II UZ 94/02

Sąd Najwyższy2002-10-09
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenie społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społeczneskładkizaległościkasacjadopuszczalnośćSąd Najwyższywartość przedmiotu sporu

Sąd Najwyższy rozstrzygnął o dopuszczalności kasacji w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległe składki ubezpieczeniowe, uznając ją za sprawę majątkową, a nie o objęcie ubezpieczeniem.

Sprawa dotyczyła zażalenia na odrzucenie kasacji w sprawie o ustalenie odpowiedzialności za zaległości składkowe. Wnioskodawca twierdził, że kasacja jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że jest to sprawa o prawa majątkowe, a nie o samo objęcie ubezpieczeniem, co oznacza, że dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji. Kwestią sporną była dopuszczalność kasacji w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych. Pełnomocnik wnioskodawcy argumentował, że sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co czyni kasację dopuszczalną niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tą argumentacją. Wskazał, że zaskarżona decyzja organu ubezpieczeń społecznych dotyczyła wyłącznie należności głównej w kwocie 4.048,30 zł i nie obejmowała odsetek. W związku z tym, wartość przedmiotu sporu i kasacyjnego zaskarżenia nie mogła być wyższa niż kwota należności głównej. Sąd podkreślił, że sprawa nie dotyczyła samego objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, lecz odpowiedzialności za zaległości składkowe, co kwalifikuje ją jako sprawę o prawa majątkowe. W konsekwencji, dopuszczalność kasacji podlegała ograniczeniom wynikającym z wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 392¹ k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprawa dotycząca odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych jest sprawą o prawa majątkowe, a nie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżona decyzja organu ubezpieczeń społecznych dotyczyła wyłącznie należności głównej i nie orzekała o samym objęciu obowiązkiem ubezpieczenia. W związku z tym, sprawa kwalifikuje się jako majątkowa, a dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
Andrzej T.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 392 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Kasacja w sprawach o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

Odwołanie od decyzji organu rentowego powinno zawierać oznaczenie zaskarżanej decyzji.

u.s.u.s. art. 83

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

o.p. art. 115 § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za zaległości składkowe, a nie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest ograniczona do kwoty należności głównej określonej w decyzji organu rentowego. Odsetki naliczone przez wnioskodawcę, nieobjęte decyzją, nie wchodzą do wartości przedmiotu sporu.

Odrzucone argumenty

Kasacja jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje należność główną oraz skapitalizowane odsetki.

Godne uwagi sformułowania

dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia próba przypisania sprawie charakteru sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego jest oczywistym nieporozumieniem roszczenie odsetkowe nie było objęte treścią wydanej w jego sprawie decyzji

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący

Roman Kuczyński

sędzia

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących składek ubezpieczeniowych i odpowiedzialności za zaległości, a także prawidłowe określanie wartości przedmiotu sporu w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca sam naliczył odsetki nieobjęte decyzją organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy kasacja w sprawie składek ZUS jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4048,3 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 9 października 2002 r. II UZ 94/02 W sprawie dotyczącej wymiaru i poboru składki z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w określonej kwocie dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 zdanie pierwsze k.p.c.). Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 paździer- nika 2002 r. sprawy z wniosku Andrzeja T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w W. o ustalenie odpowiedzialności za zaległości z tytułu skła- dek ubezpieczeniowych, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2002 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Pełnomocnik ubezpieczonego Andrzeja T. zaskarżył zażaleniem postanowie- nie Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2002 r. o odrzuceniu kasacji od postanowienia tego Sądu z dnia 8 lutego 2002 r., twierdząc, że wskazał prawidłowo wartość przedmiotu kasacyjnego zaskar- żenia w kwocie 12.046 zł, albowiem obejmuje ona należność główną w kwocie 4.048, 30 zł oraz skapitalizowane odsetki w kwocie 7.997,70 zł. Ponadto o dopuszczalności kasacji świadczy to, że rozpoznawana sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpie- czenia społecznego, skoro „wnioskodawca kwestionuje objęcie go ubezpieczeniem społecznym, co przesądza kasacyjny charakter sprawy bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Zażalenie jest bezzasadne. Przedmiotem rozpoznania sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest odwołanie od decyzji organu rentowego, które powin- no zawierać oznaczenie, tj. wskazanie, konkretnej zaskarżanej decyzji (art. 47710 § 1 k.p.c.). W odwołaniu wnioskodawca zaskarżył wskazaną przez siebie decyzję organu ubezpieczeń społecznych z dnia 27 listopada 2000 r., znak De-40/U/Ś/58/2000, w której obciążono wnioskodawcę obowiązkiem zapłaty zaległych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego jego wspólnika w spółce cywilnej (Roberta B.) za okres od stycznia 1996 r. do czerwca 1997 r. w kwocie 4.048,30 zł. Wprawdzie kwota ta została określona jako należność główna, jednakże w zaskarżonej decyzji organ ubezpieczeń społecznych nie naliczył i nie obciążył wnioskodawcy obowiązkiem za- płaty odsetek od tej należności. Skoro zatem przedmiot zaskarżonej decyzji obejmo- wał wyłącznie obciążenie wnioskodawcy obowiązkiem zapłaty kwoty 4.048,30 zł, to wyliczone przez niego samego odsetki nie wchodzą do wartości przedmiotu sporu i przedmiotu zaskarżenia, albowiem roszczenie odsetkowe nie było objęte treścią wy- danej w jego sprawie decyzji z dnia 27 listopada 2000 r., która w nieistniejącej czę- ści, tj. w zakresie odnoszonym przez wnioskodawcę do odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, o których zaskarżona decyzja w ogóle nie orzekała, nie mogła być objęta przedmiotem odwołania, ani nie była objęta zakresem orzekania przez sądy ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że w sprawach z zakresu ubez- pieczeń społecznych wartość przedmiotu sporu, jak i wartość przedmiotu kasacyjne- go zaskarżenia, nie może być wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji organu ubezpieczeń społecznych. Próba pełnomocnika wnioskodawcy przypisania sprawie - dotyczącej należno- ści z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - charakteru sprawy o objęcie obo- wiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jest oczywistym nieporozumieniem. Wystarczy wskazać, że sam wnioskodawca w zażaleniu twierdzi, że „swoje składki zapłacił”, co oznacza jednoznaczne przyznanie podlegania przezeń obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w spornym okresie. Ponadto w zaskarżonej decyzji organ ubezpieczeń społecznych w ogóle nie orzekał o podleganiu lub niepodleganiu obowiązkowi ubez- pieczeń społecznych, ale na podstawie art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) i art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze 3 zm.), stwierdził odpowiedzialność całym majątkiem wnioskodawcy, będącego wspól- nikiem spółki cywilnej, za zaległości składkowe drugiego wspólnika tej spółki, który nie zapłacił obciążających go składek na ubezpieczenie społeczne. Powyższe pro- wadzi do wniosku, że odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu ubezpieczeń spo- łecznych dotyczącej wymiaru i poboru składki z tytułu podlegania obowiązkowi ubez- pieczenia społecznego kwalifikuje się jako sprawa o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3921 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., a nie jako sprawa o objęcie obowiązkiem ubez- pieczenia społecznego (art. 3921 § 1 zdanie drugie k.p.c.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI