II W 177/21

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2021-03-22
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
wykroczeniekodeks wykroczeńart. 54 kwpandemiamaseczkirozporządzenieupoważnienie ustawowestan epidemiistrefa żółta

Podsumowanie

Sąd umorzył postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 54 kw dotyczące braku maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia wprowadzające taki obowiązek wykraczały poza upoważnienie ustawowe.

Sąd Rejonowy w Olsztynie umorzył postępowanie przeciwko B. K. obwinionej o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń za brak zakrycia ust i nosa w miejscu publicznym podczas stanu epidemii. Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. wprowadzające taki obowiązek były niezgodne z upoważnieniem ustawowym zawartym w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych, ponieważ nie zawierały one delegacji do nakładania generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa na obywateli. W związku z brakiem znamion wykroczenia, postępowanie zostało umorzone, a koszty przypisano Skarbowi Państwa.

Sąd Rejonowy w Olsztynie, rozpoznając wniosek o ukaranie B. K. za wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń polegające na niezastosowaniu się do nakazu zakrywania ust i nosa w przestrzeni publicznej podczas obowiązywania żółtej strefy w związku ze stanem epidemii, postanowił umorzyć postępowanie. Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność, w tym brak znamion wykroczenia i oczywisty brak podstaw do obwinienia. Analiza przepisów wykazała, że art. 54 k.w. ma charakter blankietowy i odwołuje się do przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. W niniejszej sprawie powołano się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r., wydane na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem chorób zakaźnych. Sąd uznał jednak, że przepisy te nie zawierały upoważnienia do nałożenia na obywateli generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa, gdyż taki obowiązek wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46b pkt 4 ustawy, który ograniczał się do osób chorych i podejrzanych o zachorowanie. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej, a przepisy represyjne o charakterze blankietowym muszą jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają, mieszcząc się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych. W konsekwencji, sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia B. K. o naruszenie przepisów, tym samym brak jest podstaw do przyjęcia znamion wykroczenia z art. 54 k.w. Postępowanie umorzono, a koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek zakrywania ust i nosa wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. nie stanowił przepisu porządkowego, którego naruszenie mogłoby być podstawą odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 k.w., ponieważ przepisy te wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia wprowadzające generalny obowiązek zakrywania ust i nosa były niezgodne z upoważnieniem ustawowym zawartym w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. Upoważnienie to nie dawało podstaw do nakładania takiego obowiązku na wszystkich obywateli, a jedynie na osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące przepisów blankietowych i aktów podustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (8)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

kpw art. 60 § § 1 pkt 3 i 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 5 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 119 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

u.z.z.c.z. art. 46a § ust. 1 i 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Sąd uznał, że przepis ten nie zawierał upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa.

u.z.z.c.z. art. 46b § pkt 1-6 i 8-12

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Sąd uznał, że przepis ten nie zawierał upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 1 pkt. 2 i § 27 ust 1, 2, 6

Sąd uznał, że przepisy tego rozporządzenia wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego.

k.w. art. 1 § § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy rozporządzenia wprowadzające obowiązek zakrywania ust i nosa wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego. Naruszenie przepisów porządkowych, które nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzysta z ochrony art. 54 k.w. Podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego

Skład orzekający

Anna Pałasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, zasady legalizmu i proporcjonalności w prawie wykroczeń."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i rozporządzeniami z nią związanymi. Może być mniej relewantne po ustaniu stanu epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy powszechnie znanego obowiązku noszenia maseczek w czasie pandemii i stanowi przykład, jak sąd może zakwestionować legalność przepisów wykonawczych, powołując się na zasady prawa. Jest to temat budzący duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy obowiązek noszenia maseczki był legalny? Sąd umarza postępowanie!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II W 177/21 POSTANOWIENIE Dnia 22.03.2021 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Pałasz Protokolant: apl. sąd. Jędrzej Grzelak bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 marca 2021 roku sprawy B. K. obwinionej o czyn z art. 54 kw i in. p o s t a n a w i a I.na podstawie art. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 kpw umorzyć postępowanie II. na podstawie 119 § 2 pkt 1 kpw stwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranie B. K. za to, że: w dniu 13.10.2020 roku o godz. 16:35 w O. przy ul. (...) na wysokości skrzyżowania z ulicą (...) w przestrzeni publicznej na terenie gdzie ogłoszono żółtą strefę w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie zastosowała się do przepisów nakazujących zakrywanie ust i nosa. Czyn ten został zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 46a ust. 1 i 2 w zw. z art. 46b pkt 1-6 i 8-12 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw z §1 pkt. 2 i § 27 ust 1, 2, 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Sąd zważył, co następuje: Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia B. K. o czyn z art. 54 kw. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Czyn zakwalifikowany w niniejszej sprawie jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń odnosi się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374). Z art. 46a ww. ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1. zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2. rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Z kolei art. 46b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, stanowił, że w rozporządzeniu o którym mowa w art. 46a, można ustanowić jedynie: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. Przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa. Należało przyjąć, że charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 46b pkt 4 cyt. ustawy, który pozwalał na nałożenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów jedynie przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Z akt sprawy nie wynika aby obwiniona do takiej grupy osób należał. Przy tym powszechnie przyjmuje się, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy. (komentarz art. 54 KW B. 2019, wyd. 8/ B. ). Nadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. II KK 270/09 podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi pod ustawowej (art. 1 § 1 kw) przy czym należy podkreślić, że rozporządzenia są aktami pod ustawowymi. Z kolei Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w szczególności przepisy represyjne o charakterze blankietowym powinny jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają; ten zaś musi ściśle mieścić się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych organów władzy publicznej. Upoważnienie ustawowe musi jednak w sposób precyzyjny określać zakres spraw przekazanych do unormowania. (wyr. TK z 8.7.2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie III KK 270/09 wskazał, że podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw), przy czym należy podkreślić, że rozporządzenie jest aktem podustawowym, ale nie jest przepisem porządkowym (tak (...) J. P. do przemieszczania się w stanie epidemii- brak podstaw prawnych dla wprowadzania zakazu przemieszczania się LEX/ e.2020). Sąd podziela ugruntowane w odniesieniu do art. 54 kw stanowisko, zgodnie z którym, komentowany przepis może znaleźć zastosowanie wówczas, gdy sprawca narusza przepisy porządkowe, które nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego. W przeciwnym wypadku, gdy przepisy porządkowe nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzystają z ochrony zapewnianej przez art. 54 kw (por. P. Kozłowska-Kalisz , w: M. Mozgawa , Kodeks wykroczeń, 2009, s. 196). W konsekwencji, należało przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia B. K. o naruszenie wytycznych wynikających z analizowanego rozporządzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zrealizowane zostały znamiona wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń . Postępowanie należało zatem umorzyć, o czym orzeczono jak w sentencji. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. Z. 1. odnotować 2. odpis doręczyć obwinionemu i K. O. 3. za 7 dni lub z zażaleniem O. , dnia 22 marca 2021 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę