II UZ 44/17

Sąd Najwyższy2017-11-08
SNubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkisyndykmasa upadłościskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka masy upadłości na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa dotyczyła wysokości składek, a nie obowiązku ubezpieczenia, co uzasadniało wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 10 000 zł.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga została odrzucona ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10 000 zł). Syndyk argumentował, że sprawa dotyczyła istoty stosunku ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedmiotem sprawy była wysokość składek, a nie samo objęcie ubezpieczeniem, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie syndyka masy upadłości C. spółki z o.o. w W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została odrzucona przez Sąd Apelacyjny jako niedopuszczalna z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł. Syndyk kwestionował to rozstrzygnięcie, argumentując, że rzeczywistym przedmiotem sporu było ustalenie stosunku ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów (napiwków), a nie tylko wysokość składek. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że przedmiotem zaskarżonych decyzji była wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a nie samo objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Powołał się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 398^2 § 1 k.p.c.) oraz orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach o prawa majątkowe, niebędących sprawami o przyznanie lub wstrzymanie emerytury/renty lub o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10 000 zł. Ponieważ w tej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli sprawa dotyczy praw majątkowych, niebędących sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem sprawy była wysokość składek, a nie samo objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W związku z tym zastosowanie znalazł art. 398^2 § 1 k.p.c., który wymaga minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
C. spółki z o. o. w W. (w upadłości)spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.organ_państwowyprzeciwnik wnioskodawcy
K.F.osoba_fizycznazainteresowany
I.M.osoba_fizycznazainteresowany
M.W.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1 zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, w sprawach o prawa majątkowe, niebędących sprawą o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 4 § pkt 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 17 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 18 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 20 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe art. § 2

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przywołana przez skarżącą spółkę jako dowód na to, że spór dotyczył istoty stosunku ubezpieczenia, a nie tylko wysokości składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy praw majątkowych, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c. Przedmiotem sprawy była wysokość podstawy wymiaru składek, a nie samo objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy istoty stosunku ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek, co wyłącza stosowanie wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

nie było sporu, którego przedmiot skarżący określił jako „ustalenie stosunku ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych” Stosunek ubezpieczenia społecznego nie jest kategoryzowany ze względu na poszczególne rodzaje przychodów osiąganych przez jego podmioty; powstaje i trwa tylko ze względu na rodzaj działalności będącej źródłem tych przychodów. Przedmiot zaskarżonych decyzji kwalifikuje niniejszą sprawę jako sprawę o prawa majątkowe, niebędącą sprawą o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, rozróżnienie między sporem o wysokość składek a sporem o objęcie ubezpieczeniem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów k.p.c. i specyfiki spraw ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach o składki jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 44/17
POSTANOWIENIE
Dnia 8 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)
‎
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
‎
SSN Romualda Spyt
w sprawie z wniosku syndyka masy upadłości działającego na rzecz C. spółki z o. o. z siedzibą w W. w upadłości uprzednio C. spółki z o.o. w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.
‎
z udziałem zainteresowanych: K.F., I.M., M.W.
‎
o podstawę wymiaru składek,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 listopada 2017 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa (…),
oddala zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…), Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił - jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia - skargę kasacyjną C., spółka z o.o. w W.  (obecnie C. w upadłości) od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 czerwca 2016 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z dnia 14 września 2015 r., którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W.  w przedmiocie zmiany wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne K.F., I. M. i M.W..
W zażaleniu spółka, nie kwestionując tego, że odnośnie do każdego z ubezpieczonych wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 398
2
§ 1 zdanie drugie w związku z art. 398
6
§ 2 k.p.c., podnosząc, że
w rzeczywistości przedmiotem zaskarżonego postępowania było objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Skarżąca spółka wywiodła, że ustalenie wysokości składek na ubezpieczenia było jedynie konsekwencją rozstrzygnięcia rzeczywistej istoty sporu, który nie dotyczył wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, lecz ustalenia stosunku ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych określanych jako napiwki, a jego rozstrzygnięcie wymagało interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną, została wszczęta odwołaniem od decyzji
wydanych na podstawie
art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1793) ustalających wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, w którym płatnik tę wysokość zakwestionował.
Niewątpliwie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza przedmiot decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (por. art. 477
10
§ 2 i art. 477
14
§ 2 k.p.c. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601), a przeniesienie sprawy na drogę sądową przez odwołanie się od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, między stronami spornych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 622/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 591 i z dnia 9 września 2010 r., II UK 84/10, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie rozstrzygał o obowiązku objęcia zainteresowanych ubezpieczeniem społecznym, lecz jedynie o powinności zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne we wskazanej wysokości. Nie było sporu, którego przedmiot skarżący określił jako „
ustalenie stosunku ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych”. Stosunek ubezpieczenia społecznego nie jest kategoryzowany ze względu na poszczególne rodzaje przychodów osiąganych przez jego podmioty; powstaje i trwa tylko ze względu na rodzaj działalności będącej źródłem tych przychodów. Zainteresowani zatem, uprzednio objęci obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, podlegali
ubezpieczeniu z tytułu umowy o pracę w C., co nie było w sprawie sporne. W ramach tego stosunku prawnego płatnika obciążał obowiązek składkowy, którego rozmiar Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określił na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1949).
Przedmiot zaskarżonych decyzji kwalifikuje niniejszą sprawę jako sprawę o prawa majątkowe, niebędącą sprawą o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której skarga kasacyjna - stosownie do art. 398
2
§ 1 k.p.c. - jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2004 r., I UZ 35/04, OSNP 2005 nr 7, poz. 101, z dnia 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 107, z dnia 13 czerwca 2013 r., I UZ 12/13, niepubl. i z dnia 21 marca 2017 r., II UZ 90/16, niepubl.).
Uwzględniając to, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398
14
k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.).
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI