II UZ 9/10

Sygn. akt II UZ 9/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Hajn 
SSN Halina Kiryło 
 
w sprawie z wniosku T. G. 
przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia o wysokość renty, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 maja 2010 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W.  
z dnia 28 października 2009 r.,  
 
 
oddala zażalenia. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., Sąd Apelacyjny ustalił 
wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3.297,96 zł i odrzucił skargę kasacyjną 
wnioskodawczyni T. G. od wyroku tego Sądu z dnia 16 czerwca 2009 r., w sprawie 
przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość renty 
rolniczej, wskazując w uzasadnieniu, że skarga kasacyjna jest przedmiotowo 
niedopuszczalna na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. 
W ocenie Sądu, przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była jedynie 
wysokość renty rolniczej wnioskodawczyni, wobec wstrzymania wypłaty części 
uzupełniającej tego świadczenia, bowiem prawo do świadczenia zostało jej 
przyznane. Spór dotyczył więc prawa majątkowego (wysokości świadczenia), 
stanowiącej 
różnicę 
pomiędzy 
wysokością 
dochodzonego 
świadczenia 
a 

 
 
2 
świadczeniem faktycznie wypłacanym wnioskodawczyni. W odniesieniu do takiego 
roszczenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalność skargi 
kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia w 
wysokości co najmniej 10.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny podkreślił, że 
renta jest świadczeniem powtarzającym się, stąd o wartości przedmiotu 
zaskarżenia decyduje wartość dochodzonego świadczenia za okres roku, zgodnie z 
art. 22 k.p.c.  
W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik wnioskodawczyni, 
wniósł o jego uchylenie, wskazując że Sąd błędnie ustalił przedmiot sporu gdyż 
przedmiotem decyzji organu rentowego było wstrzymanie wypłaty części 
uzupełniającej renty, a skarga kasacyjna dotycząc materii wskazanej w zdaniu 
drugim art. 3982 § 1 k.p.c. jest przedmiotowo dopuszczalna niezależnie od wartości 
przedmiotu zaskarżenia. W ocenie pełnomocnika istota sporu dotyczy nie samej 
wysokości renty - lecz prawa do tzw. części uzupełniającej renty, a wysokość 
świadczenia rentowego w tego rodzaju sprawie ma znaczenie wtórne. Zasadniczym 
problemem jest odpowiedź na pytanie, czy rolnikowi przysługuje prawo do tzw. 
części uzupełniającej renty w sytuacji, gdy z uwagi na swój stan zdrowia nie 
prowadzi gospodarstwa rolnego, ale jest jego współwłaścicielem.  
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 
 
 W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna 
przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia jedynie w sprawach o 
przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem 
ubezpieczenia społecznego, natomiast w pozostałych sprawach z tego zakresu 
skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których wartość przedmiotu 
zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 k.p.c.). Z 
dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w sprawie, w której 
kwestionuje 
się 
zawieszenie 
części 
uzupełniającej 
renty 
lub 
emerytury, 
dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. 
Aktualne pozostaje w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące 
dopuszczalności kasacji z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. np. 
postanowienia z dnia 24 czerwca 2009 r., II UZ 19/09, z dnia 21 lipca 2009 r., II UZ 

 
 
3 
26/09, oba niepublikowane). Odrzucając skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze 
względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych, 
Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że sprawa o wypłatę części uzupełniającej 
renty ma charakter majątkowy i nie jest jednocześnie sprawą o przyznanie lub 
wstrzymanie prawa do tego świadczenia. Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 20 
grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 
r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) renta rolnicza składa się z części składkowej i części 
uzupełniającej, ustalanych zgodnie z art. 25 i 26 ustawy. Dla każdej z tych części 
ustala się wskaźnik wymiaru. Tym samym renta rolnicza jest jednym świadczeniem 
składającym się z dwóch części. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była jedynie 
wysokość renty rolniczej wnioskodawczyni, wobec wstrzymania wypłaty części 
uzupełniającej tego świadczenia. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 
przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od 
której wniesiono odwołanie (art. 4779 k.p.c., art. 47714 k.p.c.). W zaskarżonej decyzji 
organ rentowy nie orzekał o przyznaniu lub wstrzymaniu skarżącej renty (prawo do 
tego świadczenia zostało wnioskodawczyni przyznane i od 30 stycznia 2004 r. 
otrzymuje ona rentę rolniczą), ale o zawieszeniu wypłaty części uzupełniającej 
świadczenia, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o 
ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z treścią tego przepisu, wypłata 
emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia społecznego rolników ulega 
częściowemu zawieszeniu, na zasadach określonych w ust. 2-8 tego przepisu, 
jeżeli 
emeryt 
lub 
rencista 
prowadzi 
działalność 
rolniczą. W 
przypadku 
wnioskodawczyni zawieszona została część uzupełniająca renty rolniczej na 
podstawie art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym 
rolników, ze względu na prowadzenie działalności rolniczej. Nie nastąpiło zatem 
wstrzymanie renty, lecz zawieszenie wypłaty jej części uzupełniającej. Sprawę, w 
której kwestionuje się zawieszenie części uzupełniającej renty rolniczej, można 
porównać do sprawy, w której kwestionuje się zmniejszenie emerytury z powodu 
przekroczenia dolnej granicy przychodów. W obu typach spraw nie następuje 
wstrzymanie świadczenia, zatem spraw tych nie dotyczy zdanie drugie art. 3922 § 1 
k.p.c. i dopuszczalność skargi kasacyjnej w tego rodzaju sprawach zależy od 
wartości przedmiotu zaskarżenia. Zatem w sprawie, w której kwestionuje się 

 
 
4 
zawieszenie 
części 
uzupełniającej 
renty 
rolniczej, 
dopuszczalność 
skargi 
kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), 
ponieważ sprawa ta nie jest sprawą o przyznanie renty ani sprawą o jej 
wstrzymanie (por. podobny pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z  
dnia 20 stycznia 2010 r., II UZ 49/09, dotąd niepublikowane). 
W tym stanie rzeczy, stanowisko Sądu Apelacyjnego jest trafne (art. 3986 § 2 
k.p.c.), co biorąc pod uwagę, należało orzec jak w postanowieniu, zgodnie z art. 
39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.