II W 1027 /21

Sąd Rejonowy w Mińsku MazowieckimMińsk Mazowiecki2022-02-17
SAOSKarnewykroczeniaWysokarejonowy
pandemiaCOVID-19maseczkirozporządzeniedepenalizacjakodeks wykroczeńzasada względniejszej ustawy

Sąd umorzył postępowanie karne skarbowe przeciwko obwinionemu o naruszenie obowiązku noszenia maseczki, uznając, że zmiana przepisów rozporządzenia w trakcie postępowania doprowadziła do depenalizacji czynu.

Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim umorzył postępowanie przeciwko K. Ż., obwinionemu o naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym w kwietniu 2021 r. Sąd uznał, że mimo braku zmian w ustawie, zmiana treści rozporządzenia Rady Ministrów, do którego odsyłał przepis k.w., spowodowała depenalizację czynu. Zgodnie z zasadą stosowania względniejszej ustawy, jeśli czyn nie jest już zabroniony, ukaranie uważa się za niebyłe.

Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim, rozpoznając sprawę z urzędu, postanowił umorzyć postępowanie przeciwko K. Ż., który był obwiniony o naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa maseczką w miejscu publicznym w dniu 17 kwietnia 2021 r. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 62 § 2 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. Uzasadnienie wskazuje, że czyn zarzucany obwinionemu miał miejsce w okresie obowiązywania konkretnego rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzającego obostrzenia. Jednakże, późniejsze rozporządzenie z maja 2021 r. zniosło obowiązek zakrywania ust i nosa w przestrzeni publicznej. Sąd, odwołując się do art. 2 k.w. i zasady stosowania względniejszej ustawy, a także do wykładni systemowej i celowościowej, stwierdził, że zmiana przepisów, do których odsyłał przepis sankcjonujący, wpływa na znamiona czynu zabronionego. W sytuacji, gdy czyn nie jest już zabroniony według nowej regulacji, ukaranie uważa się za niebyłe. Sąd odrzucił argumentację przeciwną, powołując się na wyrok SN z 2001 r. i podkreślając, że uchylenie przepisu rozporządzenia precyzującego znamiona czynu musi prowadzić do jego depenalizacji, aby uniknąć naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i konstytucyjnych praw jednostki. Sąd powołał się również na inne orzeczenia sądów okręgowych, z którymi się nie zgodził, wskazując na potencjalne zagrożenie dla porządku prawnego przy forsowaniu poglądów o braku depenalizacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana rozporządzenia, które precyzuje znamiona czynu zabronionego, prowadzi do depenalizacji czynu, nawet jeśli przepis sankcjonujący (ustawowy) pozostaje niezmieniony.

Uzasadnienie

Sąd zastosował art. 2 k.w. i wykładnię systemową, uznając, że zmiana przepisów, do których odsyła przepis sankcjonujący, wpływa na znamiona czynu. Skoro czyn nie jest już zabroniony według nowej regulacji, ukaranie uważa się za niebyłe, co jest zgodne z zasadą państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

obwiniony

Strony

NazwaTypRola
K. Ż.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (5)

Główne

k.p.w. art. 62 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 5 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

pkt 2

k.w. art. 116 § 1a

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii art. 25 § 1

pkt 2a

k.w. art. 2

Kodeks wykroczeń

zasada stosowania względniejszej ustawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana rozporządzenia Rady Ministrów, do którego odsyła przepis k.w., wpływa na znamiona czynu zabronionego. Jeśli czyn nie jest już zabroniony według nowej regulacji, ukaranie uważa się za niebyłe (art. 2 k.w.). Uchylenie przepisu rozporządzenia precyzującego znamiona czynu musi prowadzić do jego depenalizacji.

Godne uwagi sformułowania

postawienie powyższego zarzutu oraz późniejsze skierowanie sprawy wraz z wnioskiem o ukaranie było nieuzasadnione zachowanie sprawcy oceniane przez pryzmat kolejnych zmian w treści powołanego wyżej rozporządzenia, nie wykracza już przeciwko nakazowi określonemu w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi uchylenie przepisu rozporządzenia, który precyzował znamiona czynu prowadzić musi do depenalizacji czynu forsowanie poglądów przeciwnych Sąd uważa za skrajnie niebezpieczne i godzące w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego

Skład orzekający

Maksymilian Zboina

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację zasady stosowania względniejszej ustawy w przypadku zmian przepisów wykonawczych (rozporządzeń) w sprawach o wykroczenia, zwłaszcza w kontekście obostrzeń epidemicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany rozporządzenia w trakcie postępowania, a nie zmian ustawowych. Sąd odniósł się do innych orzeczeń, z którymi się nie zgodził, co może sugerować istnienie odmiennych poglądów w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego doświadczenia noszenia maseczek podczas pandemii i pokazuje, jak zmiany prawne mogą wpływać na odpowiedzialność karną, nawet w sprawach o wykroczenia.

Czy zapomniałeś o maseczce? Sąd umorzył sprawę, bo przepisy się zmieniły!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II W 1027 /21 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2022 roku Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim w II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Rejonowego Maksymilian Zboina po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 17 lutego 2022 r. z urzędu w sprawie umorzenia postępowania II W 1027 /21 postanawia: na podstawie art. 62 § 2 k.p.w. w zw. z art. art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. umorzyć postępowanie przeciwko K. Ż. , obwinionemu o czyn z art. 116 § 1a k.w. w zw. z § 25 ust 1 pkt 2a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii. UZASADNIENIE K. Ż. został obwiniony o to, że w dniu 17 kwietnia 2021 r. w D. w miejscu publicznym (na ul. (...) ) naruszył obowiązek zakrywania ust i nosa, przy pomocy maseczki, czym nie zastosował się do obowiązku przestrzegania nakazów określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tj. o czyn z art. 116 § 1a k.w. zw. z § 25 ust 1 pkt 2a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii. Sąd uważa, że postawienie powyższego zarzutu oraz późniejsze skierowanie sprawy wraz z wnioskiem o ukaranie było nieuzasadnione. Czyn zarzucany obwinionemu miał zostać popełniony dnia 17 kwietnia 2021 r. W dacie tej obowiązywało w/w rozporządzenie. Następnie Rada Ministrów wydała kolejne rozporządzenie z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, które w okresie od 15 maja 2021 r. do 5 czerwca 2021 r. nie nakazywało już obowiązku zakrywania w przestrzeni publicznej ust i nosa (§ 25 ust 2 w zw. z ust 1 cytowanego rozporządzenia). Zgodnie z treścią art. 2 k.w. jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia wykroczenia, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Zaś jeżeli według nowej ustawy czyn objęty orzeczeniem nie jest już zabroniony pod groźbą kary, ukaranie uważa się za niebyłe. W przedmiotowej sprawie oczywiście nie doszło do zmian ustawowych. Jednak wykładnia systemowa i celowościowa nakazuje, aby w takiej sytuacji, jak ta pojęcie „ustawy" odnosić do całego obowiązującego w danym czasie stanu prawnego, który dotyczy badanego czynu. W przypadku więc przepisów odsyłających ze zmianą ustawy mamy do czynienia także wówczas, gdy co prawda sam przepis przewidujący sankcję nie ulega zmianie, ale zmieniają się przepisy, do których on odsyłał, ponieważ oznacza to zmianę znamion czynu zabronionego (podobnie: wyrok SN z 4 lipca 2001 r., V KKN 346 /99, również P. K. w komentarzu do art. 2 k.w. opublikowany m.in. LEX). Oznacza to, że zachowanie sprawcy oceniane przez pryzmat kolejnych zmian w treści powołanego wyżej rozporządzenia, nie wykracza już przeciwko nakazowi określonemu w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane są, tak wyrok SO w Legnicy z dnia 30 września 2021 r., sygn. IV Ka 463 /21 (opublikowany np. LEX), jak i postanowienie SO w Siedlcach z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. II Kz 462 /21, w których to orzeczeniach podnoszone są argumenty, że w takim stanie faktycznym, jak w tej sprawie nie doszło do depenalizacji czynu. Z tymi orzeczeniami Sąd w niniejszym składzie nie może zgodzić się. Skoro bowiem znamiona czynu wykroczeniowego są wskazane w akcie prawnym rangi rozporządzenia, to uchylenie tegoż rozporządzenia eliminuje z opisu czynu ten fragment zawarty właśnie w nim. Skoro więc nie można odtworzyć wszystkich znamion, to niedopuszczalnym jest w takiej sytuacji uznanie, że czyn jest w dalszym ciągu zagrożony karą. Forsowanie poglądów przeciwnych Sąd uważa za skrajnie niebezpieczne i godzące w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że blankietowy charakter czynu powinien być absolutnym wyjątkiem, który nie może dotyczyć i naruszać fundamentalnych praw konstytucyjnych. Uznanie poglądu, jakoby uchylenie aktu rangi rozrządzenia (określającego znamiona czynu) nie powoduje jego depenalizacji, w sytuacji gdy dalej obowiązuje przepis sankcjonujący (ustawowy) mogłoby prowadzić do zachwiania istniejącego porządku prawnego i stanowić dla niego istotne niebezpieczeństwo. Albowiem można sobie wyobrazić, że w miejsce poszczególnych przepisów znajdujących się w ustawie np. w Kodeksie wykroczeń , w każdym z jego rozdziałów mógłby znaleźć się taki blankietowy przepis, a w takiej sytuacji tylko od swobodnej i niekontrolowanej woli organu władzy wykonawczej zależałoby, jakimi znamionami uzupełnić go w formie rozporządzenia. Argumenty te, tym bardziej utwierdzają Sąd w przekonaniu, że w przypadku takiego przepisu, jak w art. 116 § 1a k.w., uchylenie przepisu rozporządzenia, który precyzował znamiona czynu prowadzić musi do depenalizacji czynu. Mając na względzie powyższe argumenty, stwierdzić należy iż uprzednie wszczęcie postępowania przeciwko K. Ż. było przedwczesne i Sąd postanowił jak na wstępie. ZARZĄDZENIE Odpis postanowienia doręczyć oskarżycielowi publicznemu oraz obwinionemu z pouczeniem o prawie zaskarżenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI