II W 1957/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia polegającego na nienoszeniu maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia epidemicznego nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu Kodeksu wykroczeń.
Sąd Rejonowy w Gdańsku rozpatrywał wniosek Policji o ukaranie D.M. za naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym w związku z pandemią. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu wykroczeń i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego, uznał, że przepisy rozporządzenia epidemicznego nie mają charakteru przepisów porządkowych w rozumieniu art. 54 k.w. i nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności wykroczeniowej w tym zakresie. W związku z tym odmówiono wszczęcia postępowania.
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 roku, Sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku, Agata Krakówka, odmówiła wszczęcia postępowania przeciwko D. M. w sprawie o wykroczenie z art. 54 Kodeksu wykroczeń w związku z § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Obwinionej zarzucono naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym. Sąd uzasadnił swoją decyzję tym, że art. 54 k.w. dotyczy naruszenia przepisów porządkowych, a przepisy rozporządzenia epidemicznego, mimo że wydane na podstawie ustawy, nie mają takiego charakteru. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (wyrok P 10/02) oraz Sądu Najwyższego (wyrok III KK 266/09), wskazując, że przepisy o innym przedmiocie ochrony (jak zdrowie publiczne) nie mogą być podstawą odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 54 k.w., który chroni porządek i spokój publiczny. Ponadto, przepisy porządkowe muszą zawierać odesłanie do art. 54 k.w., czego w analizowanym rozporządzeniu brak. Sąd podkreślił również potrzebę wykładni prokonstytucyjnej, zwłaszcza w kontekście ograniczenia wolności obywatelskich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów rozporządzenia epidemicznego nie stanowi wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń, ponieważ przepisy te nie mają charakteru przepisów porządkowych w rozumieniu tego artykułu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 54 k.w. dotyczy przepisów porządkowych chroniących porządek i spokój publiczny, podczas gdy przepisy rozporządzenia epidemicznego chronią zdrowie publiczne. Ponadto, przepisy te nie zawierają odesłania do art. 54 k.w. jako podstawy odpowiedzialności wykroczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa wszczęcia postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Policja | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (10)
Główne
k.w. art. 54
Kodeks wykroczeń
Przepis ten dotyczy naruszenia przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Rozporządzenia epidemiczne nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu tego artykułu.
Pomocnicze
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.
k.p.w. art. 59 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a
Podstawa do wydania rozporządzenia epidemicznego.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b § pkt 1–6 i 8–12
Podstawa do wydania rozporządzenia epidemicznego.
u.s.g. art. 40 § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu zawierającego odesłanie do 'przepisów porządkowych'.
u.s.g. art. 41 § ust. 2 i 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu zawierającego odesłanie do 'przepisów porządkowych'.
Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 60
Przykład przepisu zawierającego odesłanie do 'przepisów porządkowych'.
Ustawa o transporcie kolejowym art. 59 § ust. 8
Przykład przepisu zawierającego odesłanie do 'przepisów porządkowych'.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia epidemicznego nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w. Przepisy rozporządzenia epidemicznego chronią zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny. Brak odesłania w rozporządzeniu do art. 54 k.w. jako podstawy odpowiedzialności wykroczeniowej. Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. ich przedmiot ochrony to, bowiem zdrowie publiczne , a nie porządek i spokój publiczny wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych
Skład orzekający
Agata Krakówka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów epidemicznych i rozporządzeń wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego z okresu pandemii; późniejsze zmiany przepisów mogą wpłynąć na jego aktualność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanej kwestii noszenia maseczek w czasie pandemii i przedstawia kluczową dla wielu osób interpretację prawną, która miała istotne konsekwencje praktyczne.
“Czy nienoszenie maseczki to zawsze wykroczenie? Sąd wyjaśnia, dlaczego przepisy epidemiczne to nie to samo co przepisy porządkowe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II W 1957/20 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2020 roku Sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku w II Wydziale Karnym Agata Krakówka po rozpoznaniu wniosku oskarżyciela publicznego – Policję – (...) (...) o ukaranie D. M. obwinionej o to, że: w dniu 14.10.2020 r. w G. na ul. (...) naruszyła przepisy o zachowaniu się w miejscach publicznych w taki sposób, że nie stosowała się do obowiązku zakrywania przy pomocy odzieży lub jej części, maski lub maseczki, przyłbicy lub kasku ochronnego ust i nosa, tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 k.p.w. , art. 59 § 2 k.p.w. , postanawia: odmówić wszczęcia postępowania przeciwko D. M. odnośnie czynu zarzucanego we wniosku o ukaranie tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, (Dz.U. z 2020 r. poz. 1758). UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Obwinionej zarzuca się naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1758). Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to, bowiem zdrowie publiczne , a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń , w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się natomiast takim pojęciem ani nie można go bez wątpliwości ustalić w inny sposób. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2003 r., P 10/02 wskazał zaś, że w razie naruszenia przepisów, które mają inny przedmiot ochrony, nie jest możliwe zastosowanie zaskarżonego przepisu. Nawet gdyby tak było, rozporządzenie to nie zawiera odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń , a w przypadku przepisów porządkowych, mogą one wypełnić blankietową dyspozycję art. 54 kodeksu wykroczeń , jeżeli zawierają one odesłanie do tegoż przepisu, jako podstawy odpowiedzialności za wykroczenie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 266/09). Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej zwłaszcza, jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionej nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI