II UZ 78/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie spółki I. Sp. z o.o. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną spółki od postanowienia Sądu Apelacyjnego dotyczącego podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Apelacyjny uznał, że umowy cywilnoprawne nie stanowią samodzielnych tytułów do ubezpieczeń, a w sprawie sporna była jedynie wysokość składek, a nie samo podleganie ubezpieczeniom. Ponadto, wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 000 zł, co zgodnie z przepisami uniemożliwiało wniesienie skargi kasacyjnej. Spółka w zażaleniu podnosiła zarzuty nieważności postępowania przed sądami niższych instancji oraz błędnego odrzucenia skargi kasacyjnej, argumentując, że sprawa dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym i przekracza próg 10 000 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Wskazał, że zarzuty nieważności postępowania przed sądami niższymi instancjami nie są przedmiotem kontroli w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym dopuszczalności skargi kasacyjnej. Podkreślił, że sprawa faktycznie dotyczyła ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek, a nie kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym, co potwierdzało stanowisko Sądu Apelacyjnego. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek określa się odrębnie dla każdego ubezpieczonego, a w tym przypadku była ona niższa niż wymagane 10 000 zł, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił również, że sąd jest uprawniony do badania i oznaczania prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet jeśli nie została ona zakwestionowana przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zarzuty nieważności postępowania nie są podstawą do uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu zażaleniowym, a także zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek i sposobu określania wartości przedmiotu zaskarżenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzuty nieważności postępowania przed sądami niższych instancji mogą być podstawą do uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu zażaleniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty nieważności postępowania przed sądami niższych instancji nie są przedmiotem kontroli w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy w tym trybie bada jedynie formalne przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Postępowanie zażaleniowe dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej ma charakter formalnej kontroli i nie służy merytorycznej kontroli orzeczeń sądów niższych instancji ani usuwaniu ich wad. Kompetencje Sądu Najwyższego w tym zakresie są ograniczone do oceny, czy istnieją przeszkody uniemożliwiające uruchomienie postępowania kasacyjnego.
Czy sprawa dotycząca ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą o podleganie ubezpieczeniom społecznym, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa dotycząca ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek nie jest sprawą o podleganie ubezpieczeniom społecznym. W związku z tym dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem sprawy wyznaczonym przez decyzję organu rentowego było ustalenie prawidłowej podstawy wymiaru składek, a nie kwestia podlegania ubezpieczeniom społecznym. W takich przypadkach skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza określony próg.
Jaka jest prawidłowa wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdy dotyczy ona wielu ubezpieczonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne określa się odrębnie względem każdego ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów, zgodnie z którą w przypadku objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających podstawę wymiaru składek dla wielu pracowników, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oblicza się odrębnie dla każdego ubezpieczonego.
Czy sąd jest zobowiązany do badania wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, nawet jeśli nie została ona zakwestionowana przez strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest uprawniony i zobowiązany do badania i oznaczenia prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia, zwłaszcza gdy dopuszczalność skargi kasacyjnej jest od niej uzależniona.
Uzasadnienie
Przepis art. 398^2 k.p.c. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że sąd nie może dowolnie przyjmować wartości przedmiotu zaskarżenia podanej przez stronę. Nawet jeśli sąd drugiej instancji nie sprawdził tej wartości, Sąd Najwyższy może to zrobić w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. Sp. z o.o. | spółka | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | organ_państwowy | organ rentowy |
| S. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (21)
Główne
ustawa systemowa art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Umowy cywilnoprawne wymienione w tym przepisie nie stanowią samodzielnych tytułów obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym pracownika.
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe, w tym wartość przedmiotu zaskarżenia.
ustawa systemowa art. 18 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku umów cywilnoprawnych nie dochodzi do zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 379 § pkt 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyczyn nieważności postępowania.
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 174 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 394^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 477^9
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 477^14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p. art. 22 § § 1 i 1^1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy i pracownika.
k.c. art. 919
Kodeks cywilny
Dotyczy przyrzeczenia publicznego.
k.p.c. art. 19 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 398^4 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 25 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy ustalenia podstawy wymiaru składek, a nie podlegania ubezpieczeniom społecznym. • Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. • Zarzuty nieważności postępowania nie podlegają kontroli w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek określa się odrębnie dla każdego ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym. • Wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł. • Postępowanie przed sądami niższych instancji było dotknięte nieważnością.
Godne uwagi sformułowania
Funkcja środka odwoławczego (art. 394^1 § 1 k.p.c.) sprowadza się do formalnej kontroli zaskarżonego orzeczenia, to jest sprawdzenia czy rzeczywiście występują przeszkody uniemożliwiające uruchomienie postępowania kasacyjnego. • Potencjalna nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, zaaprobowana przez sąd drugiej instancji nie otwiera konkurencyjnej - względem art. 398^2 k.p.c. - przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Podniesiony rozdźwięk jest pozorny i opiera się na negacji ustalenia, że w sprawie chodzi o umowy objęte dyspozycją art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. • W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie. • Artykuł 398^2 k.p.c. ma charakter bezwzględny i nie jest dopuszczalne dowolne, zależne wyłącznie od woli stron „oznaczenie” wartości przedmiotu zaskarżenia po to, aby uzyskać uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, w której skarga taka jest niedopuszczalna.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Rączka
członek
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarzuty nieważności postępowania nie są podstawą do uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu zażaleniowym, a także zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek i sposobu określania wartości przedmiotu zaskarżenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Wyjaśnia granice kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady dopuszczalności w sprawach ubezpieczeniowych.”
Dane finansowe
WPS: 350 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.