II UZ 61/11

Sąd Najwyższy2012-02-24
SNubezpieczenia społeczneprawo do renty socjalnejŚrednianajwyższy
renta socjalnawznowienie postępowaniazażalenietermin procesowySąd NajwyższySąd Apelacyjnyformalizm procesowybezskuteczność czynności

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia, uznając je za wniesione po terminie.

Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie o rentę socjalną, wskazując na uchybienie terminu. Wnioskodawca w zażaleniu do Sądu Najwyższego argumentował, że termin został przekroczony z powodu choroby pełnomocnika i własnej choroby. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając formalizm postępowania cywilnego i bezskuteczność czynności procesowej dokonanej po upływie terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie D. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 listopada 2011 r., którym odrzucono zażalenie wnioskodawcy na wcześniejsze postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2011 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie o prawo do renty socjalnej. Sąd Apelacyjny uznał, że termin do zaskarżenia postanowienia z 27 kwietnia 2011 r. upłynął 1 sierpnia 2011 r., a zażalenie wniesione 26 września 2011 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 394¹ § 2 w zw. z art. 394 § 2 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu do Sądu Najwyższego domagał się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego, argumentując, że skuteczne wniesienie środka odwoławczego było niemożliwe z powodu długotrwałej choroby pełnomocnika oraz własnych ograniczeń zdrowotnych. Sąd Najwyższy, odwołując się do zasady formalizmu postępowania cywilnego, podkreślił, że czynność procesowa dokonana po upływie terminu jest bezskuteczna, a sąd ma obowiązek uwzględnić to z urzędu i odrzucić spóźniony środek zaskarżenia, chyba że złożono wniosek o przywrócenie terminu. Ponieważ wnioskodawca nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, Sąd Najwyższy oddalił jego zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie wniesione po upływie terminu jest bezskuteczne, chyba że złożono wniosek o przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił zasadę formalizmu postępowania cywilnego, zgodnie z którą czynność procesowa dokonana po upływie terminu jest bezskuteczna. Sąd ma obowiązek odrzucić spóźniony środek zaskarżenia, jeśli nie złożono wniosku o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjastrona przeciwna

Przepisy (12)

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 167

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało wniesione po terminie.

Odrzucone argumenty

Choroba pełnomocnika i strony uniemożliwiła terminowe wniesienie zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, aby czynność procesowa polegająca na zaskarżeniu orzeczenia mogła wywrzeć zamierzone skutki, musi być dokonana w określonym terminie. Terminy te, ustanowione przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, mają charakter procesowy i ustawowy. Ich upływ powoduje bezwzględną bezskuteczność czynności zaskarżenia bez względu na to czy przekroczenie terminu nastąpiło z winy strony, czy też bez takiej winy.

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

przewodniczący, sprawozdawca

Katarzyna Gonera

członek

Beata Gudowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady formalizmu procesowego i bezskuteczności czynności dokonanych po terminie w postępowaniu cywilnym, w tym w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, bez wniosku o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie potwierdza fundamentalną zasadę formalizmu procesowego, ale dotyczy rutynowej sytuacji uchybienia terminu, co czyni je mniej interesującym dla szerszej publiczności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 61/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Gonera 
SSN Beata Gudowska 
 
w sprawie z wniosku D. K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o wznowienie postępowania, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2012 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 4 listopada 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił 
zażalenie D. K. od postanowienia tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2011 r. 
odrzucającego skargę wnioskodawcy o wznowienie postępowania w sprawie o 
prawo do renty socjalnej. 
W ocenie Sądu Apelacyjnego, skoro odpis postanowienia z dnia 27 kwietnia 
2011 r. wraz z jego uzasadnieniem doręczony został wnioskodawcy w dniu 25 
lipca 2011 r., to termin do jego zaskarżenia upłynął w dacie 1 sierpnia 2011 r. 

 
 
2 
Zatem wniesienie zażalenia w dniu 26 września 2011 r. nastąpiło z uchybieniem 
terminu określonego w art. 3941 § 2 w związku z art. 394 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o jego 
uchylenie i nadanie sprawie biegu, podnosząc, że skuteczne wniesienie środka 
odwoławczego w ustawowym terminie nie było możliwe z uwagi na długotrwałą i 
obłożną chorobę pełnomocnika strony powodowej, uniemożliwiającą jakiekolwiek 
wykonywanie czynności zawodowych na rzecz mocodawcy, a także brak 
możliwości ustanowienia substytuta. Nadto sam powód miał w tym okresie 
ograniczone 
możliwości 
działania 
w 
swojej 
sprawie 
z 
uwagi 
na 
stan 
zaawansowanej choroby. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, aby czynność 
procesowa polegająca na zaskarżeniu orzeczenia mogła wywrzeć zamierzone 
skutki, musi być dokonana w określonym terminie, a więc w okresie przewidzianym 
do wniesienia środka zaskarżenia. Terminy te, ustanowione przez przepisy 
Kodeksu postępowania cywilnego, mają charakter procesowy i ustawowy. Nie 
mogą być przedłużane ani skracane przez sąd lub przewodniczącego jak ma to 
miejsce w przypadku terminów sądowych, a ich upływ powoduje bezwzględną 
bezskuteczność czynności zaskarżenia bez względu na to czy przekroczenie 
terminu nastąpiło z winy strony, czy też bez takiej winy (art. 167 k.p.c., zgodnie z 
którym czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest 
bezskuteczna) oraz obowiązek sądu uwzględnienia tego przekroczenia z urzędu i 
odrzucenia spóźnionego środka zaskarżenia (tu: art. 397 § 2 zdanie pierwsze 
w związku z odpowiednio stosowanym art. 370 k.p.c.), chyba że wraz z nim 
zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 168 i 
następne k.p.c.). 
Skarżący nie kwestionuje, że wniesienie przez niego zażalenia nastąpiło z 
uchybieniem tygodniowego terminu określonego w art. 394 § 2 w związku z 
art. 3941 § 3 k.p.c., co powoduje oddalenie zażalenia - jako niezawierającego 
uzasadnionych podstaw - na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI