II UZ 60/14

Sąd Najwyższy2015-01-14
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emeryturawskaźnik podstawy wymiaruZUSapelacjazażalenieSąd Najwyższypostępowanie apelacyjneuzupełnienie wyroku

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że apelacja była niedopuszczalna z powodu braku rozstrzygnięcia w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił decyzję ZUS, ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury na 104,56%. Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja była niedopuszczalna, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego nie zawierał rozstrzygnięcia o oddaleniu odwołania w części, w której wnioskodawca domagał się wyższego wskaźnika (co najmniej 120%). Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, potwierdzając, że brak rozstrzygnięcia w sentencji wyroku uniemożliwia skuteczne zaskarżenie tej części, a wnioskodawca powinien był wnieść o uzupełnienie wyroku.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. Sąd Okręgowy zmienił decyzję organu rentowego, ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury na 104,56%, co było wynikiem akceptacji opinii biegłej. Wnioskodawca domagał się jednak podwyższenia tego wskaźnika do co najmniej 120%, powołując się na inne dowody. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, argumentując, że wyrok Sądu Okręgowego nie zawierał rozstrzygnięcia o oddaleniu odwołania w części, w której wnioskodawca żądał wyższego wskaźnika, co czyniło apelację niedopuszczalną na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 370 k.p.c., twierdząc, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił w całości jego odwołania, skoro nie przyznał mu żądanego poziomu wskaźnika. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że nie jest ono zasadne. Podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego sentencją podlega odrzuceniu z powodu braku substratu zaskarżenia. W tej sytuacji, brak rozstrzygnięcia w sentencji wyroku Sądu Okręgowego co do oddalenia odwołania w części dotyczącej wskaźnika emerytury powyżej 104,56% (do poziomu 120%) czynił wyrok w tej części nieistniejącym i uniemożliwiał jego zaskarżenie. Sąd Najwyższy wskazał, że wnioskodawca powinien był wnieść o uzupełnienie wyroku Sądu Okręgowego, czego nie uczynił. W związku z tym, postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało uznane za prawidłowe, a zażalenie oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja taka jest niedopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą stwierdził, że środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego sentencją orzeczenia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Wnioskodawca powinien był wnieść o uzupełnienie wyroku sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. jako wniesioną od nieistniejącego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie art. 370 k.p.c. jako zarzut w zażaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja była niedopuszczalna, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego nie zawierał rozstrzygnięcia o oddaleniu odwołania w części, w której wnioskodawca domagał się wyższego wskaźnika emerytury. Wnioskodawca powinien był wnieść o uzupełnienie wyroku Sądu Okręgowego, a nie apelację od nieistniejącego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 370 k.p.c. poprzez uznanie apelacji za niedopuszczalną, gdyż Sąd I instancji nie uwzględnił w całości odwołania wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

brak rozstrzygnięcia o oddaleniu odwołania w jakiejkolwiek części nie było możliwości zaskarżenia przez wnioskodawcę rozstrzygnięcia Sądu I instancji odnośnie żądania podwyższenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru jego emerytury stosowanie do wniosku apelacji apelacja w całości jako wniesiona od nieistniejącego orzeczenia brak substratu zaskarżenia w wyroku [...] brak było rozstrzygnięcia w przedmiocie oddalenia odwołania w pozostałej części w sytuacji gdy strona wniosła środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, to środek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia czyni wyrok w tym zakresie nieistniejącym i uniemożliwia skuteczne jego zaskarżenie w tej części

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Bogusław Cudowski

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność apelacji od orzeczenia nieobjętego sentencją wyroku sądu pierwszej instancji oraz konieczność uzupełnienia wyroku w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem rozstrzygnięcia w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z zaskarżaniem orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Błąd formalny przekreślił szansę na wyższą emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak nie stracić prawa do odwołania.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 60/14
POSTANOWIENIE
Dnia 14 stycznia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)
‎
SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Myszka
w sprawie z wniosku T. K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
‎
o wysokość emerytury,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 stycznia 2015 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 14 maja 2014 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. odrzucił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy dokonał zmiany decyzji organu rentowego z dnia 25 czerwca 2009 r. poprzez ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury na poziomie 104,56%. Sąd zaakceptował wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyliczony przez biegłą sądową. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości, żądając jego zmiany poprzez podwyższenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru jego emerytury do wysokości realnej, wynikającej z przeprowadzonych dowodów, wyższej niż ustalony przez Sąd wskaźnik 104,56%. Sąd Apelacyjny stwierdził, że z konstrukcji zaskarżonego wyroku wynikało, że odwołanie od decyzji organu rentowego zostało uwzględnione w całości. W konsekwencji, iż w zaskarżonym wyroku brak było rozstrzygnięcia o oddaleniu odwołania w jakiejkolwiek części. Zaznaczył jednocześnie, że wnioskodawca nie złożył wniosku o uzupełnienie tego wyroku. W takiej sytuacji, zdaniem Sąd Apelacyjny, nie było możliwości zaskarżenia przez wnioskodawcę rozstrzygnięcia Sądu I instancji odnośnie żądania podwyższenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru jego emerytury stosowanie do wniosku apelacji. Tym samym, na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. odrzucił apelację w całości jako wniesioną od nieistniejącego orzeczenia.
Zażalenie na niniejsze postanowienie złożył wnioskodawca zaskarżając je w całości. Zarzucono naruszenie art. 370 k.p.c. poprzez uznanie, że apelacja była niedopuszczalna, ponieważ Sąd I instancji w całości miał uwzględnić odwołanie skarżącego od decyzji organu rentowego, a w takiej sytuacji brak było substratu zaskarżenia. Zdaniem skarżącego prawidłowa ocena sprawy i wniesionej apelacji prowadzi do wniosku, iż Sąd I instancji nie uwzględnił w całości odwołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego skoro ustalił wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury na poziomie 104,56%, gdy skarżący domagał się aby ten wskaźnik został ustalony na poziomie co najmniej 120%, przy uwzględnieniu pominiętych przez biegłą dowodów z zeznań świadków, przesłuchania stron i opinii innego biegłego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu celem rozpoznania apelacji  oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy wskazać, że w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 maja 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie tylko art. 370 k.p.c., co już nie pozwala na uwzględnienie podniesionego zarzutu.
Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję podwyższając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego w stosunku do wskaźnika ustalonego przez organ rentowy. W sentencji tego wyroku brak było rozstrzygnięcia w przedmiocie oddalenia odwołania w pozostałej części.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, w sytuacji gdy strona wniosła środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, to środek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia (por. postanowienia SN z dnia: 25 lutego 1997 r., II CKN 15/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 89; 11 września 2002 r., V CKN 1165/00, LEX nr 57221; 19 lipca 2006 r., I CZ 35/06,
LEX nr 584195
; 10 listopada 2009 r., II PZ 19/09, LEX nr 574537; 4 lutego 2011 r., I UZ 174/10, LEX nr 1391158, 21 września 2011 r., II PK 34/11, LEX nr 1103014).
Odnosząc to stanowisko do niniejszej sprawy Sąd Najwyższy uznał, że brak w sentencji zaskarżonego apelacją wyroku rozstrzygnięcia co do oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego w części dotyczącej ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury przewyższającego 104,56%, na poziomie co najmniej 120%, co czyni wyrok w tym zakresie nieistniejącym i uniemożliwia skutecznego jego zaskarżenie w tej części. Wnioskodawca powinien zatem wnieść o uzupełnienie wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego, czego nie zrobił.
W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe, a zażalenie na to postanowienie, jako bezpodstawne oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI