II UZ 80/97

Sąd Najwyższy1997-10-21
SAOSubezpieczenia społecznechoroby zawodoweWysokanajwyższy
choroba zawodowaodszkodowaniesolidarność dłużnikówkasacjaśrodki odwoławczeprawomocnośćpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odrzucił kasację pozwanej, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, mimo że orzeczenie sądu drugiej instancji zmieniło pierwotne rozstrzygnięcie w jej stosunku.

Sprawa dotyczyła jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, zasądzonego solidarnie od dwóch szkół. Jedna ze szkół wniosła apelację, która została uwzględniona, a powództwo wobec niej oddalono. Druga szkoła, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, wniosła kasację od wyroku sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy odrzucił tę kasację, uznając, że pozwanej, która nie wniosła apelacji, nie przysługuje środek odwoławczy od wyroku sądu drugiej instancji, gdyż wyrok sądu pierwszej instancji uprawomocnił się w stosunku do niej.

Powódka Anna G. dochodziła odszkodowania z tytułu choroby zawodowej od dwóch szkół podstawowych. Sąd Rejonowy w Jaśle zasądził solidarnie od obu szkół kwotę 7.339,50 zł. Jedna ze szkół, Szkoła Podstawowa w O., wniosła apelację, którą Sąd Wojewódzki w Krośnie uwzględnił, oddalając powództwo w stosunku do niej. Druga szkoła, Szkoła Podstawowa w B.D., która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, złożyła kasację od wyroku sądu drugiej instancji. Sąd Wojewódzki w Krośnie odrzucił tę kasację, wskazując, że pozwanej, która nie wniosła apelacji, nie przysługuje środek odwoławczy, a wyrok sądu pierwszej instancji uprawomocnił się w stosunku do niej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, podzielił stanowisko sądu drugiej instancji. Podkreślono, że solidarność zobowiązania nie oznacza jego podziału, a brak zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji skutkuje jego uprawomocnieniem się w stosunku do strony, która nie wniosła środka odwoławczego. Sąd Najwyższy odrzucił kasację Szkoły Podstawowej w B.D., uznając, że nie przysługuje jej środek odwoławczy od wyroku sądu drugiej instancji, gdyż sprawa uprawomocniła się dla niej na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwanej, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, nie przysługuje środek odwoławczy od wyroku sądu drugiej instancji, gdyż wyrok sądu pierwszej instancji uprawomocnił się w stosunku do niej.

Uzasadnienie

Solidarność zobowiązania nie oznacza jego podziału. Brak zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji przez jedną ze stron skutkuje jego uprawomocnieniem się w stosunku do tej strony. Kasacja służy od wyroku sądu drugiej instancji, a nie od wyroku sądu pierwszej instancji, który stał się prawomocny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Wojewódzki w Krośnie (utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu kasacji)

Strony

NazwaTypRola
Anna G.osoba_fizycznapowódka
Szkoła Podstawowa w B.D.instytucjapozwana
Szkoła Podstawowa w O.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

KPC art. 3938 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja służy stronie od wyroku sądu drugiej instancji.

KPC art. 392 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja służy stronie od wyroku sądu drugiej instancji.

Dz. U. z 1983 r. Nr 30 poz. 144 ze zm. art. 32 § 2 pkt 2

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Określa, który zakład pracy odpowiada za chorobę zawodową.

KPC art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

KPC art. 194 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania do udziału w sprawie w charakterze pozwanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana Szkoła Podstawowa w B.D. nie wniosła apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji, co skutkowało jego uprawomocnieniem się w stosunku do niej. Kasacja służy od wyroku sądu drugiej instancji, a nie od wyroku sądu pierwszej instancji, który stał się prawomocny. Brak wspólnoty praw i obowiązków między pozwanymi wyklucza skutek apelacji jednego z nich dla drugiego.

Odrzucone argumenty

Pozwana Szkoła Podstawowa w B.D. twierdziła, że przysługuje jej kasacja od wyroku sądu drugiej instancji, mimo braku zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja pozwanej, która wyroku sądu pierwszej instancji nie zaskarżyła podlega odrzuceniu Solidarność zobowiązania nie oznacza jego podzielenia w równych częściach między kilku zobowiązanych, lecz w całości obciąża tego, od którego uprawniony żąda świadczenia. nie można przeto wykluczyć, że gdyby wyrok Sądu Rejonowego w Jaśle nie został zaskarżony - powódka wystąpiłaby o zapłatę odszkodowania do Szkoły w B.D. i ta Szkoła zobowiązana byłaby do spełnienia świadczenia. Błędny jest też pogląd skarżącego, że pomiędzy pozwanymi występuje współuczestnictwo jednolite

Skład orzekający

Stefania Szymańska

przewodniczący

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków odwoławczych, prawomocności wyroków oraz skutków braku zaskarżenia wyroku przez jednego z pozwanych solidarnie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie jeden z pozwanych solidarnie nie zaskarżył wyroku pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę procesową dotyczącą prawomocności i środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny jest dość standardowy.

Czy można złożyć kasację, jeśli nie zaskarżyłeś wyroku sądu niższej instancji?

Dane finansowe

WPS: 7339,5 PLN

odszkodowanie: 7339,5 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 21 października 1997 r. II UZ 80/97 Jeżeli jedna z dwu pozwanych nie zaskarżyła wyroku Sądu I instancji, za- sądzającego świadczenie solidarnie, zaś sąd drugiej instancji zmienił zaskar- żony wyrok w ten sposób, że powództwo w stosunku do pozwanej skarżącej oddalił, to kasacja pozwanej, która wyroku sądu pierwszej instancji nie zaskar- żyła podlega odrzuceniu, choćby pozwana ta była powiadomiona o rozprawie apelacyjnej i otrzymała wyrok sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem (art. 3938 § 1 w związku z art. 392 § 1 KPC). Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 paź- dziernika 1997 r. sprawy z powództwa Anny G. przeciwko Szkole Podstawowej w B.D. oraz Szkole Podstawowej w O. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, na skutek zażalenia pozwanych od postanowienia Sądu Wojewódz- kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 24 czerwca 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Powódka Anna G. wniosła do Sądu Rejonowego w Jaśle pozew przeciwko Szkole Podstawowej w O. o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej. Pozwana w odpowiedzi na pozew podniosła, że ostatnim miejscem zatrud- nienia powódki była Szkoła Podstawowa w B.D. Sąd Rejonowy w Jaśle wezwał Szkołę Podstawową w B.D. do udziału w spra- wie w charakterze pozwanej w trybie art. 194 § 1 KPC. Wyrokiem z dnia 27 lutego 1997 r. Sąd ten uwzględnił powództwo zasądzając 2 na rzecz powódki kwotę 7.339,50 zł odszkodowania solidarnie od obydwu pozwa- nych Szkół. Obydwie pozwane złożyły wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnie- niem i obydwie wyrok ten otrzymały. Apelację od powyższego wyroku wniosła tylko Szkoła Podstawowa w O. i Sąd Wojewódzki w Krośnie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 1997 r. apelację tę uwzględnił w ten sposób, że w stosunku do tej pozwanej po- wództwo oddalił. Szkoła Podstawowa w B.D. złożyła w terminie wniosek o doręczenie wyroku Sądu Wojewódzkiego z uzasadnieniem, a jej pełnomocnik zaskarżył ten wyrok kasa- cją. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 1997 r. Sąd Wojewódzki w Krośnie odrzu- cił kasację pozwanej Szkoły Podstawowej w B.D. uzasadniając, że pozwana ta nie wniosła apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Jaśle, wobec czego rozpatrzeniu przez Sąd Wojewódzki podlegała tylko apelacja Szkoły Podstawowej w O. - w grani- cach tej apelacji, przy czym będące przedmiotem zaskarżenia prawa i obowiązki nie były wspólne dla obu pozwanych. Tym samym w stosunku do Szkoły Podstawowej w B.D. wyrok uprawomocnił się i nie służy od niego środek odwoławczy. Powyższe postanowienie zaskarżyła Szkoła Podstawowa w B.D. wnosząc o jego uchylenie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Pozwana Szkoła Podstawowa w B.D. została zapoznana nie tylko z motywami wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie, ale i z apelacją pozwanej Szkoły Podstawowej w O. Nie mogła przeto nie wiedzieć, że ta druga Szkoła mimo że powódka skierowała powództwo właśnie przeciwko niej - kwestionuje podstawy prawne swojej odpowie- dzialności i wskazuje na Szkołę Podstawową w B.D. jako zobowiązaną do naprawie- nia szkody. Apelacja Szkoły Podstawowej w O. nie kwestionowała bowiem, że po- wódka nie zachorowała na chorobę zawodową, lecz że nabawiła się tej choroby po- dczas zatrudnienia w Szkole Podstawowej w B.D. Jednakże ta ostatnia Szkoła apela- cji nie wniosła i swojej podstawy odpowiedzialności nie kwestionowała - nie złożyła też, jak to twierdzi w zażaleniu, żadnego pisma procesowego, bądź odpowiedzi na apelację, a na rozprawie apelacyjnej wnosiła o oddalenie apelacji, co jest równoznaczne z nie kwestionowaniem własnej odpowiedzialności wobec powódki, tyle tylko, że z przejęciem jej solidarnie ze Szkołą Podstawową w O. 3 Solidarność zobowiązania nie oznacza jego podzielenia w równych częściach między kilku zobowiązanych, lecz w całości obciąża tego, od którego uprawniony żąda świadczenia. Nie można przeto wykluczyć, że gdyby wyrok Sądu Rejonowego w Jaśle nie został zaskarżony - powódka wystąpiłaby o zapłatę odszkodowania do Szkoły w B.D. i ta Szkoła zobowiązana byłaby do spełnienia świadczenia. Skoro za- tem Szkoła Podstawowa w B.D. wnosiła na rozprawie apelacyjnej o oddalenie apela- cji - musiała się liczyć z ewentualnością zapłaty odszkodowania. Sąd Wojewódzki zmieniając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego trafnie za- kwestionował przyjętą przez Sąd Rejonowy solidarną odpowiedzialność obu Szkół wykazując, między innymi przez powołanie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1994 r., II PZP 3/94 (OSNAPiUS 1994, Nr 4, poz. 65), że za zachorowanie na chorobę zawodową odpowiada ten zakład pracy, w którym pracownik był zatrud- niony podczas stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą (art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawo- dowych, Dz. U. z 1983 r. Nr 30 poz. 144 ze zm.). Tym samym trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego zajęte w zaskarżonym postanowieniu, iż apelacja Szkoły Podstawowej w O. nie mogła skutkować rozpoznania sprawy na rzecz Szkoły Podstawowej w B.D., która wyroku Sądu I instancji nie zaskarżyła, gdyż pomiędzy obydwiema pozwanymi Szkołami nie istniała w stosunku do powódki wspólnota praw i obowiązków. Błędny jest też pogląd skarżącego, że pomiędzy pozwanymi występuje współuczestnictwo jednolite, skoro nie wynikało ono ani ze stosunku za- trudnienia powódki w obu szkołach, ani z powołanego art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy wy- padkowej. Z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Rejono- wego w Jaśle stał on się prawomocny dla tej pozwanej, która nie wniosła od niego środka odwoławczego. Tym samym pozwanej Szkole Podstawowej w B.D. kasacja nie przysługuje, gdyż w świetle art. 392 § 1 KPC służy ona stronie od wyroku Sądu drugiej instancji, zaś dla tej Szkoły sprawa uprawomocniła się w pierwszej instancji i na przeszkodzie temu stwierdzeniu nie stoi fakt, iż była ona zawiadomiona o roz- prawie apelacyjnej oraz otrzymała wyrok Sądu Wojewódzkiego z uzasadnieniem. Kasacja Szkoły Podstawowej w B.D. podlegała zatem odrzuceniu, co Sąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem uczynił, zaś zażalenia na to postanowie- nie nie można - z wyżej przytoczonych motywów - uznać za uzasadnione. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 KPC w związku z art. 385 KPC orzekł jak w sentencji. 4 ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI