II UZ 85/01

Postanowienie z dnia 28 listopada 2001 r. II UZ 85/01 Obowiązek doręczania pism sądowych pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu powstaje dopiero z momentem zawiadomienia sądu przez organ sa- morządu zawodowego o wyznaczeniu konkretnej osoby. Sąd nie jest obowią- zany do ponownego doręczenia takiemu pełnomocnikowi pism uprzednio do- ręczonych stronie. Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopa- da 2001 r. sprawy z wniosku Bogumiła K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w T. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie; oddalił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano- wieniem z dnia 25 września 2001 r. odrzucił kasację, którą Bogumił K., działający przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wniósł od wyroku tego Sądu z dnia 31 maja 2001 r. [...], oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 22 września 2000 r. [...], oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w T., odmawiają- cej wnioskodawcy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W mo- tywach przedmiotowego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że odpis kwestio- nowanego wyroku z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 28 czerwca 2001 r., a zatem miesięczny termin do wniesienia kasacji (art. 3934 KPC) 2 upłynął w dniu 28 lipca 2001 r., gdy tymczasem złożenie kasacji przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nastąpiło w dniu 28 sierpnia 2001 r., czyli po terminie, co powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (art. 3935 KPC). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w imieniu powoda jego pełno- mocnik ustanowiony z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zasądzenia kosztów udzielonej pomocy prawnej. W uzasadnieniu zażalenia podnie- siono, że pełnomocnik z urzędu „celem wniesienia kasacji” od wyroku Sądu Apela- cyjnego z dnia 31 maja 2001 r. został ustanowiony postanowieniem tego Sądu z dnia 17 maja 2001 r., a więc postanowieniem wydanym, a przynajmniej datowanym na 14 dni przed terminem ogłoszenia orzeczenia. Mimo to wspomniane postanowienie zo- stało Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. doręczone dopiero w dniu 26 lipca 2001 r. Jako pełnomocnika z urzędu Rada wyznaczyła dla wnioskodawcy adwokata Wojcie- cha S., wysyłając do niego pismo z dnia 30 lipca 2001 r., które do jego kancelarii wpłynęło w dniu 1 sierpnia 2001 r. Pełnomocnik skarżącego uważa więc, że mie- sięczny termin do wniesienia kasacji mógł upłynąć najwcześniej w dniu 1 września 2001 r., tym bardziej iż doręczenie odpisu sentencji i uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, dokonane wnioskodawcy w dniu 28 czerwca 2001 r., było pozbawione procesowej doniosłości. Jeżeli bowiem w danej sprawie ustanowiono pełnomocnika, to zgodnie z art. 133 § 3 KPC, jemu należy dokonywać wszelkich doręczeń, a dorę- czenia adresowane bezpośrednio do strony są bezskuteczne. Pełnomocnik skarżą- cego nie otrzymał zaś do dziś odpisu sentencji i uzasadnienia wyroku z dnia 31 maja 2001 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się bezzasadne i podlega oddaleniu. Chybiony jest w szczególności zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 133 § 3 zdanie 1 KPC, stanowiącego, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, to doręczeń należy dokonywać tym pod- miotom. Wobec pełnomocnika ustanowionego z urzędu obowiązek ten ma bowiem nawet po uprawomocnieniu się odpowiedniego postanowienia sądowego potencjalny charakter dopóty, dopóki nie zostanie zaktualizowany i zarazem skonkretyzowany przez decyzję organu samorządu zawodowego o desygnowaniu do tej roli oznaczo- nego adwokata lub radcy prawnego. Powinność doręczenia pism sądowych pod ad- 3 resem kancelarii pełnomocnika skarżącego zaktualizowała się zatem dla Sądu Ape- lacyjnego dopiero z momentem otrzymania zawiadomienia Okręgowej Rady Adwo- kackiej w K. z dnia 30 lipca 2001 r., że skargę kasacyjną w niniejszej sprawie ma opracować adwokat Wojciech S. Wspomnianej powinności nie można więc rozciągać na wcześniejsze doręczenia, które zgodnie z ogólną regułą przepisu art. 133 § 1 KPC były dokonywane bezpośrednio do rąk ubezpieczonego. Dotyczy to również doręczonego mu w dniu 28 czerwca 2001 r. odpisu sentencji i uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 31 maja 2001 r. Konieczność dokonywania ustanowio- nemu przez sąd pełnomocnikowi do sporządzenia kasacji ponownego doręczenia odpisu kwestionowanego orzeczenia, wcześniej skutecznie doręczonego stronie zgłaszającej taki wniosek, nie byłaby zresztą racjonalna i dlatego podobnego zacho- wania nie nakazuje sądowi drugiej instancji żaden przepis obowiązującego prawa. Miesięczny termin z art. 3934 KPC do wniesienia kasacji upłynął więc w dniu 28 lipca 2001 r. Termin ten, jako ustawowy termin procesowy, nie podlegał przedłu- żeniu, a jego upływ Sąd drugiej instancji był obowiązany uwzględnić z urzędu i od- rzucić kasację jako niedopuszczalną (art. 3935 KPC). Oceny tej nie zmienia fakt, że dochowanie tego terminu przez pełnomocnika w niniejszej sprawie, który o wyzna- czeniu przez okręgową radę adwokacką dowiedział się w dniu 1 sierpnia 2001 r., było z istoty rzeczy niemożliwe, co wszakże nie oznacza równocześnie, iż pełnomoc- nik miał dla potrzeb sporządzenia kasacji do swej dyspozycji pełny miesiąc. Innymi słowy, pełnomocnik powinien działać bezzwłocznie i wraz ze spóźnioną skądinąd kasacją zgłosić na ogólnych zasadach wniosek o przywrócenie terminu do jej wnie- sienia (art. 168 in. KPC), czego Sąd nie mógł uczynić z własnej inicjatywy. Umiejętność poprawnego procesowo zakwalifikowania powyższej sytuacji fak- tycznej należy potraktować jako elementarny składnik adwokackiego warsztatu za- wodowego. Skarbu Państwa nie mogą obciążać koszty udzielonej z urzędu pomocy prawnej, która nie spełnia takich wymagań. Dlatego należało oddalić również wnio- sek o zasądzenie kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, po- mimo oświadczenia pełnomocnika, że nie zostały one uiszczone w całości bądź w części. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 397 § 2 i art. 385 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================