II W 2476/20

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2021-04-15
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
COVID-19pandemiaobowiązek zakrywania ust i nosaart. 54 kwrozporządzenieupoważnienie ustawoweznamiona wykroczeniaumorzenie postępowania

Podsumowanie

Sąd umorzył postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 54 kw dotyczące niezakrywania ust i nosa, uznając, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie zawierały upoważnienia do nałożenia takiego obowiązku na obywateli.

Sąd Rejonowy w Olsztynie umorzył postępowanie przeciwko R. J. obwinionemu o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń za niezakrywanie ust i nosa w miejscu publicznym. Sąd uznał, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ten obowiązek zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego, co wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie.

Sąd Rejonowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę R. J. obwinionego o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń (niezakrywanie ust i nosa w miejscu publicznym podczas pandemii COVID-19), postanowił umorzyć postępowanie. Sąd stwierdził brak znamion wykroczenia, wskazując, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy i wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. Analiza przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. wykazała, że przepisy te nie zawierały upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa na wszystkich obywateli. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, podkreślając, że przepisy represyjne o charakterze blankietowym muszą precyzyjnie określać zakres spraw przekazanych do unormowania i mieścić się w granicach kompetencji prawotwórczych. Wobec braku podstawy prawnej do nałożenia obowiązku, sąd uznał, że nie zostały zrealizowane znamiona wykroczenia i umorzył postępowanie, obciążając koszty postępowania Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa, nałożonego rozporządzeniem Rady Ministrów, nie stanowi wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń, jeśli przepisy te nie zostały wydane na podstawie odpowiedniego upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek zakrywania ust i nosa zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego, co wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie z art. 54 k.w. Przepis ten wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie ustawy, a rozporządzenie nie mieściło się w granicach kompetencji ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

Przepis ma charakter blankietowy i wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. Odpowiedzialność nie może być oparta na przepisie rangi podustawowej.

k.p.w. art. 60 § § 1 pkt 3 i 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku braku znamion czynu zabronionego.

k.p.w. art. 119 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do stwierdzenia, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Pomocnicze

u.z.z.i.c.z. art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Określa podstawę do wydania rozporządzenia przez Radę Ministrów w przypadku stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego.

u.z.z.i.c.z. art. 46b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Określa zakres spraw, które mogą być uregulowane w rozporządzeniu, nie zawiera upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek zakrywania ust i nosa zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego. Przepis art. 54 k.w. wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie ustawy. Przepisy porządkowe nie mogą wykraczać poza granice upoważnienia ustawowego. Odpowiedzialność za wykroczenie nie może być oparta na przepisie rangi podustawowej.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej

Skład orzekający

Anna Pałasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności za wykroczenia z art. 54 k.w. w kontekście rozporządzeń wprowadzających ograniczenia pandemiczne."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i obowiązkami nakładanymi rozporządzeniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy powszechnie znanej kwestii obowiązku noszenia maseczek, ale rozstrzyga ją w sposób nieoczywisty, opierając się na wadach legislacyjnych. Jest to przykład obrony obywatela przed nadmierną ingerencją państwa.

Czy obowiązek noszenia maseczek był legalny? Sąd uznał, że nie!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II W 2476/20 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Pałasz Protokolant: Luiza Nagórka bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2021 roku sprawy R. J. obwinionego o czyn z art. 54 kw i in. p o s t a n a w i a 1. na podstawie art. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 kpw umorzyć postępowanie. 2. na podstawie 119 § 2 pkt 1 kpw stwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranie R. J. za to, że: w dniu 08.11.2020 roku ok godz. 15:10 w O. przy ul. (...) , będąc w miejscu publicznym nie zakrył ust i nosa w wyniku czego, nie zastosował się do obowiązku zakrywania ust i nosa przy pomocy odzieży lub maseczki, w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C. -19. Czyn ten został zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 46a ust. 1 i 2 w zw. z art. 46b pkt 1-6 i 8-12 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw z §1 pkt. 2 i § 27 ust 1, 2, 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Sąd zważył, co następuje: Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia R. J. o czyn z art. 54 kw. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Czyn zakwalifikowany w niniejszej sprawie jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń odnosi się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374). Z art. 46a ww. ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1. zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2. rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Z kolei art. 46b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, stanowił, że w rozporządzeniu o którym mowa w art. 46a, można ustanowić jedynie: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. Przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa. Należało przyjąć, że charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 46b pkt 4 cyt. ustawy, który pozwalał na nałożenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów jedynie przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Z akt sprawy nie wynika aby obwiniona do takiej grupy osób należał. Przy tym powszechnie przyjmuje się, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy. (komentarz art. 54 KW B. 2019, wyd. 8/ B. ). Nadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. II KK 270/09 podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw) przy czym należy podkreślić, że rozporządzenia są aktami pod ustawowymi. Z kolei Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w szczególności przepisy represyjne o charakterze blankietowym powinny jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają; ten zaś musi ściśle mieścić się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych organów władzy publicznej. Upoważnienie ustawowe musi jednak w sposób precyzyjny określać zakres spraw przekazanych do unormowania. (wyr. TK z 8.7.2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie III KK 270/09 wskazał, że podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw), przy czym należy podkreślić, że rozporządzenie jest aktem podustawowym, ale nie jest przepisem porządkowym (tak (...) J. P. do przemieszczania się w stanie epidemii- brak podstaw prawnych dla wprowadzania zakazu przemieszczania się LEX/ e.2020). Sąd podziela ugruntowane w odniesieniu do art. 54 kw stanowisko, zgodnie z którym, komentowany przepis może znaleźć zastosowanie wówczas, gdy sprawca narusza przepisy porządkowe, które nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego. W przeciwnym wypadku, gdy przepisy porządkowe nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzystają z ochrony zapewnianej przez art. 54 kw (por. P. Kozłowska-Kalisz , w: M. Mozgawa , Kodeks wykroczeń, 2009, s. 196). W konsekwencji, należało przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia R. J. o naruszenie wytycznych wynikających z analizowanego rozporządzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zrealizowane zostały znamiona wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń . Postępowanie należało zatem umorzyć, o czym orzeczono jak w sentencji. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. Z. 1. odnotować 2. odpis doręczyć obwinionemu i K. O. 3. za 7 dni lub z zażaleniem O. , dnia 15 kwietnia 2021 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę