I UZ 104/10

Sygn. akt I UZ 104/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 2 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Iwulski (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca) 
SSN Beata Gudowska 
 
w sprawie z odwołania C. Spółki Akcyjnej w K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
z udziałem zainteresowanych: […] 
o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne , 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 czerwca 2010 r., 
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 19 stycznia 2010 r.,  
 
 
  1. oddala zażalenie; 
  2. nie obciąża pozwanego organu rentowego obowiązkiem 
zwrotu stronie odwołującej się kosztów zastępstwa 
procesowego w postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzjami wydanymi 11 lutego 2008 r. 
ustalił C. S.A. w K. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz 
ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnienia pracowników […]. 

 
 
2 
Odwołanie od powyższych decyzji wniosła C. S.A., domagając się ich 
uchylenia i ustalenia, że w zakresie wynikającym z zaskarżonych decyzji 
pracownicy nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. 
Sąd Okręgowy w K. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 26 
stycznia 2009 r., oddalił odwołanie.  
Apelację od powyższego wyroku wniosła C. S.A.  
Sąd Apelacyjny– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 18 
sierpnia 2009 r., , zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w K. oraz 
poprzedzające go decyzje organu rentowego i stwierdził, że do podstawy wymiaru 
składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych […] nie wchodzą 
uwzględnione w tych decyzjach wartości bonów towarowych wypłaconych 
zainteresowanym pracownikom przez płatnika składek C. S.A.  
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył skargę kasacyjną od 
wyroku Sądu Apelacyjnego, którą  Sąd Apelacyjny odrzucił postanowieniem z 19 
stycznia 2010 r.  
W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi Sąd Apelacyjny 
stwierdził, że jest ona niedopuszczalna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia 
jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Dopuszczalność wniesienia skargi 
kasacyjnej jest bowiem ściśle uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, 
która w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie może być 
niższa niż dziesięć tysięcy złotych, zgodnie z 3982 § 1 k.p.c.  
C. S.A., w złożonym odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu rentowego, 
domagała się ustalenia nieistnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia 
społeczne. W ocenie Sądu Apelacyjnego, sprawa nie należała ani do kategorii 
spraw o przyznanie bądź wstrzymanie emerytury, ani też do kategorii spraw o 
objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga kasacyjna 
przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.  
W rozpoznawanej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła łącznie 
2.774,32 zł, a w stosunku do poszczególnych zainteresowanych: […]. 
Postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej zaskarżył 
w całości zażaleniem organ rentowy, zarzucając naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. 
Skarżący w uzasadnieniu zażalenia podniósł, że 26 marca 2007 r. Zakład 

 
 
3 
Ubezpieczeń 
Społecznych 
wydał 
decyzję 
nr 
150200/411/12/2007/RD, 
wymierzającą C. S.A.   składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 1.796.043 
zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 416.150,76 zł, składki na 
Fundusz 
Pracy 
w 
wysokości 134.759,86 
zł oraz 
składki na 
Fundusz 
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 7.479,28 zł.  
Postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 18 sierpnia 2009 
r., toczyło się na skutek wydania przez Oddział ZUS w K. 510 indywidualnych 
decyzji skierowanych do poszczególnych pracowników (zainteresowanych) 
zatrudnionych u płatnika składek, który w latach 2002-2006 wydał im bony 
towarowe z okazji Świąt Bożego Narodzenia oraz Świąt Wielkanocnych. 
Zachowanie organu rentowego zostało podyktowane względami technicznymi, 
umożliwiającymi merytoryczne rozstrzygnięcie odwołania płatnika składek od 
decyzji z 26 marca 2007 r. Skarżący podniósł, że prawnie dopuszczalne było inne 
zachowanie Oddziału, polegające na przesłaniu wszystkim zainteresowanym 
pracownikom odwołującego się decyzji z 26 marca 2007 r. wraz z załącznikiem 
indywidualizującym wysokość wymierzonych składek na ubezpieczenia społeczne, 
ubezpieczenie zdrowotne i Fundusze - w odniesieniu do każdego pracownika 
osobno -  z tytułu wydanych bonów towarowych. Mimo że - zgodnie z art. 46 
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - 
roszczenie wynikające z decyzji organu rentowego z 26 marca 2007 r. 
zobowiązującej płatnika składek do zapłaty stanowi zobowiązanie wyłącznie 
płatnika składek, to na istnienie tego zobowiązania i jego wysokość w istotny 
sposób wpływa orzeczenie Sądu wydane w niniejszej sprawie i w kolejnych 
sprawach dotyczących pozostałych zainteresowanych pracowników odwołującego 
się. Zdaniem skarżącego, przy ocenie zasadności zażalenia znaczenie ma 
stwierdzenie Sądu Apelacyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z 18 sierpnia 
2009 r., a mianowicie, że „prawomocny wyrok w niniejszej sprawie ma bezpośredni 
wpływ na wynik postępowania w sprawie VI U …/07”. W ocenie skarżącego, takie 
stanowisko Sądu drugiej instancji dowodzi,  że w zasadzie treść wyroku z dnia 18 
sierpnia 2009 r. przesądza o treści rozstrzygnięcia sprawy VI U …/07, mimo 
dalszych wywodów Sądu drugiej instancji, że „stwierdzenie to nie prowadzi do 

 
 
4 
konkluzji, iż przedmiot tych postępowań wyznaczonych treścią wydanych decyzji, 
jest tożsamy”.  
Zdaniem skarżącego Oddziału ZUS, wartość przedmiotu zaskarżenia 
powinna stanowić wysokość składek wymierzonych płatnikowi C. S.A. decyzją z 26 
marca 2007 r., odnoszącą się faktycznie do wszystkich 510 zainteresowanych. 
Skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka 
przewidziana w art. 3982 § 1 k.p.c., decydująca o dopuszczalności skargi 
kasacyjnej. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie jest uzasadnione.  
Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w 
sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest 
niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, w sprawach gospodarczych - niższa niż 
siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i 
ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach z 
zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od 
wartości przedmiotu zaskarżenia jedynie w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie 
emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. 
Odrzucając skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze względu na wartość 
przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych, Sąd Apelacyjny 
prawidłowo przyjął, że sprawa o ustalenie podstawy wymiaru i wysokości składek 
ma charakter majątkowy i nie jest jednocześnie sprawą o objęcie obowiązkiem 
ubezpieczenia społecznego.  Z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego 
jednoznacznie 
wynika, 
że 
zwiększenie 
podstawy 
wymiaru 
składek 
na 
ubezpieczenie, w ramach tego samego tytułu ubezpieczenia społecznego, nie jest 
sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której skarga 
kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 lutego 2002 r., II UKN 45/01, OSNAPiUS 
2003 nr 22, poz. 553, z 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 
107, z 17 września 2008 r., I UZ 14/08, niepublikowane, z 16 czerwca 2009 r., I UZ 

 
 
5 
16/09, niepublikowane).  
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była wysokość składek z 
tytułu ubezpieczenia społecznego poszczególnych zainteresowanych pracowników, 
wymierzonych od wartości bonów towarowych uznanych za przychód ze stosunku 
pracy. Przedmiotem sporu nie było natomiast samo podleganie zainteresowanych 
ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia typu pracowniczego, ponieważ 
nikt nie kwestionował ich podlegania obligatoryjnemu ustawowemu ubezpieczeniu. 
Kwoty wskazane w zaskarżonych decyzjach nie sięgały dziesięciu tysięcy złotych, 
wyznaczających granicę dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej. 
Zgodnie z art. 19 k.p.c. wartość przedmiotu sporu stanowi dochodzona w 
tym postępowaniu kwota pieniężna. Wartość przedmiotu zaskarżenia w 
postępowaniu apelacyjnym (art. 368 § 2 k.p.c.) i odpowiednio kasacyjnym  (art. 
3984 § 3 i art. 39821 k.p.c.) nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu. 
Wartość ta pozostaje ściśle powiązana z przedmiotem postępowania sądowego 
jako wypadkowa wartości dochodzonego roszczenia. 
W skardze kasacyjnej skarżący oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na 
kwotę 2.354.432,90 zł. Wartość ta, zdaniem skarżącego, wynika z faktu, że organ 
rentowy zakwestionował sposób obliczenia podstawy wymiaru składek na 
ubezpieczenia społeczne (co dotyczyło wliczenia do tej podstawy wartości bonów 
finansowanych z funduszu świadczeń socjalnych) w odniesieniu do wszystkich 510 
pracowników C. S.A., w tym zainteresowanych występujących w niniejszej sprawie.  
W odniesieniu do występujących w sprawie zainteresowanych zaległości 
składkowe wynosiły: […]. W każdym przypadku było to mniej niż dziesięć tysięcy 
złotych. 
Również 
ogólna 
wartość 
składek 
w 
stosunku 
do 
czworga 
zainteresowanych nie przekroczyła tej kwoty. 
W 
tych 
okolicznościach 
trafnie 
Sąd 
Apelacyjny 
zaskarżonym 
postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną podnosząc, że wartość przedmiotu 
zaskarżenia w sprawie nie przekracza dziesięciu tysięcy złotych, a sprawa nie ma 
charakteru sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. 
Decyzją z 26 marca 2007 r. wymierzono C. S.A. składki na ubezpieczenia 
społeczne zatrudnionych pracowników w łącznych kwotach przewyższających 
dziesięć tysięcy złotych, ale decyzja ta - adresowana do płatnika składek - nie 

 
 
6 
zawierała nazwisk pracowników, za których wymierzono powyższe składki ani nie 
precyzowała, 
jakie 
kwoty 
składek 
przypisano 
płatnikowi 
do 
zapłaty 
za 
poszczególnych 
pracowników. 
Dlatego 
szczegółowe 
wskazanie, 
którym 
pracownikom zostały wydane bony towarowe oraz podanie ich wartości wymagało 
wydania przez organ rentowy w dniu 11 lutego 2008 r. 510 indywidualnych decyzji 
adresowanych do odwołującego się oraz do zainteresowanych, w których organ 
rentowy ustalił podstawę wymiaru składek imiennie wymienionych pracowników C. 
S.A., za okresy oraz w kwotach określonych indywidualnie w każdej z decyzji. W 
konsekwencji te wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia były wiążące w 
postępowaniu objętym skargą kasacyjną – w sprawie o ustalenie podstawy 
wymiaru składek należnych od zainteresowanych pracowników.  
Przedmiotem 
zindywidualizowanych 
decyzji 
skarżącego 
dotyczących 
poszczególnych pracowników było ustalenie podstawy wymiaru składek, a 
wszczęte postępowania miały na celu weryfikację prawidłowości wliczenia wartości 
bonów towarowych wydanych zainteresowanym do podstawy wymiaru składki na 
ubezpieczenia społeczne ich dotyczące. W konsekwencji Sąd Apelacyjny 
prawidłowo odrzucił jako niedopuszczalną skargę kasacyjną w sprawie, w której 
sporne wartości składek wynosiły mniej niż dziesięć tysięcy złotych 
 
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z 
art. 39814 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. O kosztach postępowania 
zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.