II UZ 7/11

Sygn. akt II UZ 7/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 kwietnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Maciej Pacuda 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
w sprawie z wniosku K. K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podleganie obowiązkowym 
ubezpieczeniom społecznym: rentowemu, emerytalnemu i wypadkowemu, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2011 r., 
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 9 listopada 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Okręgowego - 
Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 14 kwietnia 2010 r. w sprawie z 
wniosku K. K. o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym; 
rentowym, 
emerytalnemu 
i 
wypadkowemu, 
wskazując 
w 
uzasadnieniu 
postanowienia, że w decyzji z dnia 9 marca 2009 r. organ rentowy stwierdził 
podleganie wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu 
prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 9 listopada 2005 
r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2006 r. do 18 stycznia 2007 r. oraz od 16 
lutego 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. Zaskarżonym apelacją wyrokiem Sąd 

 
 
2 
Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten 
sposób, że ustalił, iż wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia pozarolniczej 
działalności gospodarczej podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym 
w okresie od 9 listopada 2005 r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2008 r. do 18 
stycznia 2007 r. i od 16 lutego 2008 r. do 30 września 2008 r. Kwestia obciążenia 
wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym za okres od 1 
października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. nie została rozstrzygnięta w wyroku 
przez Sąd pierwszej instancji, a tego właśnie okresu dotyczy apelacja złożona 
przez organ rentowy. W tym stanie rzeczy apelacja organu rentowego dotyczy 
okresu, który nie został przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięty w sentencji 
orzeczenia (jest w istocie skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu), a 
zatem brak podstaw do merytorycznej oceny wyroku co do nie rozpoznanego 
roszczenia. 
Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego, zaskarżając je w 
całości, wniósł pełnomocnik organu rentowego i zarzucając naruszenie art. 373 w 
związku z art. 370 k.p.c., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia 
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik organu rentowego wskazał, iż w jego 
ocenie Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych zmieniając (wyrokiem z 
dnia 14 kwietnia 2010 r.) zaskarżoną decyzję, oraz ustalając datę końcową 
ubezpieczeń społecznych wnioskodawczyni na dzień 30 września 2008 r. w istocie 
rozstrzygnął negatywnie o podleganiu wnioskodawczyni tym ubezpieczeniom za 
pozostały okres objęty decyzją ZUS, tj. od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 
2009 r., a tym samym Sąd Apelacyjny nie miał podstaw aby przyjąć, że apelacja 
dotyczyła roszczenia nie rozpoznanego wyrokiem Sądu pierwszej instancji, a zatem 
jej odrzucenie nie było zasadne w świetle art. 373 w związku z art. 370 k.p.c. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Zażalenie jest nieuzasadnione.  
Nie jest wątpliwe, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym apelacją wyrokiem 
zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego, orzekając, że wnioskodawczyni 
podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia 

 
 
3 
pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 9 listopada 2005 r. do 31 
grudnia 2005 r., od 1 lutego 2008 r. do 18 stycznia 2007 r. i od 16 lutego 2008 r. do 
30 września 2008 r. Kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym 
ubezpieczeniom społecznym za okres od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 
2009 r. nie została więc w wyroku rozstrzygnięta, w sentencji wyroku brak 
rozstrzygnięcia w przedmiocie „oddalenia odwołania w pozostałym zakresie”, tym 
samym kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom 
społecznym za ten okres (od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r.) nie 
została w wyroku Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięta, tymczasem tego właśnie 
okresu dotyczy apelacja złożona przez organ rentowy. Jeżeli sąd pracy i 
ubezpieczeń społecznych, w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym, 
uwzględniając częściowo odwołanie ubezpieczonego, zmienił zaskarżoną decyzję 
organu rentowego i objął ubezpieczeniem inne niż wskazane w niej okresy, nie 
oddalając odwołania w pozostałym zakresie, apelacja wniesiona od nieistniejącego 
– w tej części - orzeczenia sądu pierwszej instancji, podlega odrzuceniu jako 
niedopuszczalna (art. 367 § 1 oraz 370 k.p.c., por. także postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 27 lipca 2005 r., III UZ 12/05 - niepublikowane, w którym 
wskazano, 
że 
sentencja 
wyroku 
powinna 
zawierać 
tak 
zredagowane 
rozstrzygnięcie sądu co do żądania stron, aby na jej podstawie możliwe było 
określenie zakresu powagi rzeczy osądzonej i skutków wyroku bez uciekania się do 
treści uzasadnienia tego wyroku). W konsekwencji, odrzuceniu podlega apelacja od 
wyroku dotycząca takiej jego części, do której nie odnosi się sentencja tego wyroku, 
w szczególności w sytuacji, gdy w sentencji wyroku brak jest rozstrzygnięcia w 
przedmiocie „oddalenia powództwa w pozostałym zakresie”, ponieważ w 
rozumieniu przepisów prawa procesowego w tym zakresie orzeczenie nie zostało 
wydane.  
 
Tym się kierując, Sąd Najwyższy z mocy art. 398¹4 w związku z art. 394¹ § 3 
k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.