II W 1962 /20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie naruszenia zakazu zgromadzeń i dystansu społecznego, uznając, że przepisy rozporządzenia z marca 2020 r. nie stanowiły przepisów porządkowych w rozumieniu art. 54 k.w. i nie można było na ich podstawie orzekać o wykroczeniu.
Sąd Rejonowy w Gdańsku rozpoznał wniosek o ukaranie J. K. za naruszenie zakazu zgromadzeń i obowiązku dystansu społecznego w kwietniu 2020 r. Sąd odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. nie były przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 Kodeksu wykroczeń. Ponadto, wskazano, że odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów epidemicznych została ograniczona do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, co nie miało miejsca w tym przypadku. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego oraz na późniejsze wprowadzenie przepisu art. 116a k.w. regulującego odpowiedzialność za naruszenie przepisów epidemicznych.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2021 roku, Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku, Marcin Leleński, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 54 Kodeksu wykroczenia w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. Obwinionemu J. K. zarzucono naruszenie zakazu zgromadzeń i obowiązku zachowania dystansu społecznego poprzez przebywanie w grupie ośmiu osób w domku na terenie ROD. Sąd uzasadnił odmowę wszczęcia postępowania kilkoma kluczowymi argumentami. Po pierwsze, wskazano, że art. 54 k.w. dotyczy naruszenia przepisów porządkowych wydanych z upoważnienia ustawy, a przepisy rozporządzenia z dnia 31 marca 2020 r. nie mogły być uznane za takie przepisy. Ich przedmiotem ochrony było zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny, jak w przypadku przepisów Kodeksu wykroczeń. Po drugie, podkreślono, że odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów epidemicznych została ograniczona do osób chorych, podejrzanych o chorobę, osób stykających się z nimi oraz nosicieli zarazków, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2003 r. (P 10/02) wskazujący na niemożność zastosowania przepisu w razie naruszenia przepisów o innym przedmiocie ochrony. Dodatkowo, zaznaczono, że rozporządzenie nie zawierało odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń, co jest wymogiem dla wypełnienia blankietowej dyspozycji art. 54 k.w. Sąd odwołał się również do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2009 r. (III KK 266/09). Podkreślono, że wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającego interpretowania regulacji podustawowych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza gdy dotyczą one wolności obywatelskich. Argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem było wprowadzenie nowej ustawy z dnia 28 października 2020 r., która wyraźnie przewidziała odpowiedzialność wykroczeniową za naruszenie przepisów epidemicznych poprzez dodanie art. 116a k.w., co sugeruje, że czyny popełnione przed wejściem w życie tego przepisu nie wyczerpywały znamion wykroczenia. W konsekwencji, na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w., sąd odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie tych przepisów nie stanowi wykroczenia z art. 54 k.w.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia z dnia 31 marca 2020 r. nie były przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w., a ich przedmiotem ochrony było zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny. Ponadto, odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów epidemicznych była ograniczona do określonych kategorii osób, a rozporządzenie nie zawierało odesłania do art. 54 k.w.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić wszczęcia postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Policja | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (13)
Główne
k.w. art. 54
Kodeks wykroczeń
Naruszenie przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia epidemicznego nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu tego artykułu.
k.p.w. art. 5 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie.
Pomocnicze
k.p.w. art. 59 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
u.z.z.c.z. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa wydania rozporządzenia epidemicznego.
u.z.z.c.z. art. 46b § pkt 1–6 i 8–12
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa wydania rozporządzenia epidemicznego.
k.w. art. 116 § 1
Kodeks wykroczeń
Ograniczenie odpowiedzialności wykroczeniowej za nieprzestrzeganie przepisów epidemicznych do określonych kategorii osób.
u.s.g. art. 40 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu odsyłającego do przepisów porządkowych.
u.s.g. art. 41 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu odsyłającego do przepisów porządkowych.
u.s.g. art. 41 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przykład przepisu odsyłającego do przepisów porządkowych.
u.w.a.r.w. art. 60
Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie
Przykład przepisu odsyłającego do przepisów porządkowych.
u.t.k. art. 59 § 8
Ustawa o transporcie kolejowym
Przykład przepisu odsyłającego do przepisów porządkowych.
Konstytucja RP art. 42 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
u.z.o.u.z.p.s.k.z.c. art. 116a § 1a
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19
Nowy przepis wprowadzający odpowiedzialność wykroczeniową za naruszenie przepisów epidemicznych, wprowadzony po dacie popełnienia zarzucanego czynu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie epidemiczne nie jest przepisem porządkowym w rozumieniu art. 54 k.w. Przedmiot ochrony rozporządzenia (zdrowie publiczne) jest inny niż przedmiot ochrony art. 54 k.w. (porządek publiczny). Odpowiedzialność wykroczeniowa za naruszenie przepisów epidemicznych jest ograniczona do określonych kategorii osób. Brak odesłania w rozporządzeniu do art. 54 k.w. Późniejsze wprowadzenie art. 116a k.w. sugeruje, że czyny popełnione wcześniej nie były wykroczeniem.
Godne uwagi sformułowania
przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne , a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej
Skład orzekający
Marcin Leleński
Asesor Sądu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów epidemicznych w kontekście odpowiedzialności wykroczeniowej, stosowanie art. 54 k.w. do przepisów podustawowych, zasada nullum crimen sine lege."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów epidemicznych i ich interpretacji przez sądy w tamtym czasie. Późniejsze zmiany legislacyjne mogą wpływać na aktualność argumentacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanych obostrzeń związanych z pandemią COVID-19 i pokazuje, jak sądy interpretowały przepisy w kontekście odpowiedzialności karnej, co jest nadal aktualne i budzi zainteresowanie.
“Czy naruszenie zakazu zgromadzeń podczas pandemii zawsze oznaczało wykroczenie? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
zdrowie
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II W 1962 /20 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2021 roku Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku w II Wydziale Karnym Marcin Leleński po rozpoznaniu wniosku oskarżyciela publicznego – Policji – (...) (...) o ukaranie J. K. obwinionego o to, że: w dniu 04 kwietnia 2020 r. o godz. 01:10 w G. na terenie ROD im. Bohaterów M. C. naruszył zakaz zgromadzeń i obowiązek zachowania tzw. dystansu społecznego wynoszącego minimum 2 metry, w ten sposób, że w jednym z domków przebywał w grupie ośmiu osób tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 k.p.w. , art. 59 § 2 k.p.w. , postanawia: odmówić wszczęcia postępowania UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Obwinionemu zarzuca się naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 566), obecnie nieobowiązującego, jednakże z uwagi na jego charakter, jego uchylenie nie powodowało automatycznie uchylenia penalizacji wcześniej popełnionych zachowań, o ile spełnione byłyby znamiona w chwili jego obowiązywania. Należy jednak zauważyć, że wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne , a nie porządek i spokój publiczny wskazane w rozdziale VIII Kodeksu wykroczeń , w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się natomiast takim pojęciem ani nie można go bez wątpliwości ustalić w inny sposób. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 8 lipca 2003 r., P 10/02 wskazał zaś, że w razie naruszenia przepisów, które mają inny przedmiot ochrony, nie jest możliwe zastosowanie zaskarżonego przepisu. Nawet gdyby tak było, rozporządzenie to nie zawierało odesłania do przepisów Kodeksu wykroczeń , a w przypadku przepisów porządkowych, mogą one wypełnić blankietową dyspozycję art. 54 kodeksu wykroczeń , jeżeli zawierają one odesłanie do tegoż przepisu jako podstawy odpowiedzialności za wykroczenie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 266/09). Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej interpretacji regulacji podustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Za zasadnością przedstawionej wyżej wykładni przemawia okoliczność, że w obecnie już ogłoszonej w dniu 28 listopada 2020 r. w Dzienniku Ustaw ustawie z dnia 28 października 2020 r. o zmianie o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 przewidziano wyraźnie odpowiedzialność wykroczeniową za nieprzestrzeganie zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wprowadzając w tym celu nowy przepis art. 116 §1a k.w. Argument ten przekonuje, że skoro za potrzebne uznano wprowadzenie tego przepisu, to czyny tego rodzaju popełnione przed jego wejściem w życie tego nie wyczerpywały znamion wykroczenia. Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie. ZARZĄDZENIE (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI