II W 1361/20

Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w GdańskuGdańsk2020-08-14
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
pandemiaCOVID-19wykroczenierozporządzeniezakaz przemieszczania sięmiejsce publicznelokal prywatnykwarantanna

Sąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 54 k.w. w związku z naruszeniem zakazu przemieszczania się podczas epidemii, uznając, że czyn nie wyczerpuje znamion wykroczenia.

Sąd Rejonowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 54 k.w. przeciwko osobie obwinionej o naruszenie zakazu przemieszczania się w związku z pandemią. Sąd uznał, że czyn polegający na przebywaniu w lokalu prywatnym z osobami niespokrewnionymi nie stanowi wykroczenia w miejscu publicznym. Dodatkowo, wskazano, że rozporządzenie wprowadzające zakazy nie przewidywało odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 54 k.w., a jego przedmiotem jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny.

Sąd Rejonowy w Gdańsku, rozpoznając sprawę z wniosku o ukaranie złożonego przez Policję, postanowił odmówić wszczęcia postępowania wobec R. S., obwinionego o naruszenie zakazu przemieszczania się w związku z epidemią. Obwinionemu zarzucono popełnienie wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r., polegające na przebywaniu w dniu 19.04.2020 r. w Gdansku przy ul. (...) wraz z osobami niespokrewnionymi. Sąd uzasadnił swoją decyzję tym, że czyn zarzucany obwinionemu nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 54 k.w., ponieważ dotyczy on zachowania w miejscu publicznym, a nie w lokalu prywatnym. Ponadto, sąd podkreślił, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. nie wskazywało wyraźnie na odpowiedzialność wykroczeniową z art. 54 k.w. za jego nieprzestrzeganie. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując na potrzebę wyraźnego wskazania w przepisach pozaustawowych na odpowiedzialność wykroczeniową. Dodatkowo, sąd zauważył, że odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów o zapobieganiu chorobom zakaźnym została ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do określonych kategorii osób, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Sąd uznał również, że przepisy rozporządzenia nie mogą być uznane za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w., gdyż ich przedmiotem jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny. Wykładnia prokonstytucyjna nakazuje zwężające rozumienie przepisów dotyczących odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza gdy dotyczą one wolności konstytucyjnych. W konsekwencji, sąd odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn taki nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 54 k.w., ponieważ przepis ten penalizuje zachowanie w miejscu publicznym, a nie w lokalu prywatnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 54 k.w. dotyczy miejsc publicznych, a czyn zarzucany obwinionemu miał miejsce w lokalu prywatnym. Dodatkowo, rozporządzenie wprowadzające zakazy nie wskazywało na odpowiedzialność z art. 54 k.w., a jego celem było zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wszczęcia postępowania

Strona wygrywająca

obwiniony R. S.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaobwiniony
Policjaorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (12)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

Przepis penalizuje zachowanie w miejscu publicznym. Wymaga wyraźnego wskazania w przepisach pozaustawowych na odpowiedzialność wykroczeniową z tego przepisu na ich nieprzestrzeganie. Przedmiotem ochrony jest porządek i spokój publiczny.

k.p.w. art. 5 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

Pomocnicze

u.z.z.c.u.l. art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.c.u.l. art. 46b § pkt 1–6 i 8–12

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

k.w. art. 116 § 1

Kodeks wykroczeń

Ograniczenie odpowiedzialności wykroczeniowej za nieprzestrzeganie przepisów o zapobieganiu chorobom zakaźnym do określonych kategorii osób.

u.s.g. art. 40 § 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Przykład przepisu odsyłającego do wydania 'przepisów porządkowych'.

u.s.g. art. 41 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przykład przepisu odsyłającego do wydania 'przepisów porządkowych'.

u.s.g. art. 41 § 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Przykład przepisu odsyłającego do wydania 'przepisów porządkowych'.

u.w.a.r.w. art. 60

Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Przykład przepisu odsyłającego do wydania 'przepisów porządkowych'.

u.t.k. art. 59 § 8

Ustawa o transporcie kolejowym

Przykład przepisu odsyłającego do wydania 'przepisów porządkowych'.

Konstytucja RP art. 42 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Konstytucja RP art. 31 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn zarzucany obwinionemu nie stanowił zachowania w miejscu publicznym, lecz w lokalu prywatnym. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. nie wskazywało na możliwość odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 54 k.w. Przedmiotem ochrony rozporządzenia jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny, co wyklucza zastosowanie art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się nazwą 'przepisy porządkowe', czego brak w odesłaniu do rozporządzenia z 10 kwietnia 2020 r. Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającego rozumienia przepisów pozaustawowych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej.

Godne uwagi sformułowania

Taki czyn nie mógł zaś wyczerpać znamion wykroczenia z art. 54 k.w. penalizującego zachowanie w miejscu publicznym. do istotnego warunku zastosowania blankietowego przepisu art. 54 k.w. do uregulowań przyjętych w przepisach pozaustawowych zalicza się wyraźne wskazanie w tych przepisach na odpowiedzialność wykroczeniową z tego przepisu na ich nieprzestrzeganie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. [...] nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej wykładni przepisów pozaustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej

Skład orzekający

Sebastian Graban

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych w związku ze stanem epidemii, dopuszczalność stosowania przepisów pozaustawowych jako podstawy odpowiedzialności wykroczeniowej, znaczenie wykładni prokonstytucyjnej w prawie wykroczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19 i konkretnych przepisów rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2020 r. oraz jego relacji do art. 54 k.w.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy powszechnie znanej sytuacji (pandemia i zakazy), ale pokazuje, jak istotne są precyzyjne podstawy prawne i wykładnia przepisów, nawet w sprawach o wykroczenia. Pokazuje, że nie każde naruszenie rozporządzenia automatycznie oznacza wykroczenie.

Czy naruszenie zakazu przemieszczania się podczas pandemii zawsze oznacza wykroczenie? Sąd wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II W 1361/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2020 roku Sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku orzekający w II Wydziale Karnym Sebastian Graban w sprawie z wniosku o ukaranie złożonego przez Policję w której R. S. , syn R. i K. , urodzony (...) został obwiniony o to, że: w dniu 19.04.2020 r. około godziny 01:35 w G. przy ul. (...) naruszył zakaz przemieszczania się w innym celu niż określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r., tj. przebywał pod w/w adresem wraz z osobami niespokrewnionymi, o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. postanawia: odmówić wszczęcia postępowania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Czyn zarzucany obwinionemu nie był jednak zachowaniem w miejscu publicznym, ale w lokalu prywatnym. Niezależnie bowiem od zebranych w sprawie dowodów, opis czynu ograniczył się do tego, iż obwinionemu zostało zarzucone przebywanie pod określonym adresem z osobami niespokrewnionymi. Taki czyn nie mógł zaś wyczerpać znamion wykroczenia z art. 54 k.w. penalizującego zachowanie w miejscu publicznym. Dodatkowo wskazać należy, że do istotnego warunku zastosowania blankietowego przepisu art. 54 k.w. do uregulowań przyjętych w przepisach pozaustawowych zalicza się wyraźne wskazanie w tych przepisach na odpowiedzialność wykroczeniową z tego przepisu na ich nieprzestrzeganie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 244/09, Lex 608038). Taka sytuacja nie nastąpiła w przedmiotowej sprawie, albowiem w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 658) nie wskazano na możliwość odpowiedzialności z art. 54 k.w. za nieprzestrzeganie tego aktu prawnego. W powyższym kontekście należy zauważyć, że wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny wskazany w rozdziale VIII Kodeku wykroczeń, w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się takim pojęciem. Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej wykładni przepisów pozaustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, po pierwsze, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Po drugie zaś należy uwzględnić, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw nie mogą naruszać istoty wolności i praw ( art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Przepis § 5 rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, który miał naruszyć obwiniony, wprowadzał natomiast z pewnymi wyjątkami ogólny zakaz przemieszczania się wszystkich osób na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionemu z całą pewnością nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie. ZARZĄDZENIE (...) , (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI