II W 1009/14

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Leszek Matuszewski Protokolant: apl. radcowski B. M. po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 roku sprawy A. D. obwinionego z art. 92 a kw. i art. 65 § 1 kw. na skutek apelacji, wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 3.12.2014 roku sygn. akt II W 1009/14 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile. L. M. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Pile, wyrokiem zaocznym z dnia 3 grudnia 2014 roku, sygn. akt II W 1009/14 uznał A. D. za winnego tego, że w dniu 11 marca 2014 roku o godzinie 7:28 w P. przy ul. (...) kierując pojazdem marki R. o n rej. (...) nie zastosował się do ograniczenia prędkości do 40 km/h, przekraczając dozwoloną prędkość o 21 km/h oraz w dniu 1 kwietnia 2014 roku o godzinie 08:22 kierując tym samym pojazdem, w tym samym miejscu przekroczył dozwoloną administracyjnie prędkość o 18 km/h, a także wprowadził w błąd Straż Miejską w P. , co do tożsamości kierującego, wskazując jako kierującego R. R. tj. wykroczenia z art. 92 a k. w i art. 65 §1 k.w. i za to na podstawie art. 92 a k.w. w związku z art. 9 §2 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 500 złotych. W ostatnim punkcie wyroku, na podstawie art. 118 § 1 k.p.s. w. zasądzono od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł, tytułem zryczałtowanych wydatków w sprawie o wykroczenia, a na podstawie art. 1 i 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych wymierzono mu opłatę w kwocie 50 złotych. Z przedmiotowym wyrokiem nie zgodził się obwiniony , składając apelację. Apelujący zarzucił wyrokowi: I. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 65 k.w. poprzez jego błędne gdyż oderwane od stanu faktycznego zastosowanie w okolicznościach, w jakich nie zostały wypełnione znamiona opisanego czynu, a nadto nie przeprowadzono żadnych czynności zorientowanych na weryfikację hipotezy powołanej normy prawnokarnej, a w konsekwencji zastosowanie w/w przepisu wyłącznie dla wyeliminowanie z materiału dowodowego rozważonego przez Sąd jako wiarygodny pochodzącej od obwinionego informacji o tożsamości R. R. - kierującego samochodem marki R. o nr rej. (...) w dniu 11 marca 2014 roku o godz. 7:28 w P. przy ul. (...) oraz w dniu 1 kwietnia 2014 r. o godz. 8:2 w P. przy ul. (...) , przez co wyłącznie możliwe stało się uzasadnienie uznania obwinionego za winnego popełnienia czynu art. 92 a k.w. które na kanwie zebranego w sprawie materiału dowodowego zostało wykluczone poprzez ustalenie sprawstwa R. R. , II. obrazę przepisów postępowania w zakresie mającym wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. a) przepisu art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i pominięcie jej przy dokonywania wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego prawidłowego rozumowania, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie za bezsporną konsekwentnie kwestionowanej przez obwinionego okoliczności, że w miejscu i czasie oznaczonym we wniosku o ukaranie w zakresie czynu stypizowanego w art. 92 a k.w. prowadził on pojazd marki R. o nr rej. (...) , podczas gdy ustalenie takiego faktu warunkuje spełnienie przesłanek określonych w przepisie art. 92 a k.w., a nadto materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala podzielić przekonania organu orzekającego, w szczególności ustalenie to pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia wskazującego, co do tożsamości kierującego wymienionym pojazdem w dniu 11 marca 2014 roku o grodz: 7:28 w P. przy ul. (...) oraz w dniu 1 kwietnia 2014 roku o godz. 8:22 w P. przy ul. (...) , to jest R. R. b) przepisu art. 5 §2 k.k. poprzez uznanie na niekorzyść obwinionego okoliczności tego rodzaju, że pomimo gruntowanego i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, co do tożsamości R. R. pozostały wątpliwości, które na skutek zaniechania jego doprowadzenia celem przesłuchania nie dają się usunąć, a następnie skonstatowanie na tej podstawie, że obwiniony wyczerpał znamiona przepisu art. 65 k.w. składając oświadczenie o osobie kierującej pojazdem w miejscu i czasie objętym wnioskiem o ukaranie, c) przepisu art. 33 k.p.w. poprzez pozbawienie obwinionego uprawnienia do wzięcie udziału w rozprawie i podjęcia obrony objawiające się w zaniechaniu ustalenia miejsca pobytu obwinionego pozwalającego na skuteczne doręczenie mu wezwań, zawiadomień lub innych pism procesowych implikujących czynności obrończe po stronie skarżącego d) przepisu art. 34 kp .s.w. poprzez oparcie wydanego w sprawie orzeczenia wyłącznie na wniosku o ukaranie i oświadczeniach organu postępowania przygotowawczego ujawniającego sprawstwo innej osoby, niż obwiniony to jest R. R. pomimo udzielenia tej informacji co do niej na etapie postępowania przygotowawczego i umożliwienie organowi je prowadzącemu a następnie Sądowi orzekającemu przesłuchania wyżej wymienionego bądź przeprowadzenia stosowanego postępowania dowodowego w celu ustalenia winy i sprawstwa R. R. e) przepisu art. 4 w związku z art. 39 k.p.w. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w całości między innymi odstąpienie od przesłuchania obwinionego, odstąpienie od przesłuchania R. R. , nieprzeprowadzenie oględzin w/w osób , a konsekwencji ograniczenie udziału obwinionego w postępowaniu wyłącznie do przyjęcia pisemnego oświadczenia co do osoby prowadzącej pojazd w miejscu i czasie podanym we wniosku o ukaranie, któremu następnie odmówiono wiarygodności wyłącznie w celu zakończenia postępowania wyrokiem skazującym obwinionego, f) oparcie orzeczenia co do sprawstwa i winy obwinionego na poszlakach pomimo istnienia w konkretnym stanie faktycznym niniejszej sprawy możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego prowadzącego do ustaleń pewnych, a mianowicie oparcie skazania na porównaniu do fotografii mającej świadczyć o co najmniej podobieństwie tej osoby do wizerunku A. D. g) wadliwe uzasadnienie wyroku uniemożliwiające odtworzenie rozumowania Sądu ani dowodów na których ustalając sprawstwo i winę obwinionego się oparł, w szczególności niewskazanie konkretnego dowodu lub dowodów, a jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że całokształt materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, sprawstwo i wina obwinionego nie budzi wątpliwości, wobec czego należy uznać, że Sąd nie oparł się na żadnym przeprowadzonym zgodnie z procedurą karną dowodzie, co czyni wyrok wydanym bez podstawy prawnej i faktycznej, a w konsekwencji nie dający się utrzymać. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obwinionego A. D. zasługuje na uwzględnienie, skutkując uchyleniem zaskarżonego wyroku i skierowaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy przypomina, że zgodnie z art. 7 k.p.k. Sąd kształtuje swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaję pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy m. in. gdy: 1) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy ( art. 410 k.p. k. ) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy ( art. 2 §2k .p.k.), 2.) stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego ( art. 4 k.p. k. ), 3.) jest wyczerpująco i logicznie - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku ( art. 424 § l pkt. l i 2 k.p.k. ). ( vide: wyrok składu 7 sędziów SN z dnia 9.11.1990 r. - OSNKW 1991 z. 9 poz. 41 ). W ocenie Sądu II instancji, Sąd Rejonowy nie sprostał powyższym wymaganiom, wydając zaskarżone orzeczenie. Sąd odwoławczy na obecnym etapie nie przesądza, czy podsądny jest winnym zarzucanych mu wykroczeń, czy też nie. O tym rozstrzygnie Sąd I instancji przeprowadzając postępowanie dowodowe na rozprawie głównej i dokonując oceny kompletnego materiału dowodowego, zgodnie z kryteriami swobodnej oceny dowodów. Sąd Rejonowy mając do czynienia z dalece niepełnym materiałem dowodowym powinien był powziąć zasadniczą wątpliwość, kto w rzeczywistości prowadził pojazd w inkryminowanym okresie Organ orzekający nie miał żadnych podstaw, aby ustalić w sposób pewny, że osoba widniejąca na zdjęciach przedłożonych przez oskarżyciela publicznego ( k.20-21) odpowiada wizerunkowi obwinionego na zdjęciu przedstawionym przez Urząd Miejski w S. ( k.16). Zdjęcia wykonane przez urządzenie rejestrujące naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przedstawią twarzy osoby kierującej pojazd w inkryminowanym okresie na tyle wyraźnie, aby umożliwić jednoznaczną identyfikację kierowcy poprzez skonfrontowanie ich z innymi zdjęciami. Twarz kierowcy pojazdu jest w dużej mierze pokryta cieniem i nie pozwala w sposób jednoznaczny zindywidualizować postaci prowadzącej samochód. Z tego powodu, Sąd Rejonowy dowolnie uznał, że rzeczone zdjęcia wskazują na sprawstwo podsądnego. W tym układzie procesowym, ewidentnym błędem Sądu Rejonowego było rozstrzyganie o odpowiedzialności karnej podsądnego w trybie wyrokowania zaocznego. Ten tryb orzekania jest przecież przewidziany dla spraw, w których wina i sprawstwo podsądnego nieobecnego na rozprawie głównej, nie budzą wątpliwości. Sąd I instancji nie podjął zaś dosłownie żadnych czynności dowodowych, aby rozwiać wątpliwości, co do tego, czy obwiniony rzeczywiście prowadził samochód w inkryminowanym okresie. Powinnością Sądu meriti było odebranie oświadczeń dowodowych od obwinionego, a także od wskazanego przez niego jako rzeczywistego użytkownika pojazdu- R. R. . Zaniechanie tych czynności dowodowych stanowiło także poważne naruszenie prawa do obrony obwinionego. W toku ponownego postępowania, Sąd Rejonowy przesłucha obwinionego A. D. , a także R. R. i podejmie próbę ustalenia, czy pojazdem kierował obwiniony, czy też wskazana przez niego osoba. Następnie Sąd Rejonowy dokona oceny ujawnionych dowodów zgodnie z dyrektywą swobodnej oceny dowodów. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy: uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile. SSO Leszek Matuszewski