II UZ 16/11

Sąd Najwyższy2011-06-17
SNubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenietermin procesowyprzywrócenie terminupełnomocnik z urzęduSąd Najwyższyrentaniezdolność do pracy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o wznowienie postępowania, uznając zażalenie za spóźnione.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł zażalenie po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony lub nie został wykazany. Sąd Najwyższy uznał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu nie przerywa jego biegu i oddalił zażalenie jako spóźnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia i odrzuciło je jako spóźnione. Skarga o wznowienie postępowania została pierwotnie odrzucona przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. Wnioskodawczyni uzyskała pełnomocnika z urzędu, który wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie zostało wniesione po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu nie został skutecznie złożony. Sąd podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego nie przerywa ani nie przedłuża biegu tego terminu, a jedynie może stanowić podstawę do przywrócenia terminu, jeśli taki wniosek zostanie złożony i wykazana zostanie brak winy. Ponieważ w aktach sprawy brak było potwierdzenia złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd Najwyższy uznał postanowienie Sądu Apelacyjnego za prawidłowe i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga złożenia wniosku o przywrócenie terminu i wykazania braku winy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sam wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie przerywa ani nie przedłuża biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Ustanowienie pełnomocnika po terminie może być podstawą do przywrócenia terminu, jednak konieczne jest złożenie odrębnego wniosku o przywrócenie terminu i wykazanie braku winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 165 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało wniesione po terminie. Brak wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu po terminie nie przerywa jego biegu.

Odrzucone argumenty

Przesyłka z dnia 6 kwietnia 2010 r. zawierała zarówno wniosek o przywrócenie terminu, jak i samo zażalenie. Złożenie wniosku w dniu 6 kwietnia 2010 r. zostało potwierdzone przez pełnomocnika i nie ma podstaw, by jego twierdzeń nie uznać za wystarczające.

Godne uwagi sformułowania

Ustanowienie przez Sąd pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia zażalenia, może stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, jednak niezbędne jest sformułowanie takiego wniosku. Bieg terminu do wniesienia skargi nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu ze względu na złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Iwulski

członek

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, przywracania terminów oraz skutków ustanowienia pełnomocnika z urzędu w kontekście biegu terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące terminów procesowych i roli pełnomocnika z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie nie jest przełomowe.

Pełnomocnik z urzędu nie zawsze ratuje spóźnione pismo. Kiedy sąd przywróci termin?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 16/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 czerwca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Józef Iwulski 
SSN Romualda Spyt 
 
w sprawie z wniosku R. K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy - skarga o 
wznowienie postępowania, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2011 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 27 stycznia 2011 r., 9, 
 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
wnioskodawczyni R. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
wyrokiem tego Sądu z dnia 11 stycznia 2007 r. 
W związku z jej wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem 
wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia 17 marca 
2010 r. Sąd Apelacyjny ustanowił pełnomocnika z urzędu w osobie radcy 
prawnego, wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. 
Wnioskodawczyni w dniu 6 kwietnia 2010 r., działając przez pełnomocnika, 
wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., 

 
 
2 
które Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 września 2010 r., II UZ 19/10 
odrzucił, stwierdzając, że zostało ono złożone po terminie, niezawierając wniosku o 
jego przywrócenie. Odpis tego orzeczenia pełnomocnik wnioskodawczyni z urzędu, 
radca prawny M. K., otrzymał w dniu 1 grudnia 2010 r. W dniu 8 grudnia 2010 r. 
pełnomocnik odwołującej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia 
zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., 
jednocześnie składając zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 
grudnia 2009 r. 
Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że w dniu 30 marca 2010 r. odebrał 
zawiadomienie Sądu Apelacyjnego o ustanowieniu go pełnomocnikiem R. K., 
niezwłocznie sporządził wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia 
na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postepowania oraz samo 
zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, a w dniu 6 kwietnia 2010 r. wysłał 
listem poleconym oba pisma procesowe. 
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r., Sąd Apelacyjny oddalił wniosek 
w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia i odrzucił je, jako 
spóźnione po myśli art. 394 § 2 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. W ocenie 
Sądu, wnioskodawczyni otrzymała postanowienie z dnia 9 grudnia 2009 r., w dniu 
28 stycznia 2010 r., zaś zażalenie na nie zostało złożone w dniu 6 kwietnia 2010 r., 
a więc po ustawowym terminie (termin ten upływał w dniu 4 lutego 2010 r.) i nie 
zawierało - wbrew twierdzeniom pełnomocnika - wniosku o jego przywrócenie. 
Ustanowienie przez Sąd pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia 
zażalenia, może stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, jednak 
niezbędne jest sformułowanie takiego wniosku (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. I PZ 1/07, (OSNP 2008 nr 13-14, 
poz. 195), a konieczną przesłankę przywrócenia terminu procesowego stanowi brak 
winy po stronie osoby zamierzającej dokonać określonej czynności procesowej.  
Powyższe 
postanowienie 
zaskarżył 
zażaleniem 
pełnomocnik 
wnioskodawczyni i zarzucając naruszenie prawa procesowego – art. 165 § 2 w 
związku z art. 233 § 1 oraz art. 328 § 2 k.p.c., wniósł o jego „uchylenie w całości i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu (…)”. W 
uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że „wydaje się 

 
 
3 
bezsporne, że dnia 06.04.2010 r. pełnomocnik skarżącej nadał przesyłkę poleconą 
skierowaną do Sądu Apelacyjnego” oraz, „że złożenie wniosku w dniu 06.04 2010 r. 
zostało potwierdzone przez pełnomocnika skarżącej i nie ma podstaw, by jego 
twierdzenia nie uznać za wystarczające (…)”. 
Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje:  
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że zażalenie na postanowienie z 
dnia 9 grudnia 2009 r., sporządzone w imieniu wnioskodawczyni przez 
pełnomocnika 
ustanowionego 
z 
urzędu, 
zostało 
wniesione 
po 
upływie 
tygodniowego 
terminu 
od 
doręczenia 
stronie 
odpisu 
postanowienia 
z 
uzasadnieniem (art. 394 § 2 k.p.c.). Postanowienie to zostało doręczone 
wnioskodawczyni w dniu 28 stycznia 2010 r., natomiast zażalenie na nie złożono w 
dniu 6 kwietnia 2010 r., a więc po upływnie ustawowego terminu w dniu 4 lutego 
2010 r. 
W 
rozpoznawanym 
przez 
Sąd 
Najwyższy 
zażaleniu 
pełnomocnik 
wnioskodawczyni podniósł, że w dniu 6 kwietnia 2010 r. nadał przesyłkę poleconą 
skierowaną do Sądu Apelacyjnego, a „złożenie wniosku w dniu 06.04 2010 r. 
zostało potwierdzone przez pełnomocnika skarżącej i nie ma podstaw, by jego 
twierdzenia 
nie 
uznać 
za 
wystarczające”. W 
istocie 
więc 
pełnomocnik 
wnioskodawczyni w zażaleniu twierdzi (w żaden sposób tej okoliczności nie 
wykazując), że przesyłka z dnia 6 kwietnia 2010 r. zawierała zarówno wniosek o 
przywrócenie terminu do złożenia zażalenia jak i samo zażalenie na postanowienie 
Sądu Apelacyjnego z dnia z dnia 9 grudnia 2009 r. 
Stanowisko to nie może być uznane za trafne. Termin przewidziany w art. 
394 § 2 k.p.c. - liczony od chwili doręczenia samej stronie odpisu postanowienia z 
uzasadnieniem - wiąże bowiem również pełnomocnika strony, nawet w sytuacji, gdy 
dopiero po tej dacie został on ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu. Wystąpienie 
przez stronę z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez 
wpływu na bieg terminu do złożenia środka odwoławczego, w szczególności nie 
powoduje jego przedłużenia bądź przerwania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego 
(w odniesieniu do skargi kasacyjnej) przyjmuje się jednolicie, że bieg terminu do 
wniesienia skargi nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu ze względu na złożenie 
przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (por. między innymi 

 
 
4 
postanowienia Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 1997 r. II CZ 35/97, OSNC 1997 nr 
10, poz. 151, z 8 października 1998 r. II CZ 106/98, z 6 czerwca 2000 r., I CZ 
76/00, z 23 lipca 2002 r., II CZ 81/02, z 29 kwietnia 2003 r., V CZ 42/03, z 18 lutego 
2004 r., I CZ 4/04, niepublikowane). Stanowisko to pozostaje aktualne w przypadku 
zażalenia - zarówno co do zasady, jak i w odniesieniu do okoliczności 
rozpoznawanej sprawy. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia 
zażalenia w czasie, kiedy upłynął już termin do jego wniesienia, może stanowić 
okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia tego środka 
zaskarżenia. Nie sposób natomiast znaleźć uzasadnienia dla stanowiska 
prezentowanego w zażaleniu, zgodnie z którym przesyłka z dnia 6 kwietnia 2010 r. 
zawierała zarówno wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia jak i 
samo zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia z dnia 9 grudnia 2009 
r., ponieważ, jak to już wskazał Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 27 stycznia 
2011 r. III WSC U77/10, złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia 
zażalenia nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Tym samym należy uznać, 
iż nadane w dniu 6 kwietnia 2010 r. zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia z dnia 9 grudnia 2009 r., nie zawierało - wbrew twierdzeniom pełnomocnika - 
wniosku o przywrócenie terminu. 
Z tych względów oddalenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu do 
złożenia zażalenia - jako nieuzasadnionego oraz w konsekwencji odrzucenie 
zażalenia pełnomocnika wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 
dnia z dnia 9 grudnia 2009 r., jako spóźnionego było prawidłowe, zaś kwestionujące 
to rozstrzygnięcie zażalenie podlegało oddaleniu. 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w 
związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI