II UZ 71/05

Sąd Najwyższy2006-01-18
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenie społecznewartość przedmiotu zaskarżeniakasacjaSąd NajwyższyZUSzarobki zagranicznepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu błędnego ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez Sąd Apelacyjny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawcy, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 tys. zł, co uniemożliwiało jej wniesienie. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia zarobków z Niemiec przy obliczaniu emerytury. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, wskazując, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, opierając się na "doświadczeniu" zamiast przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w P., który odrzucił jego kasację. Sąd Apelacyjny uznał, że rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 tys. zł, co zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. uniemożliwiało wniesienie skargi kasacyjnej. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia zarobków uzyskanych w Niemczech w latach 1981-1985 przy obliczaniu podstawy swojej emerytury. Sąd Okręgowy i Apelacyjny wcześniej uznały decyzję organu rentowego odmawiającą uwzględnienia tych zarobków za prawidłową, argumentując, że składki nie były płacone w Polsce. Pełnomocnik wnioskodawcy oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na 10.800 zł, wskazując na miesięczny wzrost emerytury o ok. 900 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zgodził się z tym, że nie wystarczy podanie dowolnej kwoty, jednakże zakwestionował sposób, w jaki Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie był konsekwentny, opierając się na "doświadczeniu" zamiast na dowodach i nie przeprowadził postępowania w trybie art. 25 k.p.c. w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może odrzucać kasacji opierając się jedynie na "doświadczeniu" przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia. W przypadku wątpliwości co do wartości, należy przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z art. 25 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że "doświadczenie" sądu nie jest prawną przesłanką do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeśli sąd zamierza sprawdzić tę wartość, musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, a nie opierać się na subiektywnych odczuciach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
L. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunek dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych, w tym wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.

k.p.c. art. 25

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przypadku wątpliwości co do wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 394^1 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu.

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje skutki uwzględnienia kasacji.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa prawna do obliczania emerytur i rent.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, opierając się na "doświadczeniu" zamiast na dowodach. Sąd Apelacyjny zaniechał przeprowadzenia postępowania w trybie art. 25 k.p.c. w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Nie można nie zgodzić się z Sądem Apelacyjnym w twierdzeniu, że nie wystarczy podanie dowolnej wartości przedmiotu zaskarżenia i tylko po to, aby uzyskać prawo do wniesienia skargi kasacyjnej. Doświadczenie Sądu jest cenną wartością jednak nie jest prawną przesłanką i podstawą do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Zagadnienie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie majątkowej zawsze ma uchwytny konkretny wymiar...

Skład orzekający

Krystyna Bednarczyk

przewodniczący

Zbigniew Hajn

członek

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalne i rentowe, zwłaszcza w kontekście skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie kwestii proceduralnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o świadczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na proceduralne aspekty ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia i wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Czy "doświadczenie" sądu wystarczy do odrzucenia kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 800 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 71/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Hajn 
SSA Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku L. K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. 
o wysokość świadczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 stycznia 2006 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. 
z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje do 
ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w P. 
 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację (skargę 
kasacyjną) przyjmując, że rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niż 10 
tys. zł. 
W sprawie wnioskodawca L. K. po uzyskaniu emerytury  domagał się 
jeszcze obliczenia jej podstawy z uwzględnieniem jego zarobków w Niemczech w 
latach 1981-85. Pozwany organ rentowy kolejną decyzją z dnia 14.10.2002r. 
odmówił żądaniu z tego względu, że składki na ubezpieczenie nie były płacone w 
Polsce. Sąd Okręgowy i Apelacyjny decyzję pozwanego uznawały za prawidłową 
przyjmując, że skoro wnioskodawca nie opłacił składek w polskiej instytucji 

 
 
2 
ubezpieczeniowej to zarobki osiągnięte w Niemczech nie wchodzą do podstawy 
wymiaru świadczenia. 
Na wezwanie do uzupełnienia skargi kasacyjnej o wartość przedmiotu 
zaskarżenia pełnomocnik wnioskodawcy oznaczył ją na kwotę 10.800 zł podając, 
że uwzględnienie zarobków wnioskodawcy z lat 1981-85 zwiększyłoby jego 
emeryturę o ok. 900 zł miesięcznie (art. 22 k.p.c.). 
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej 
stwierdził, że oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest prawidłowe. Nie 
wystarczy podanie jakiejkolwiek kwoty ale konieczne jest wskazanie sposobu jej 
obliczenia. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił sposobu wyliczenia kwoty 900 
zł, sam wskazując jednocześnie, że kwota ta nie jest dokładna. Przepis art. 3982 § 
1 k.p.c. ma charakter bezwzględny i wyklucza dowolność przy oznaczaniu wartości 
przedmiotu zaskarżenia tylko w celu uzyskania dostępu do wniesienia skargi 
kasacyjnej. Rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia  jest niższa niż 10 tys. zł 
(art.22 k.p.c.). Uwzględnienie odwołania nie zwiększyłoby świadczenia rocznie o 
taką kwotę.  
W 
zażaleniu 
wnioskodawca 
zarzucił 
nieuzasadnione 
kwestionowanie 
wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia. W szczególności dlatego, że jego 
zarobki w Niemczech wielokrotnie przekraczały średnie zarobki w Polsce. Wniósł o 
uchylenie postanowienia. 
           Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nie można nie zgodzić się z Sądem Apelacyjnym w twierdzeniu, że nie 
wystarczy podanie dowolnej wartości przedmiotu zaskarżenia i tylko po to, aby 
uzyskać prawo do wniesienia skargi kasacyjnej. 
Sąd Apelacyjny nie był jednak dalej konsekwentny, gdy stwierdził, że 
wartość przedmiotu zaskarżenia podlegała sprawdzeniu i według przepisu art. 22 
k.p.c. rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 tys. zł, gdyż z 
„doświadczenia” 
wynika, 
że 
uwzględnienie 
odwołania 
nie 
skutkowałoby 
zwiększeniem świadczenia wnioskodawcy o 10 tys. zł rocznie.  
Doświadczenie Sądu jest cenną wartością jednak nie jest prawną przesłanką 
i podstawą do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.  

 
 
3 
Trzeba tu zwrócić uwagę, że jeśli Sąd Apelacyjny zamierzał sprawdzić 
wartość przedmiotu zaskarżenia to nie mógł poprzestać tylko na wezwaniu do 
uzupełnienia braków skargi kasacyjnej przez podanie wartości przedmiotu 
zaskarżenia. Nie trzeba szerzej uzasadniać, że był to element konieczny skargi 
kasacyjnej, jednak gdy podana wartość przedmiotu zaskarżenia budziła wątpliwości 
to winno być przeprowadzone postępowanie w trybie art. 25 k.p.c., którego nie było 
i brak ten przeniósł się na obecne postępowanie z zażalenia na odrzucenie skargi 
kasacyjnej. 
Zagadnienie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie majątkowej zawsze 
ma uchwytny konkretny wymiar, zwłaszcza w sprawie o ponowne obliczenie 
podstawy emerytury, które oparte jest na algorytmie wynikającym z ustawy z 
17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W obecnym stanie twierdzeń nie 
można ocenić czy wartość przedmiotu zaskarżenia rzeczywiście uprawnia do 
wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny nie ustalił tej wartości przy przyjęciu i 
rozpoznaniu apelacji, nie uczynił tego również w związku z wniesieniem skargi 
kasacyjnej. Przy takim zaniechaniu brak jest podstaw aby sprawdzenia i ustalenia 
wartości przedmiotu zaskarżenia dokonywał Sąd Najwyższy. 
Z tych względów postanowiono o uchyleniu postanowienia o odrzuceniu 
kasacji (właściwie skargi kasacyjnej) na mocy art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 1 i § 
2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI