II W 1926 /20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia polegającego na braku maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia nie wypełniają znamion wykroczenia z art. 54 k.w.
Sąd Rejonowy w Gdańsku rozpatrywał wniosek o ukaranie za wykroczenie z art. 54 k.w., polegające na braku zakrycia ust i nosa w miejscu publicznym podczas pandemii COVID-19. Sąd odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w., a ich przedmiotem jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny. Ponadto, wskazano na brak wyraźnego odesłania do Kodeksu wykroczeń w rozporządzeniu oraz na późniejsze wprowadzenie przepisu penalizującego takie zachowania.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2021 roku, Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku odmówił wszczęcia postępowania przeciwko A. D. w zakresie zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. dotyczącego ograniczeń w związku z pandemią COVID-19, polegającego na braku zakrycia ust i nosa w miejscu publicznym. Sąd uznał, że czyn ten nie zawiera znamion wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń. Uzasadnienie opiera się na kilku kluczowych argumentach. Po pierwsze, wskazano, że przepisy rozporządzenia, mimo że dotyczyły stanu epidemii, nie mogą być uznane za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w., ponieważ ich przedmiotem ochrony jest zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny, które są przedmiotem ochrony rozdziału VIII Kodeksu wykroczeń. Po drugie, podkreślono, że przepisy porządkowe, które mogą wypełniać blankietową dyspozycję art. 54 k.w., zazwyczaj zawierają wyraźne odesłanie do tego przepisu, czego brakowało w analizowanym rozporządzeniu. Przywołano również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazujące na niemożność zastosowania przepisu, gdy naruszono przepisy o innym przedmiocie ochrony. Dodatkowo, sąd powołał się na późniejsze wprowadzenie przepisu art. 116 § 1a k.w. (ustawą z dnia 28 października 2020 r.), który wyraźnie przewidział odpowiedzialność wykroczeniową za nieprzestrzeganie zakazów związanych z zapobieganiem chorobom zakaźnym, sugerując, że czyny popełnione przed wejściem w życie tego przepisu nie wyczerpywały znamion wykroczenia. W konsekwencji, sąd odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy rozporządzenia nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w., a ich przedmiotem ochrony jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie dotyczące obostrzeń pandemicznych nie miało charakteru przepisu porządkowego w rozumieniu art. 54 k.w., ponieważ jego celem było ochrona zdrowia publicznego, a nie porządku publicznego. Ponadto, brak było wyraźnego odesłania do Kodeksu wykroczeń, a późniejsze wprowadzenie przepisu penalizującego takie zachowania sugeruje, że przed jego wejściem w życie czyny te nie stanowiły wykroczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa wszczęcia postępowania
Strona wygrywająca
A. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Policja | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (14)
Główne
k.w. art. 54
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczy naruszenia przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Rozporządzenie pandemiczne nie jest przepisem porządkowym w rozumieniu tego artykułu.
Pomocnicze
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
k.p.w. art. 59 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
u.z.z.i.c.z. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa wydania rozporządzenia.
u.z.z.i.c.z. art. 46b § pkt 1–6 i 8–12
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa wydania rozporządzenia.
k.w. art. 116 § § 1
Kodeks wykroczeń
Ograniczenie odpowiedzialności wykroczeniowej za nieprzestrzeganie przepisów sanitarnych.
u.s.g. art. 40 § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu porządkowego.
u.s.g. art. 41 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu porządkowego.
u.s.g. art. 41 § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu porządkowego.
u.w.a.r.w. art. 60
Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie
Przykład przepisu porządkowego.
u.t.k. art. 59 § ust. 8
Ustawa o transporcie kolejowym
Przykład przepisu porządkowego.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 art. nowy przepis art. 116 §1a k.w.
Wprowadzenie odpowiedzialności wykroczeniowej za nieprzestrzeganie zakazów pandemicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie pandemiczne nie jest przepisem porządkowym w rozumieniu art. 54 k.w. Przedmiotem ochrony rozporządzenia jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny. Brak wyraźnego odesłania do art. 54 k.w. w rozporządzeniu. Późniejsze wprowadzenie art. 116 § 1a k.w. jako dowód, że wcześniej takie czyny nie były wykroczeniem.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny nie zawierało odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń czyny tego rodzaju popełnione przed jego wejściem w życie tego nie wyczerpywały znamion wykroczenia.
Skład orzekający
Marcin Leleński
Asesor Sądu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów pandemicznych i rozporządzeń wykonawczych; brak odpowiedzialności wykroczeniowej za naruszenie przepisów, które nie są przepisami porządkowymi."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu pandemii COVID-19; specyficzna interpretacja art. 54 k.w. w kontekście rozporządzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego doświadczenia z okresu pandemii i ważnej kwestii prawnej dotyczącej zakresu stosowania przepisów wykroczeniowych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach nadzwyczajnych.
“Czy brak maseczki to zawsze wykroczenie? Sąd wyjaśnia, kiedy przepisy pandemiczne nie wystarczą do ukarania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II W 1926 /20 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2021 roku Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku w II Wydziale Karnym Marcin Leleński po rozpoznaniu wniosku oskarżyciela publicznego – Policji – (...) (...) o ukaranie A. D. obwinionej m.in. o to, że: w dniu 27 kwietnia 2020 r. o godz. 15:05 w G. na ul. (...) wbrew wydanym nakazom w związku z panującą pandemią COVID-19 nie miał zakrytych ust i nosa tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 k.p.w. , art. 59 § 2 k.p.w. , postanawia: odmówić wszczęcia postępowania przeciwko A. D. s. J. i E. urodzonemu (...) w G. w zakresie punktu 3 wniosku o ukaranie z dnia 6 października 2020 r. tj. o to że w dniu 27 kwietnia 2020 r. o godz. 15:05 w G. na ul. (...) wbrew wydanym nakazom w związku z panującą pandemią COVID-19 nie miał zakrytych ust i nosa tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 566). UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Obwinionemu zarzuca się według analizy opisu czynu z punktu 3 wniosku o ukaranie naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 566), obecnie nieobowiązującego, jednakże z uwagi na jego charakter, jego uchylenie nie powodowało automatycznie uchylenia penalizacji wcześniej popełnionych zachowań, o ile spełnione byłyby znamiona w chwili jego obowiązywania. Należy jednak zauważyć, że wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne , a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń , w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się natomiast takim pojęciem ani nie można go bez wątpliwości ustalić w inny sposób. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 8 lipca 2003 r., P 10/02 wskazał zaś, że w razie naruszenia przepisów, które mają inny przedmiot ochrony, nie jest możliwe zastosowanie zaskarżonego przepisu. Nawet gdyby tak było, rozporządzenie to nie zawierało odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń , a w przypadku przepisów porządkowych, mogą one wypełnić blankietową dyspozycję art. 54 kodeksu wykroczeń , jeżeli zawierają one odesłanie do tegoż przepisu jako podstawy odpowiedzialności za wykroczenie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 266/09). Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Za zasadnością przedstawionej wyżej wykładni przemawia okoliczność, że w obecnie już ogłoszonej w dniu 28 listopada 2020 r. w Dzienniku Ustaw ustawie z dnia 28 października 2020 r. o zmianie o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 przewidziano wyraźnie odpowiedzialność wykroczeniową za nieprzestrzeganie zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wprowadzając w tym celu nowy przepis art. 116 §1a k.w. Argument ten przekonuje, że skoro za potrzebne uznano wprowadzenie tego przepisu, to czyny tego rodzaju popełnione przed jego wejściem w życie tego nie wyczerpywały znamion wykroczenia. Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania o czyn zarzucany w pkt 3 wniosku o ukaranie na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie. ZARZĄDZENIE (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI