II W 1848/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia polegającego na nieprzestrzeganiu obostrzeń epidemicznych, uznając, że przepis art. 54 k.w. nie może być stosowany do naruszeń rozporządzeń pandemicznych.
Sąd Rejonowy w Gdańsku rozpatrywał wniosek Policji o ukaranie M.S. za zakłócanie porządku publicznego oraz naruszenie przepisów pandemicznych (niezakrywanie ust i nosa, brak dystansu). Sąd odmówił wszczęcia postępowania w części dotyczącej naruszenia przepisów pandemicznych. Uzasadnił to tym, że art. 54 k.w. dotyczy przepisów porządkowych, a rozporządzenia pandemiczne miały na celu ochronę zdrowia publicznego, a nie porządku publicznego. Ponadto, odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów pandemicznych została ograniczona do osób chorych lub podejrzanych o chorobę.
Sąd Rejonowy w Gdańsku, w osobie sędzi Agaty Krakówki, rozpoznał wniosek oskarżyciela publicznego (Policji) o ukaranie M.S. Obwinionemu zarzucono dwa wykroczenia: zakłócanie spokoju i porządku publicznego poprzez głośne krzyki oraz naruszenie przepisów pandemicznych z dnia 31 maja 2020 r. (niezakrywanie ust i nosa, brak dystansu społecznego). Sąd postanowił odmówić wszczęcia postępowania w części dotyczącej zarzutu naruszenia przepisów pandemicznych. W uzasadnieniu wskazano, że art. 54 Kodeksu wykroczeń (k.w.) penalizuje naruszenie przepisów porządkowych o zachowaniu w miejscach publicznych. Rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzające obostrzenia epidemiczne, choć miały na celu ochronę zdrowia publicznego, nie mogły być uznane za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w., gdyż ich przedmiot ochrony jest inny. Sąd podkreślił, że odesłania ustawowe do wydawania przepisów porządkowych używają tej nazwy, czego brak w przypadku przepisów pandemicznych. Dodatkowo, odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów pandemicznych została ograniczona przez art. 116 § 1 k.w. do osób chorych, podejrzanych o chorobę lub stykających się z takimi osobami, co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, wskazując na konieczność zwężającej interpretacji przepisów podustawowych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej, zgodnie z zasadą konstytucyjną, że karze podlega tylko czyn zabroniony ustawą. W związku z tym, czyn zarzucany obwinionemu nie zawierał znamion wykroczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów rozporządzenia pandemicznego nie stanowi wykroczenia z art. 54 k.w., ponieważ rozporządzenia te miały na celu ochronę zdrowia publicznego, a nie porządku publicznego, który jest przedmiotem ochrony art. 54 k.w.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenia pandemiczne nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w., a ich przedmiot ochrony (zdrowie publiczne) jest inny niż przedmiot ochrony art. 54 k.w. (porządek publiczny). Dodatkowo, art. 116 § 1 k.w. ogranicza odpowiedzialność wykroczeniową za nieprzestrzeganie przepisów pandemicznych do określonych kategorii osób.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa wszczęcia postępowania
Strona wygrywająca
M. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Policja | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (12)
Główne
k.w. art. 54
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczy naruszenia przepisów porządkowych o zachowaniu w miejscach publicznych. Rozporządzenia pandemiczne nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu tego przepisu.
k.p.w. art. 5 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.
k.w. art. 116 § 1
Kodeks wykroczeń
Ograniczenie odpowiedzialności wykroczeniowej za nieprzestrzeganie przepisów pandemicznych do określonych osób.
Pomocnicze
k.p.w. art. 59 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a
Podstawa do wydania rozporządzenia.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b § pkt 1–6 i 8–12
Podstawa do wydania rozporządzenia.
u.s.g. art. 40 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu porządkowego.
u.s.g. art. 41 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu porządkowego.
u.s.g. art. 41 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu porządkowego.
Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 60
Przykład przepisu porządkowego.
Ustawa o transporcie kolejowym art. 59 § 8
Przykład przepisu porządkowego.
Konstytucja RP art. 42 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada, że karze podlega tylko czyn zabroniony ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenia pandemiczne nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w. Przedmiot ochrony rozporządzeń pandemicznych (zdrowie publiczne) jest inny niż przedmiot ochrony art. 54 k.w. (porządek publiczny). Odpowiedzialność wykroczeniowa za naruszenie przepisów pandemicznych jest ograniczona do określonych kategorii osób (art. 116 § 1 k.w.). Naruszenie przepisów podustawowych nie może prowadzić do odpowiedzialności karnej/wykroczeniowej, jeśli nie jest to wyraźnie przewidziane w ustawie (zasada nullum crimen sine lege).
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to, bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej
Skład orzekający
Agata Krakówka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów pandemicznych i innych regulacji podustawowych; zakres odpowiedzialności za naruszenie przepisów epidemicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i konkretnych przepisów, ale zasady interpretacji przepisów porządkowych i odpowiedzialności wykroczeniowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy powszechnie znanych obostrzeń pandemicznych i wyjaśnia, dlaczego ich naruszenie nie zawsze prowadzi do odpowiedzialności wykroczeniowej, co jest istotne dla zrozumienia granic prawa wykroczeń.
“Czy naruszenie zasad pandemii zawsze oznacza wykroczenie? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II W 1848/20 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2020 roku Sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku w II Wydziale Karnym Agata Krakówka po rozpoznaniu wniosku oskarżyciela publicznego – Policję – (...) o ukaranie M. S. ( S. ) obwinionego o to, że: 1. w dniu 31 maja 2020 roku ok. godz. 21:00 w G. na ul. (...) poprzez głośne krzyki zakłócał spokój i porządek publiczny, 2. w tym samym miejscu i czasie, w miejscu ogólnodostępnym, nie zastosował się do obowiązku zakrywania – przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego – ust i nosa oraz przemieszczając się pieszo poruszał się w odległości mniejszej niż 2 metry od drugiej osoby tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z par. 17 i 18 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29.05.2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 k.p.w. , art. 59 § 2 k.p.w. , postanawia: odmówić wszczęcia postępowania przeciwko M. S. w części, tj. w zakresie czynu zarzucanego w punkcie 2, tj. o to, że w dniu 31 maja 2020 r., ok. godz. 21:00 w G. na ul. (...) , w miejscu ogólnodostępnym, nie zastosował się do obowiązku zakrywania – przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego – ust i nosa oraz przemieszczając się pieszo poruszał się w odległości mniejszej niż 2 metry od drugiej osoby, tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 17 ust. 1 i 18 ust. 1 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29.05.2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, (Dz.U. z 2020 r. poz. 964). UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Obwinionemu zarzuca się naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 964), obecnie nieobowiązującego, jednakże z uwagi na jego charakter, jego uchylenie nie powodowało automatycznie uchylenia penalizacji wcześniej popełnionych zachowań, o ile spełnione byłyby znamiona w chwili jego obowiązywania. Należy jednak zauważyć, że wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to, bowiem zdrowie publiczne , a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń , w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się natomiast takim pojęciem ani nie można go bez wątpliwości ustalić w inny sposób. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2003 r., P 10/02 wskazał zaś, że w razie naruszenia przepisów, które mają inny przedmiot ochrony, nie jest możliwe zastosowanie zaskarżonego przepisu. Nawet gdyby tak było, rozporządzenie to nie zawierało odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń , a w przypadku przepisów porządkowych, mogą one wypełnić blankietową dyspozycję art. 54 kodeksu wykroczeń , jeżeli zawierają one odesłanie do tegoż przepisu, jako podstawy odpowiedzialności za wykroczenie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 266/09). Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej zwłaszcza, jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI