II W 237/21
Podsumowanie
Sąd umorzył postępowanie w sprawie wykroczenia z art. 54 kw dotyczącego braku maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie zawierały upoważnienia do nałożenia takiego obowiązku na obywateli.
Sąd Rejonowy w Olsztynie umorzył postępowanie przeciwko P. S. obwinionej o wykroczenie z art. 54 kw, polegające na braku zakrycia ust i nosa w strefie żółtej. Sąd uznał, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. ustanawiające ten obowiązek, zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego, co wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie.
Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r. umorzył postępowanie przeciwko P. S., obwinionej o czyn z art. 54 kodeksu wykroczeń. Zarzucono jej, że w dniu 14 października 2020 r. nie zakryła ust i nosa w strefie żółtej. Sąd uznał, że zaistniały okoliczności wyłączające postępowanie, w tym brak znamion wykroczenia i oczywisty brak podstaw do obwinienia. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że przepis art. 54 kw ma charakter blankietowy i odwołuje się do przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. Sąd analizował rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. i uznał, że nie zawierało ono upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa na obywateli, wykraczając poza zakres art. 46b ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem innych chorób zakaźnych. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, sąd stwierdził, że przepisy represyjne o charakterze blankietowym muszą precyzyjnie określać zakres spraw przekazanych do unormowania, a akty podustawowe nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności za wykroczenie, jeśli nie mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego. W związku z tym, zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do obwinienia P. S. o naruszenie analizowanego rozporządzenia, a tym samym nie zrealizowano znamion wykroczenia z art. 54 kw. Postępowanie umorzono, a koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie takiego obowiązku nie stanowi wykroczenia z art. 54 kw, jeśli przepisy porządkowe zawarte w rozporządzeniu wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 54 kw wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. Analizowane rozporządzenie Rady Ministrów nie zawierało takiego upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa, co wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
obwiniona
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | obwiniona |
Przepisy (9)
Główne
kpw art. 60 § § 1 pkt 3 i 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kpw art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kw art. 54
Kodeks wykroczeń
Przepis ma charakter blankietowy i wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego.
kpw art. 119 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Pomocnicze
kw art. 1 § § 1
Kodeks wykroczeń
Podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 46a
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 46b § pkt 1-6 i 8-12
Przepisy te nie zawierały upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 40 § ust. 1
Odwołanie w opisie czynu do Prawa o ruchu drogowym.
Prawo o ruchu drogowym art. 40 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego w zakresie obowiązku zakrywania ust i nosa. Przepisy porządkowe, które nie mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego, nie korzystają z ochrony art. 54 kw. Akty podustawowe nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności za wykroczenie, jeśli wykraczają poza delegację ustawową.
Godne uwagi sformułowania
zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej
Skład orzekający
Krzysztof Matysiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 kw w kontekście przepisów pandemicznych i zakresu upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu pandemii i specyfiki przepisów z nim związanych. Może być mniej relewantne po ustaniu stanu epidemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy powszechnie znanej kwestii maseczek w czasie pandemii, ale pokazuje, że nawet tak powszechny obowiązek może być podważony z powodu wad formalnych przepisów. Jest to ciekawe z perspektywy prawnej i społecznej.
“Czy brak maseczki to zawsze wykroczenie? Sąd umarza postępowanie z powodu luk w prawie!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II W 237/21 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2021r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: SSR Krzysztof Matysiak Protokolant: sekr. sąd. P. Dąbkowska bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 marca 2021 r. sprawy P. S. obwinionej czyn z art. 54 kw i in. p o s t a n a w i a: 1. na podstawie art. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 kpw umorzyć postępowanie. 2. na podstawie 119 § 2 pkt 1 kpw stwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranie P. S. za to, że: w dniu 14 października 2020 r. ok. godz. 16:15 w O. przy ul. (...) w strefie żółtej nie miała zarytych ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. w Prawo o ruchu drogowym . Sąd zważył, co następuje: Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia P. S. o czyn z art. 54 kw. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Czyn zakwalifikowany w niniejszej sprawie jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń odnosi się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374). Z art. 46a ww. ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1. zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2. rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Z kolei art. 46b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, stanowił, że w rozporządzeniu o którym mowa w art. 46a, można ustanowić jedynie: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. Przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa. Należało przyjąć, że charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 46b pkt 4 cyt. ustawy, który pozwalał na nałożenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów jedynie przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Z akt sprawy nie wynika aby obwiniona do takiej grupy osób należała. Przy tym powszechnie przyjmuje się, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy. (komentarz art. 54 KW B. 2019, wyd. 8/ B. ). Nadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. II KK 270/09 podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi pod ustawowej (art. 1 § 1 kw) przy czym należy podkreślić, że rozporządzenia są aktami pod ustawowymi. Z kolei Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w szczególności przepisy represyjne o charakterze blankietowym powinny jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają; ten zaś musi ściśle mieścić się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych organów władzy publicznej. Upoważnienie ustawowe musi jednak w sposób precyzyjny określać zakres spraw przekazanych do unormowania. (wyr. TK z 8.7.2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie III KK 270/09 wskazał, że podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw), przy czym należy podkreślić, że rozporządzenie jest aktem podustawowym, ale nie jest przepisem porządkowym (tak (...) J. P. do przemieszczania się w stanie epidemii- brak podstaw prawnych dla wprowadzania zakazu przemieszczania się LEX/ e.2020). Sąd podziela ugruntowane w odniesieniu do art. 54 kw stanowisko, zgodnie z którym, komentowany przepis może znaleźć zastosowanie wówczas, gdy sprawca narusza przepisy porządkowe, które nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego. W przeciwnym wypadku, gdy przepisy porządkowe nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzystają z ochrony zapewnianej przez art. 54 kw (por. P. Kozłowska-Kalisz , w: M. Mozgawa , Kodeks wykroczeń, 2009, s. 196). W konsekwencji, należało przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia P. S. o naruszenie wytycznych wynikających z analizowanego rozporządzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zrealizowane zostały znamiona wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń . Postępowanie należało zatem umorzyć, o czym orzeczono jak w sentencji. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę