II UZP 5/94
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, dotyczące możliwości uwzględnienia okresów zatrudnienia sprzed 15 listopada 1991 r. jako okresów składkowych w rozumieniu ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, nawet jeśli pracodawca nie odprowadził za nie składek na ubezpieczenie społeczne. Sprawa dotyczyła Czesława S., który odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej uwzględnienia kilku okresów zatrudnienia z powodu braku opłaconych składek. Sąd Wojewódzki uwzględnił te okresy, uznając, że pracownik nie ponosi winy za zaniedbania pracodawcy. Sąd Apelacyjny, powziął jednak wątpliwości, czy nowa ustawa rewaloryzacyjna nie zmienia tej zasady. Sąd Najwyższy, analizując przepisy, w tym art. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz art. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, stwierdził, że do dnia wejścia w życie ustawy rewaloryzacyjnej, prawo do świadczeń było uzależnione od faktycznego zatrudnienia, a nie od opłacenia składek. Podkreślono, że pracownik nie miał wpływu na obowiązek pracodawcy w zakresie opłacania składek. W związku z tym, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że pracownikowi można uwzględnić okresy zatrudnienia sprzed 15 listopada 1991 r., za które pracodawca nie odprowadził składek, uznając je za okresy składkowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych w przypadku nieopłacenia składek przez pracodawcę przed 15 listopada 1991 r.
Dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. i specyficznej sytuacji braku opłacenia składek przez pracodawcę.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pracownikowi, który zgłosił wniosek o świadczenie emerytalno-rentowe po 15 listopada 1991 r., można uwzględnić okres zatrudnienia sprzed tej daty, za który pracodawca nie odprowadził składek na ubezpieczenie społeczne, i uznać go za okres składkowy w rozumieniu ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można uwzględnić.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że okresy zatrudnienia sprzed wejścia w życie ustawy rewaloryzacyjnej, za które pracodawca nie odprowadził składek, należy traktować jako okresy składkowe. Podkreślono, że pracownik nie miał wpływu na obowiązek pracodawcy w zakresie opłacania składek, a wcześniejsze przepisy uzależniały prawo do świadczeń od samego zatrudnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Czesław S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa rewaloryzacyjna art. 2 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Okresy zatrudnienia sprzed 15 listopada 1991 r., za które pracodawca nie odprowadził składek, należy uważać za okresy składkowe.
u.z.e.p. art. 11 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
Okresy zatrudnienia wymagane do uzyskania świadczeń to okresy pozostawania w stosunku pracy, w czasie których pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego.
Pomocnicze
u.z.e.p. art. 12
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych art. 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik nie ponosi odpowiedzialności za brak opłacenia składek przez pracodawcę. • Do dnia wejścia w życie ustawy rewaloryzacyjnej, prawo do świadczeń było uzależnione od faktycznego zatrudnienia, a nie od opłacenia składek. • Zawężająca interpretacja art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy rewaloryzacyjnej prowadziłaby do pozbawienia praw nabytych zgodnie z wcześniejszymi przepisami.
Godne uwagi sformułowania
Pracownik nie miał wpływu na wykonanie czy kontrolę wykonania obowiązku opłacania składek przez pracodawcę. • Uzależniając prawo do świadczeń emerytalno-rentowych od zatrudnienia przez określony czas a nie od opłacania składek, nasz system ubezpieczenia społecznego odpowiadał bardziej systemowi zabezpieczenia społecznego, bez ekwiwalentności świadczeń w stosunku do składek.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Krzysztof Kolasiński
sprawozdawca
Maria Tyszel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych w przypadku nieopłacenia składek przez pracodawcę przed 15 listopada 1991 r."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. i specyficznej sytuacji braku opłacenia składek przez pracodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, które miało wpływ na prawa wielu osób. Wyjaśnia, jak interpretować przepisy przejściowe i kto ponosi odpowiedzialność za błędy pracodawcy.
“Czy brak składek ZUS u pracodawcy pozbawi Cię emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.