II W 1328/20

Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w GdańskuGdańsk2020-08-27
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
COVID-19stan epidemiizakaz przemieszczania sięKodeks wykroczeńrozporządzeniemiejsce publicznemiejsce prywatneodpowiedzialność wykroczeniowa

Sąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia naruszenia zakazu przemieszczania się, uznając, że czyn nie wyczerpuje znamion art. 54 k.w. ani nie jest objęty zakresem rozporządzenia epidemicznego.

Asesor Sądu Rejonowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie obwinionego o naruszenie zakazu przemieszczania się w związku ze stanem epidemii. Sąd uznał, że czyn polegający na przebywaniu w lokalu prywatnym z osobami niespokrewnionymi nie stanowi wykroczenia z art. 54 k.w., który penalizuje zachowania w miejscach publicznych. Dodatkowo, sąd wskazał, że rozporządzenie epidemiczne nie przewidywało odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 54 k.w. i nie można go uznać za przepis porządkowy w rozumieniu tego artykułu.

Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku, w osobie Marcina Leleńskiego, postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2020 roku odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. Obwiniony R. W. został oskarżony o naruszenie zakazu przemieszczania się poprzez przebywanie w dniu 19.04.2020 r. w Gdyni przy ul. (...) wraz z osobami niespokrewnionymi. Sąd uzasadnił odmowę wszczęcia postępowania kilkoma kluczowymi argumentami. Po pierwsze, czyn zarzucany obwinionemu miał miejsce w lokalu prywatnym, a art. 54 k.w. penalizuje zachowania w miejscach publicznych. Po drugie, sąd podkreślił, że do zastosowania art. 54 k.w. w odniesieniu do przepisów pozaustawowych, takich jak rozporządzenia, konieczne jest wyraźne wskazanie w tych przepisach na odpowiedzialność wykroczeniową z tego artykułu, czego w rozporządzeniu z 10 kwietnia 2020 r. brakowało. Sąd powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.10.2009 r. (III KK 244/09). Ponadto, sąd zauważył, że odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie przepisów epidemicznych została ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do określonych kategorii osób (chorych, podejrzanych, stykających się z nimi, nosicieli), co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd uznał również, że przepisy rozporządzenia z 10 kwietnia 2020 r. nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w., gdyż ich przedmiotem ochrony jest zdrowie publiczne, a nie porządek publiczny. Sąd odwołał się do innych ustaw, gdzie używane jest pojęcie „przepisów porządkowych”, wskazując na brak takiego określenia w podstawie prawnej rozporządzenia. Na koniec, sąd powołał się na wykładnię prokonstytucyjną, która wymaga zwężającego podejścia do przepisów ograniczających wolności konstytucyjne, zwłaszcza gdy dotyczą one szerokiego kręgu adresatów, zgodnie z art. 42 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, sąd stwierdził, że czyn zarzucany obwinionemu nie zawiera znamion czynu zabronionego jako wykroczenie i na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. odmówił wszczęcia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn ten nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 54 k.w., ponieważ przepis ten dotyczy zachowań w miejscach publicznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 54 k.w. penalizuje zachowania w miejscach publicznych, a czyn zarzucany obwinionemu miał miejsce w lokalu prywatnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wszczęcia postępowania

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznaobwiniony
Policjaorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (10)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

Przepis penalizuje zachowanie w miejscu publicznym; nie można go stosować do czynów w miejscu prywatnym ani do przepisów pozaustawowych bez wyraźnego odesłania.

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion wykroczenia.

Pomocnicze

u.z.z.c.u.l. art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Podstawa wydania rozporządzenia epidemicznego.

u.z.z.c.u.l. art. 46b § pkt 1–6 i 8–12

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Podstawa wydania rozporządzenia epidemicznego.

k.w. art. 116 § § 1

Kodeks wykroczeń

Ogranicza odpowiedzialność wykroczeniową za nieprzestrzeganie przepisów epidemicznych do określonych kategorii osób.

u.s.g. art. 40 § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Przykład przepisu, który posługuje się pojęciem 'przepisów porządkowych'.

u.s.g. art. 41 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przykład przepisu, który posługuje się pojęciem 'przepisów porządkowych'.

u.s.g. art. 41 § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Przykład przepisu, który posługuje się pojęciem 'przepisów porządkowych'.

u.w.i.a.r.w. art. 60

Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Przykład przepisu, który posługuje się pojęciem 'przepisów porządkowych'.

u.t.k. art. 59 § ust. 8

Ustawa o transporcie kolejowym

Przykład przepisu, który posługuje się pojęciem 'przepisów porządkowych'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn miał miejsce w miejscu prywatnym, a art. 54 k.w. dotyczy miejsc publicznych. Rozporządzenie epidemiczne nie zawierało wyraźnego odesłania do art. 54 k.w. Rozporządzenie epidemiczne nie jest przepisem porządkowym w rozumieniu art. 54 k.w. Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającego stosowania przepisów ograniczających wolności.

Godne uwagi sformułowania

Czyn zarzucany obwinionemu nie był jednak zachowaniem w miejscu publicznym, ale w lokalu prywatnym. Taki czyn nie mógł zaś wyczerpać znamion wykroczenia z art. 54 k.w. penalizującego zachowanie w miejscu publicznym. do istotnego warunku zastosowania blankietowego przepisu art. 54 k.w. do uregulowań przyjętych w przepisach pozaustawowych zalicza się wyraźne wskazanie w tych przepisach na odpowiedzialność wykroczeniową z tego przepisu na ich nieprzestrzeganie nie wskazano na możliwość odpowiedzialności z art. 54 k.w. za nieprzestrzeganie tego aktu prawnego. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. ... nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny wskazany w rozdziale VIII Kodeku wykroczeń Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej wykładni przepisów pozaustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej

Skład orzekający

Marcin Leleński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów epidemicznych i ograniczeń wolności konstytucyjnych; stosowanie przepisów pozaustawowych jako podstawy odpowiedzialności wykroczeniowej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu stanu epidemii i specyfiki rozporządzenia z 10.04.2020 r. oraz wykładni art. 54 k.w. w kontekście miejsc publicznych vs. prywatnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy powszechnie znanej sytuacji (pandemia COVID-19) i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy prawa w sytuacjach nadzwyczajnych, szczególnie w kontekście ograniczeń wolności obywatelskich i precyzji przepisów.

Czy pobyt w domu z rodziną mógł być wykroczeniem? Sąd wyjaśnia granice prawa w czasach pandemii.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II W 1328/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2020 roku Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku orzekający w II Wydziale Karnym AsSR Marcin Leleński w sprawie z wniosku o ukaranie złożonego przez Policję w której R. W. , syn M. i M. , urodzony (...) został obwiniony o to, że: w dniu 19.04.2020 r. około godziny 01:35 w G. przy ul. (...) naruszył zakaz przemieszczania się w innym celu niż określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r., tj. przebywał pod w/w adresem wraz z osobami niespokrewnionymi, o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. postanawia: odmówić wszczęcia postępowania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany. Czyn zarzucany obwinionemu nie był jednak zachowaniem w miejscu publicznym, ale w lokalu prywatnym. Niezależnie bowiem od zebranych w sprawie dowodów, opis czynu ograniczył się do tego, iż obwinionemu zostało zarzucone przebywanie pod określonym adresem z osobami niespokrewnionymi. Taki czyn nie mógł zaś wyczerpać znamion wykroczenia z art. 54 k.w. penalizującego zachowanie w miejscu publicznym. Dodatkowo wskazać należy, że do istotnego warunku zastosowania blankietowego przepisu art. 54 k.w. do uregulowań przyjętych w przepisach pozaustawowych zalicza się wyraźne wskazanie w tych przepisach na odpowiedzialność wykroczeniową z tego przepisu na ich nieprzestrzeganie (zob. wyrok SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 244/09, Lex 608038). Taka sytuacja nie nastąpiła w przedmiotowej sprawie, albowiem w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 658) nie wskazano na możliwość odpowiedzialności z art. 54 k.w. za nieprzestrzeganie tego aktu prawnego. W powyższym kontekście należy zauważyć, że wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art.46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz.1239 z późniejszymi zmianami). Odpowiedzialność wykroczeniowa za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub o ich zwalczaniu została jednak ograniczona w art. 116 § 1 k.w. do osób chorych lub podejrzanych o chorobę, osób stykających się z takimi osobami oraz nosicieli zarazków. Taki przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Nadto, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za przepisy porządkowe w rozumieniu art. 54 k.w. Ich przedmiot ochrony to bowiem zdrowie publiczne, a nie porządek i spokój publiczny wskazany w rozdziale VIII Kodeku wykroczeń, w którym stypizowano wykroczenie z art. 54 k.w. Odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się przy tym nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). W odesłaniu do wydania przepisów rozporządzenia z 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie posłużono się takim pojęciem. Wykładnia prokonstytucyjna wymaga zwężającej wykładni przepisów pozaustawowych w kontekście przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej, zwłaszcza jeśli miałyby dotyczyć ważnych wolności szerokiego kręgu adresatów tychże przepisów. Jest to istotne, po pierwsze, na gruncie zasady, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia ( art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Po drugie zaś należy uwzględnić, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw nie mogą naruszać istoty wolności i praw ( art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Przepis § 5 rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, który miał naruszyć obwiniony, wprowadzał natomiast z pewnymi wyjątkami ogólny zakaz przemieszczania się wszystkich osób na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Czyn zarzucany obwinionemu z całą pewnością nie zawiera bowiem znamion czynu zabronionego jako wykroczenie. ZARZĄDZENIE (...) , (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI