II UZ 71/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu błędnego ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez Sąd Apelacyjny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawcy, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 tys. zł, co uniemożliwiało jej wniesienie. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia zarobków z Niemiec przy obliczaniu emerytury. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, wskazując, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, opierając się na "doświadczeniu" zamiast przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w P., który odrzucił jego kasację. Sąd Apelacyjny uznał, że rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 tys. zł, co zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. uniemożliwiało wniesienie skargi kasacyjnej. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia zarobków uzyskanych w Niemczech w latach 1981-1985 przy obliczaniu podstawy swojej emerytury. Sąd Okręgowy i Apelacyjny wcześniej uznały decyzję organu rentowego odmawiającą uwzględnienia tych zarobków za prawidłową, argumentując, że składki nie były płacone w Polsce. Pełnomocnik wnioskodawcy oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na 10.800 zł, wskazując na miesięczny wzrost emerytury o ok. 900 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zgodził się z tym, że nie wystarczy podanie dowolnej kwoty, jednakże zakwestionował sposób, w jaki Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie był konsekwentny, opierając się na "doświadczeniu" zamiast na dowodach i nie przeprowadził postępowania w trybie art. 25 k.p.c. w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w P.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może odrzucać kasacji opierając się jedynie na "doświadczeniu" przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia. W przypadku wątpliwości co do wartości, należy przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z art. 25 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że "doświadczenie" sądu nie jest prawną przesłanką do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeśli sąd zamierza sprawdzić tę wartość, musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, a nie opierać się na subiektywnych odczuciach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa warunek dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych, w tym wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.
k.p.c. art. 25
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w przypadku wątpliwości co do wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 394^1 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki uwzględnienia kasacji.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa prawna do obliczania emerytur i rent.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, opierając się na "doświadczeniu" zamiast na dowodach. Sąd Apelacyjny zaniechał przeprowadzenia postępowania w trybie art. 25 k.p.c. w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Nie można nie zgodzić się z Sądem Apelacyjnym w twierdzeniu, że nie wystarczy podanie dowolnej wartości przedmiotu zaskarżenia i tylko po to, aby uzyskać prawo do wniesienia skargi kasacyjnej. Doświadczenie Sądu jest cenną wartością jednak nie jest prawną przesłanką i podstawą do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Zagadnienie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie majątkowej zawsze ma uchwytny konkretny wymiar...
Skład orzekający
Krystyna Bednarczyk
przewodniczący
Zbigniew Hajn
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalne i rentowe, zwłaszcza w kontekście skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie kwestii proceduralnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o świadczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na proceduralne aspekty ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia i wymogi formalne skargi kasacyjnej.
“Czy "doświadczenie" sądu wystarczy do odrzucenia kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 800 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UZ 71/05
POSTANOWIENIE
Dnia 18 stycznia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący)
SSN Zbigniew Hajn
SSA Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku L. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S.
o wysokość świadczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 stycznia 2006 r.,
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w P.
z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt III AUa …/03,
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje do
ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w P.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację (skargę
kasacyjną) przyjmując, że rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niż 10
tys. zł.
W sprawie wnioskodawca L. K. po uzyskaniu emerytury domagał się
jeszcze obliczenia jej podstawy z uwzględnieniem jego zarobków w Niemczech w
latach 1981-85. Pozwany organ rentowy kolejną decyzją z dnia 14.10.2002r.
odmówił żądaniu z tego względu, że składki na ubezpieczenie nie były płacone w
Polsce. Sąd Okręgowy i Apelacyjny decyzję pozwanego uznawały za prawidłową
przyjmując, że skoro wnioskodawca nie opłacił składek w polskiej instytucji
2
ubezpieczeniowej to zarobki osiągnięte w Niemczech nie wchodzą do podstawy
wymiaru świadczenia.
Na wezwanie do uzupełnienia skargi kasacyjnej o wartość przedmiotu
zaskarżenia pełnomocnik wnioskodawcy oznaczył ją na kwotę 10.800 zł podając,
że uwzględnienie zarobków wnioskodawcy z lat 1981-85 zwiększyłoby jego
emeryturę o ok. 900 zł miesięcznie (art. 22 k.p.c.).
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej
stwierdził, że oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest prawidłowe. Nie
wystarczy podanie jakiejkolwiek kwoty ale konieczne jest wskazanie sposobu jej
obliczenia. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił sposobu wyliczenia kwoty 900
zł, sam wskazując jednocześnie, że kwota ta nie jest dokładna. Przepis art. 3982 §
1 k.p.c. ma charakter bezwzględny i wyklucza dowolność przy oznaczaniu wartości
przedmiotu zaskarżenia tylko w celu uzyskania dostępu do wniesienia skargi
kasacyjnej. Rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 tys. zł
(art.22 k.p.c.). Uwzględnienie odwołania nie zwiększyłoby świadczenia rocznie o
taką kwotę.
W
zażaleniu
wnioskodawca
zarzucił
nieuzasadnione
kwestionowanie
wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia. W szczególności dlatego, że jego
zarobki w Niemczech wielokrotnie przekraczały średnie zarobki w Polsce. Wniósł o
uchylenie postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Nie można nie zgodzić się z Sądem Apelacyjnym w twierdzeniu, że nie
wystarczy podanie dowolnej wartości przedmiotu zaskarżenia i tylko po to, aby
uzyskać prawo do wniesienia skargi kasacyjnej.
Sąd Apelacyjny nie był jednak dalej konsekwentny, gdy stwierdził, że
wartość przedmiotu zaskarżenia podlegała sprawdzeniu i według przepisu art. 22
k.p.c. rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 tys. zł, gdyż z
„doświadczenia”
wynika,
że
uwzględnienie
odwołania
nie
skutkowałoby
zwiększeniem świadczenia wnioskodawcy o 10 tys. zł rocznie.
Doświadczenie Sądu jest cenną wartością jednak nie jest prawną przesłanką
i podstawą do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
3
Trzeba tu zwrócić uwagę, że jeśli Sąd Apelacyjny zamierzał sprawdzić
wartość przedmiotu zaskarżenia to nie mógł poprzestać tylko na wezwaniu do
uzupełnienia braków skargi kasacyjnej przez podanie wartości przedmiotu
zaskarżenia. Nie trzeba szerzej uzasadniać, że był to element konieczny skargi
kasacyjnej, jednak gdy podana wartość przedmiotu zaskarżenia budziła wątpliwości
to winno być przeprowadzone postępowanie w trybie art. 25 k.p.c., którego nie było
i brak ten przeniósł się na obecne postępowanie z zażalenia na odrzucenie skargi
kasacyjnej.
Zagadnienie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie majątkowej zawsze
ma uchwytny konkretny wymiar, zwłaszcza w sprawie o ponowne obliczenie
podstawy emerytury, które oparte jest na algorytmie wynikającym z ustawy z
17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W obecnym stanie twierdzeń nie
można ocenić czy wartość przedmiotu zaskarżenia rzeczywiście uprawnia do
wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny nie ustalił tej wartości przy przyjęciu i
rozpoznaniu apelacji, nie uczynił tego również w związku z wniesieniem skargi
kasacyjnej. Przy takim zaniechaniu brak jest podstaw aby sprawdzenia i ustalenia
wartości przedmiotu zaskarżenia dokonywał Sąd Najwyższy.
Z tych względów postanowiono o uchyleniu postanowienia o odrzuceniu
kasacji (właściwie skargi kasacyjnej) na mocy art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 1 i §
2 k.p.c.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI