II W 150/21
Podsumowanie
Sąd umorzył postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 54 kw dotyczące braku maseczki, uznając, że przepisy rozporządzenia wprowadzające taki obowiązek wykraczały poza upoważnienie ustawowe.
Sąd Rejonowy w Olsztynie umorzył postępowanie wobec M. K. obwinionego o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń za brak maseczki w miejscu publicznym. Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzające taki obowiązek były niezgodne z upoważnieniem ustawowym, ponieważ nie wynikało ono z przepisów dotyczących osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie. W związku z brakiem znamion wykroczenia, postępowanie zostało umorzone, a koszty przejął Skarb Państwa.
Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r. umorzył postępowanie wobec M. K., obwinionego o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń. Zarzucono mu, że w dniu 17 listopada 2020 r. nie zakrył ust i nosa w miejscu publicznym, naruszając tym samym obowiązek wynikający z przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Sąd, analizując wniosek o ukaranie i materiał dowodowy, stwierdził, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające postępowanie, a mianowicie brak znamion wykroczenia i oczywisty brak podstaw do obwinienia. Sąd podkreślił, że art. 54 kw ma charakter blankietowy i odwołuje się do przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. W ocenie sądu, powołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. zostało wydane na podstawie przepisów, które nie zawierały upoważnienia do nałożenia generalnego obowiązku zakrywania ust i nosa na wszystkich obywateli. Upoważnienie ustawowe z art. 46b pkt 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi pozwalało na nałożenie takich obowiązków jedynie na osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Ponieważ obwiniony nie należał do tej grupy, a przepisy rozporządzenia wykraczały poza granice upoważnienia ustawowego, sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 54 kw. W konsekwencji, postępowanie zostało umorzone, a koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek zakrywania ust i nosa wprowadzony rozporządzeniem nie stanowił podstawy do odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 kw, ponieważ przepisy rozporządzenia wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 54 kw ma charakter blankietowy i wymaga naruszenia przepisów porządkowych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego. Przepisy rozporządzenia wprowadzające generalny obowiązek noszenia maseczek nie mieściły się w zakresie upoważnienia ustawowego z art. 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych, które pozwalało na nakładanie takich obowiązków jedynie na osoby chore lub podejrzane o zachorowanie. W związku z tym, brak było znamion wykroczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
obwiniony (M. K.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (7)
Główne
kpw art. 60 § § 1 pkt 3 i 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kpw art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kw art. 54
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
u.z.z.c. art. 46a § ust. 1 i 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c. art. 46b § pkt 1-6 i 8-12
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 1 pkt. 2 i § 27 ust 1 pkt 1,2, 6
kw art. 1 § § 1
Kodeks wykroczeń
Podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi podustawowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia wprowadzające obowiązek noszenia maseczek wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego. Brak było podstawy prawnej do ukarania za naruszenie obowiązku noszenia maseczki, gdyż nie dotyczył on osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie.
Godne uwagi sformułowania
zachodzi okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia przepis art. 54 kw ma charakter blankietowy przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego
Skład orzekający
Anna Pałasz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności za wykroczenia w stanie epidemii, kontrolę sądową nad aktami wykonawczymi (rozporządzeniami) pod kątem zgodności z ustawą."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu i stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19 oraz specyfiki art. 54 kw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy powszechnie znanej kwestii noszenia maseczek w czasie pandemii, ale przedstawia zaskakującą argumentację prawną dotyczącą legalności wprowadzonych obostrzeń, co może być ciekawe dla szerszego grona odbiorców.
“Czy noszenie maseczki było obowiązkowe? Sąd umorzył sprawę z powodu wadliwego rozporządzenia!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II W 150/21 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2021 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Pałasz Protokolant: Luiza Nagórka bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 maja 2021 r. sprawy M. K. obwinionego o czyn z art. 54 kw i in. p o s t a n a w i a 1. na podstawie art. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 kpw umorzyć postępowanie. 2. na podstawie 119 § 2 pkt 1 kpw stwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranie M. K. za to, że: w dniu 17 listopada 2020 r. ok. godz. 15:00 w O. przy ul. (...) w S. Barze nie zakrył ust i nosa w wyniku czego nie zastosował się do obowiązku zakrywania ust i nosa przy pomocy odzieży lub maseczki w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C. -19. Czyn ten został zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 46a ust. 1 i 2 w zw. z art. 46b pkt 1-6 i 8-12 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw z §1 pkt. 2 i § 27 ust 1 pkt 1,2, 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Sąd zważył, co następuje: Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinienia M. K. o czyn z art. 54 kw. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 kw ma charakter blankietowy, który odwołuje się do wydanych z upoważnienia ustawy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych. Warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie jest więc naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Czyn zakwalifikowany w niniejszej sprawie jako wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń odnosi się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374). Z art. 46a ww. ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1. zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2. rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Z kolei art. 46b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, stanowił, że w rozporządzeniu o którym mowa w art. 46a, można ustanowić jedynie: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. Przepisy te nie zawierały więc upoważnienia do tego aby w rozporządzeniu wydanym na ich podstawie nałożyć na obywateli generalny obowiązek zakrywania ust, czy nosa. Należało przyjąć, że charakter takiego normatywnego obowiązku wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 46b pkt 4 cyt. ustawy, który pozwalał na nałożenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów jedynie przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Z akt sprawy nie wynika aby obwiniony do takiej grupy osób należał. Przy tym powszechnie przyjmuje się, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy. (komentarz art. 54 KW B. 2019, wyd. 8/ B. ). Nadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. II KK 270/09 podstawą odpowiedzialności za wykroczenie nie może być przepis rangi pod ustawowej (art. 1 § 1 kw) przy czym należy podkreślić, że rozporządzenia są aktami pod ustawowymi. Z kolei Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w szczególności przepisy represyjne o charakterze blankietowym powinny jednoznacznie określać zakres przepisów, do których odsyłają; ten zaś musi ściśle mieścić się w konstytucyjnych granicach kompetencji prawotwórczych organów władzy publicznej. Upoważnienie ustawowe musi jednak w sposób precyzyjny określać zakres spraw przekazanych do unormowania. (wyr. TK z 8.7.2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie III KK 270/09 wskazał, że podstawą odpowiedzialności za wykrocznie z art. 54 kw nie może być przepis rangi podustawowej (art. 1 § 1 kw), przy czym należy podkreślić, że rozporządzenie jest aktem podustawowym, ale nie jest przepisem porządkowym (tak (...) J. P. do przemieszczania się w stanie epidemii- brak podstaw prawnych dla wprowadzania zakazu przemieszczania się LEX/ e.2020). Sąd podziela ugruntowane w odniesieniu do art. 54 kw stanowisko, zgodnie z którym, komentowany przepis może znaleźć zastosowanie wówczas, gdy sprawca narusza przepisy porządkowe, które nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego. W przeciwnym wypadku, gdy przepisy porządkowe nie zostały przekazane do unormowania w akcie podstawowym, nie korzystają z ochrony zapewnianej przez art. 54 kw (por. P. Kozłowska-Kalisz , w: M. Mozgawa , Kodeks wykroczeń, 2009, s. 196). W konsekwencji, należało przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do obwinienia M. K. o naruszenie wytycznych wynikających z analizowanego rozporządzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zrealizowane zostały znamiona wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń . Postępowanie należało zatem umorzyć, o czym orzeczono jak w sentencji. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. Z. 1. odnotować 2. odpis doręczyć obwinionemu i K. O. 3. za 7 dni lub z zażaleniem O. , dnia 10 maja 2021 r.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę