II UZ 68/03

Postanowienie z dnia 14 sierpnia 2003 r. II UZ 68/03 Zwrócenie się przez stronę do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnio- skiem o wniesienie kasacji w trybie określonym w art. 3934 § 2 k.p.c. nie powo- duje zawieszenia biegu terminu do wniesienia kasacji przez stronę ani też nie zwalnia strony z obowiązku zachowania miesięcznego terminu do wniesienia kasacji. Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2003 r. sprawy z wniosku Sabiny K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddział w Z.W. o zmniejszenie miesięcznych rat spłaty zaległych składek i umorze- nie odsetek, na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyj- nego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2003 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 3 czerwca 2003 r. [...] oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz odrzucił kasację pełno- mocnika wnioskodawczyni - Sabiny K. od postanowienia tego Sądu z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Z.W. o zmniejszenie miesięcznych rat spłaty zaległych składek i umorzenie odsetek. W uza- sadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził w szczególności, iż „z akt sprawy wyni- ka, że w przedmiotowej sprawie Sabina K. domagała się w rzeczywistości zmniej- szenia miesięcznych rat spłaty zaległych składek z kwoty 680 zł do kwoty 300 zł, co w skali roku daje różnicę wynoszącą 12 miesięcy x 380 zł = 4.560 zł. Kwota ta jest mniejsza niż dziesięć tysięcy złotych, co czyni sprawę niekasacyjną, a kasację nie- dopuszczalną. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowo niedo- 2 puszczalnej kasacji podlega oddaleniu, gdyż przekroczenie terminu nie pociąga za sobą ujemnych skutków procesowych (art. 168 § 2 k.p.c.) (...) nawet gdyby przyjąć, jak chce tego wnioskodawczyni, że wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych i wynosi 23.865,26 zł, to i tak kasacja podlega odrzuceniu jako spóźniona (...) brak jest w przedmiotowej sprawie dostatecznych podstaw do przywrócenia stronie terminu do wniesienia kasacji - w trybie art.168 § 1 k.p.c., gdyż w konkretnych okolicznościach faktycznych nie można przyjąć, iż “strona nie doko- nała w terminie czynności procesowej bez swojej winy”. Fakt, iż liczyła ona na wnie- sienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który de facto kasacji nie wniósł, nie jest okolicznością, która usprawiedliwiałaby zastosowanie dyspozycji art. 168 § 1 k.p.c.”. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2003 r. [...] pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił, iż po pierwsze - „sprawa niniejsza nie dotyczy zmniejszenia miesięcznych rat spłaty zaległych składek i umo- rzenia odsetek (...) dotyczy odwołania wnioskodawczyni od decyzji i postępowania ZUS niweczących układ ratalny i żądania przywrócenia układu ratalnego w ogóle. Żądanie przywrócenia zerwanego przez ZUS układu ratalnego jest roszczeniem niematerialnym, które pociąga za sobą skutek materialny. Dlatego wartość przed- miotu zaskarżenia podawana jest w nawiasach kwadratowych, jako wymóg który nie jest konieczny w niniejszej sprawie. Uzasadnienie postanowienia mylnie zatem opiewa na temat wartości przedmiotu zaskarżenia wskazując ją w wysokości 4.560 zł”; oraz po drugie - stąd „błędne określenie przez Sąd Apelacyjny przedmiotu niniej- szej sprawy kasacyjnej i wadliwe orzeczenie co do wartości przedmiotu zaskarżenia spowodowało potraktowanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia niniej- szej kasacji jako podlegającego oddaleniu (...) nie można tu mówić o braku ujemnych skutków procesowych, gdyż oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesie- nia kasacji pozbawia wnioskodawczynię możliwości wniesienia kasacji w ogóle. RPO nie wniósł kasacji z powodu zmiany przepisu prawa i skrócenia terminu, na co wnio- skodawczyni wpływu nie miała, bo mieć nie mogła. Siłą rzeczy nie może tu być mowy o jej winie w uchybieniu terminowi do wniesienia kasacji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Wbrew zarzutom sformułowanym w zażaleniu wnioskodawczyni na postano- wienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2003 r. [...], przedmiotem za- skarżenia w rozpoznawanej sprawie nie jest “roszczenie niematerialne”, lecz prawa majątkowe wnioskodawczyni, wyrażające się w przedmiotowej sprawie w sformuło- wanym przez nią wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Z.W. żądaniu „zmniejszenia miesięcznych rat spłaty zaległych składek oraz umorzenie odsetek”, które - jak to prawidłowo wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny - ma charakter majątkowy i obliczone w skali roku - zgodnie z wymaga- niami określonymi w art. 20 i art. 22 k.p.c. - zamyka się łącznie kwotą 4.560 zł, a więc poniżej dziesięciu tysięcy złotych, a to oznacza, że w danym wypadku kasacja nie przysługuje (art. 3921 § 1 k.p.c.). W konsekwencji, nie jest również zasadny drugi zarzut podniesiony w zażale- niu, który dotyczy rzekomo nieuprawnionego zastosowania w danym wypadku przez Sąd wyrażonej w art. 168 § 2 k.p.c. zasady, wedle której przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych. Przeciwnie, skoro w danym wypadku ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, która była niższa aniżeli dziesięć tysięcy złotych, wnioskodawczyni nie przysługiwała kasacja od zaskarżonego przez nią postanowie- nia Sądu Apelacyjnego z dnia 3 czerwca 2001 r., to - stosownie do dyspozycji art. 168 § 2 k.p.c. - Sąd Apelacyjny był obowiązany oddalić wniosek o przywrócenie ter- minu do wniesienia kasacji, co też i zasadnie uczynił. Tym niemniej należy podkre- ślić, że pomimo to Sąd Apelacyjny dodatkowo zajął także stanowisko w kwestii pod- niesionych przez skarżącą okoliczności, które sprawiły, że uchybiła ona terminowi do wniesienia kasacji i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie stwierdził, że „brak jest w przedmiotowej sprawie dostatecznych podstaw do przywrócenia ter- minu do wniesienia kasacji - w trybie art. 168 § 1 k.p.c., gdyż w konkretnych okolicz- nościach faktycznych nie można przyjąć, iż „strona nie dokonała w terminie czynno- ści procesowej bez własnej winy”. Fakt, iż liczyła ona na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który de facto kasacji nie wniósł, nie jest okoliczno- ścią, która usprawiedliwiałaby zastosowanie dyspozycji art. 168 § 1 k.p.c.”. Ocena ta jest trafna w szczególności z tej przyczyny, że fakt zwrócenia się przez stronę do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o wniesienie kasacji w trybie określo- nym w art. 3934 § 2 k.p.c. ani nie powoduje zawieszenia biegu terminu do wniesienia kasacji przez stronę, ani też nie zwalnia strony z obowiązku zachowania miesięczne- 4 go terminu do wniesienia kasacji, jeżeli zamierza ona skorzystać z przysługującego jej autonomicznie tego środka procesowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 385 w związku z art. 39319 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================