II W 2102/20

Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w GdańskuGdańsk2020-12-16
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
wykroczeniekodeks wykroczeńrozporządzenie epidemicznemaseczkastan epidemiiodpowiedzialność wykroczeniowaprzepisy porządkowezdrowie publiczne

Sąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia polegającego na nienoszeniu maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia epidemicznego nie wypełniają znamion przepisów porządkowych w rozumieniu art. 54 Kodeksu wykroczeń.

Sąd Rejonowy w Gdańsku rozpatrywał wniosek o ukaranie J. K. za naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym w październiku 2020 r. Sąd, analizując przepisy Kodeksu wykroczeń oraz rozporządzenia epidemicznego, stwierdził, że przepisy te nie mają charakteru przepisów porządkowych w rozumieniu art. 54 k.w., a ich przedmiot ochrony (zdrowie publiczne) różni się od przedmiotu ochrony art. 54 k.w. (porządek publiczny). Dodatkowo, wskazano na brak odesłania w rozporządzeniu do przepisów Kodeksu wykroczeń jako podstawy odpowiedzialności. W konsekwencji, sąd odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że czyn zarzucany obwinionej nie zawiera znamion wykroczenia.

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020 roku, Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku, w osobie sędzi Małgorzaty Maniewskiej - Komor, odmówił wszczęcia postępowania przeciwko J. K. w sprawie o wykroczenie z art. 54 Kodeksu wykroczeń w związku z § 27 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. dotyczącego ograniczeń w związku ze stanem epidemii. Obwinionej zarzucono nienoszenie maseczki w miejscu publicznym w dniu 19 października 2020 r. Sąd uzasadnił swoją decyzję brakiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenia. Wskazano, że art. 54 k.w. dotyczy naruszenia przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych, podczas gdy rozporządzenie epidemiczne miało na celu ochronę zdrowia publicznego, a nie porządku publicznego. Podkreślono, że przepisy rozporządzenia nie zostały nazwane przepisami porządkowymi, ani nie zawierały odesłania do art. 54 k.w. jako podstawy odpowiedzialności. Przywołano orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, które wymaga zwężającej interpretacji przepisów podustawowych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza gdy dotyczą one wolności obywatelskich. Zgodnie z zasadą konstytucyjną, odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto popełnił czyn zabroniony pod groźbą kary ustawowej. Wobec powyższego, sąd na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. odmówił wszczęcia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów rozporządzenia epidemicznego dotyczącego obowiązku noszenia maseczek nie stanowi wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia epidemicznego, mające na celu ochronę zdrowia publicznego, nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w., który dotyczy porządku i spokoju publicznego. Dodatkowo, rozporządzenie nie zawiera odesłania do art. 54 k.w. jako podstawy odpowiedzialności, a wykładnia przepisów podustawowych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej powinna być zwężająca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wszczęcia postępowania

Strona wygrywająca

J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaobwiniona
Policjaorgan_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (12)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

Przepis ten dotyczy naruszenia przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Rozporządzenia epidemiczne nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu tego artykułu, a ich przedmiot ochrony (zdrowie publiczne) jest inny niż przedmiot ochrony art. 54 k.w. (porządek publiczny).

k.p.w. art. 5 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.

Pomocnicze

k.p.w. art. 5 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 59 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b § pkt 1–6 i 8–12

k.w. art. 116 § § 1

Kodeks wykroczeń

Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów o zapobieganiu chorobom zakaźnym została ograniczona do osób chorych, podejrzanych o chorobę, osób stykających się z nimi lub nosicieli zarazków.

Ustawa o samorządzie gminnym art. 40 § ust. 3

Przykład przepisu, który używa nazwy 'przepisy porządkowe'.

Ustawa o samorządzie gminnym art. 41 § ust. 2 i 3

Przykład przepisu, który używa nazwy 'przepisy porządkowe'.

Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 60

Przykład przepisu, który używa nazwy 'przepisy porządkowe'.

Ustawa o transporcie kolejowym art. 59 § ust. 8

Przykład przepisu, który używa nazwy 'przepisy porządkowe'.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie epidemiczne nie jest przepisem porządkowym w rozumieniu art. 54 k.w. Przedmiot ochrony rozporządzenia epidemicznego (zdrowie publiczne) jest inny niż przedmiot ochrony art. 54 k.w. (porządek publiczny). Brak odesłania w rozporządzeniu do art. 54 k.w. jako podstawy odpowiedzialności. Wykładnia przepisów podustawowych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej powinna być zwężająca. Zasada nullum crimen sine lege.

Godne uwagi sformułowania

nie stosował się do obowiązku zakrywania przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy lub kasku ochronnego ust i nosa znajdując się w miejscu ogólnodostępnym nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to, bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej

Skład orzekający

Małgorzata Maniewska - Komor

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów epidemicznych i rozporządzeń wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu pandemii COVID-19 i specyficznych przepisów wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego doświadczenia związanego z obostrzeniami pandemicznymi i stanowi przykład ważnej interpretacji prawnej dotyczącej granic odpowiedzialności wykroczeniowej.

Czy brak maseczki to zawsze wykroczenie? Sąd wyjaśnia, dlaczego przepisy epidemiczne nie zawsze są przepisami porządkowymi.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II W 2102/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2020 roku Sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku w II Wydziale Karnym Małgorzata Maniewska - Komor po rozpoznaniu wniosku oskarżyciela publicznego – Policji – (...) (...) o ukaranie J. K. obwinionej o to, że: w dniu 19 października 2020 r. w G. na ul. (...) naruszył przepisy o zachowaniu się w miejscach publicznych w taki sposób, że nie stosował się do obowiązku zakrywania przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy lub kasku ochronnego ust i nosa znajdując się w miejscu ogólnodostępnym, tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 k.p.w. , art. 59 § 2 k.p.w. , postanawia: odmówić wszczęcia postępowania przeciwko J. K. odnośnie czynu zarzucanego we wniosku o ukaranie tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, (Dz.U. z 2020 r. poz. 1758). UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Obwinionemu zarzuca się naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1758) – obecnie nie obowiązującego. Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to, bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń , w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się natomiast takim pojęciem ani nie można go bez wątpliwości ustalić w inny sposób. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2003 r., P 10/02 wskazał zaś, że w razie naruszenia przepisów, które mają inny przedmiot ochrony, nie jest możliwe zastosowanie zaskarżonego przepisu. Nawet gdyby tak było, rozporządzenie to nie zawiera odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń , a w przypadku przepisów porządkowych, mogą one wypełnić blankietową dyspozycję art. 54 kodeksu wykroczeń , jeżeli zawierają one odesłanie do tegoż przepisu, jako podstawy odpowiedzialności za wykroczenie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 266/09). Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej zwłaszcza, jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie. ZARZĄDZENIE (...) (...) (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI