II UZ 8/11

Sąd Najwyższy2011-04-14
SNubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracynajwyższy
rentaniezdolność do pracyskarga kasacyjnakoszty sądoweopłatakodeks postępowania cywilnegoustawa o kosztach sądowychSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu błędnej interpretacji przepisów o stosowaniu ustawy zmieniającej kodeks postępowania cywilnego.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni z powodu nieopłacenia jej, stosując przepisy sprzed nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy uznał to za błędne, wskazując, że postępowanie wszczęte skargą kasacyjną jest sprawą nową, a zatem należy stosować przepisy obowiązujące w dacie jej wniesienia. W konsekwencji, uchylono zaskarżone postanowienie.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną G. W. od wyroku oddalającego jej apelację od decyzji odmawiającej renty z tytułu niezdolności do pracy. Powodem odrzucenia było nieopłacenie skargi, przy czym Sąd Apelacyjny zastosował przepisy sprzed nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1302 § 3 k.p.c.), argumentując, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał to stanowisko za błędne. Podkreślono, że postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej jest sprawą nową, odrębną od postępowania, w którym zapadło orzeczenie, od którego skarga została wniesiona. W związku z tym, do skargi kasacyjnej wniesionej po 1 lipca 2009 r. (dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej) nie stosuje się uchylonego art. 1302 § 3 k.p.c., lecz art. 130 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na uchwały składu siedmiu sędziów SN potwierdzające tę wykładnię. W rezultacie, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, do skargi kasacyjnej wniesionej po wejściu w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy tej ustawy, ponieważ postępowanie wszczęte skargą kasacyjną jest sprawą nową.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie wywołane skargą kasacyjną jest odrębną sprawą technicznoprocesową, a nie kontynuacją dotychczasowego postępowania. Dlatego przepisy obowiązujące w dacie wniesienia skargi kasacyjnej mają zastosowanie, nawet jeśli pierwotne postępowanie wszczęto wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
G. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wezwania do uiszczenia opłaty.

Pomocnicze

ustawa o kosztach art. 36

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa opłatę podstawową.

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odrzucenia skargi bez wezwania o opłatę, uchylony.

ustawa zmieniająca art. 8 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Określa zasady stosowania przepisów ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych po jej wejściu w życie.

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 130 § 1 k.p.c. dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wszczęte skargą kasacyjną jest sprawą nową, odrębną od postępowania, w którym zapadło orzeczenie, od którego skarga została wniesiona. Do skargi kasacyjnej wniesionej po wejściu w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy tej ustawy, a nie przepisy dotychczasowe.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna powinna zostać odrzucona bez wezwania do opłacenia, ponieważ postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a zatem stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym art. 1302 § 3 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

sprawa wywołana przez wniesienie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego jest w znaczeniu „technicznoprocesowym” sprawą nową, odrębną od tej, w której zapadło orzeczenie, od którego wniesiono skargę kasacyjną.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Maciej Pacuda

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze stosowaniem przepisów przejściowych w postępowaniu kasacyjnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy przepisy się zmieniają, a sprawa jest 'nowa'?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 8/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 kwietnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) 
SSN Maciej Pacuda 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku G. W. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o rentę z tytułu niezdolności do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2011 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 1 kwietnia 2010 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną G. W. od wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r. Sądu Apelacyjnego, którym 
oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2 września 2009 r. 
oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych odmawiającej renty z tytułu niezdolności do pracy.  
 
Sąd Apelacyjny wywiódł, że skarga nie została opłacona (art. 36 ustawy z 
dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jednolity tekst: 
Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o kosztach) 
i jako wniesiona przez pełnomocnika będącego radcą prawnym podlegała 

 
 
2 
odrzuceniu bez wezwania o uiszczenie tej opłaty (art. 1302 § 3 k.p.c.). Co prawda z 
dniem 1 lipca 2009 r. przepis art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony na mocy art. 1 pkt 
3 lit. a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania 
cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571, zwanej dalej 
ustawą zmieniającą), to jednak zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej jej 
przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie tej ustawy, 
tj. po 1 lipca 2009 r. Tymczasem postępowanie w niniejszej sprawie zostało 
wszczęte w kwietniu 2008 r., a więc przed tą datą. Z tego względu w sprawie tej 
stosuje się przepisy dotychczasowe. 
 
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi do rozpoznania. 
 
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała na wątpliwości interpretacyjne 
jakie pojawiają się odnośnie do sposobu dokonywania opłaty i sprecyzowania jej 
określenia, stwierdzając, że art. 36 ustawy o kosztach posługuje się określeniem 
opłaty podstawowej, natomiast art. 1302 § 3 k.p.c. - określeniem „opłaty w 
wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości”. 
W tej kwestii funkcjonuje również pojęcie „opłaty stałej”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Zażalenie jest usprawiedliwione, aczkolwiek nie z przyczyn w nim podanych, 
gdyż wątpliwości związane z rodzajem opłaty zostały jednolicie rozstrzygnięte przez 
Sąd Najwyższy (por. między innymi uchwalę z dnia 26 września 2006 r., II UZP 
11/06, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 163, w której stwierdzono, że art. 1302 § 3 k.p.c. 
stosuje się do środków odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie 
podstawowej, o której mowa w art. 35 i 36 ustawy o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych). 
 
Zażalenie podlega uwzględnieniu z tego względu, że Sąd drugiej instancji 
błędnie zinterpretował art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym przepisy 
tej ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, z 
zastrzeżeniem ust. 2-5, które nie znajdują zastosowania w rozpoznawanym 
przypadku. Sąd drugiej instancji zdaje się stać na stanowisku, że skoro 
postępowanie w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego zostało 
wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (1 lipca 2009 r.), to 

 
 
3 
również w postępowaniu wszczętym wniesieniem skargi kasacyjnej zastosowanie 
znajdują przepisy dotychczasowe, w tym art. 1302 § 3 k.p.c. Pogląd ten jest błędny.  
Już w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 
dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008 nr 11, poz. 122), której nadano 
moc zasady prawnej, przyjęto, że sprawa wywołana przez wniesienie skargi 
kasacyjnej do Sądu Najwyższego jest w znaczeniu „technicznoprocesowym” 
sprawą nową, odrębną od tej, w której zapadło orzeczenie, od którego wniesiono 
skargę kasacyjną. Oznacza to, że postępowanie wszczęte skargą kasacyjną nie 
stanowi kontynuacji dotychczasowego postępowania, a w konsekwencji, że do 
takiego postępowania, wszczętego skargą kasacyjną wniesioną po 1 lipca 2009 r. 
nie znajduje zastosowania uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. Takie stanowisko zajął Sąd 
Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 
4/10 (Biul.SN 2010 nr 6, s.18), mającej moc zasady prawnej i stwierdzającej, że 
nieopłacona skarga kasacyjna złożona przez adwokata lub radcę prawnego po 
wejściu w życie ustawy zmieniającej podlega odrzuceniu w razie niewykonania 
zarządzenia wzywającego do opłacenia skargi (art. 3986 § 2 w związku z art. 130 § 
1 k.p.c.). Oznacza to w dalszej kolejności, iż do skargi kasacyjnej wniesionej po 30 
czerwca 2009 r. możliwość zastosowania art. 1302 § 3 k.p.c. jest wyłączona, a 
odpowiednie zastosowanie znajduje art. 130 § 1 k.p.c.  
 
 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI