II UZ 55/11

Sąd Najwyższy2012-01-25
SAOSubezpieczenia społecznepostępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznychŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarżącyorgan rentowynowa okolicznośćkpcsąd najwyższysąd apelacyjnydecyzja ZUSskład orzekający

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że otrzymanie przez organ rentowy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu przepisów.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarga ta była oparta na rzekomo nowej okoliczności faktycznej, jaką było otrzymanie przez organ rentowy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd Apelacyjny uznał, że taka podstawa nie spełnia wymogów wznowienia postępowania, gdyż fakt ten był znany skarżącemu. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że brak zaskarżenia pierwotnych decyzji ZUS wyklucza ich skuteczne wyeliminowanie w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności, a uzyskanie informacji o tym wniosku nie jest nową okolicznością faktyczną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy M. N. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 października 2011 r., które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Sprawa dotyczyła wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że podana przez skarżącego podstawa wznowienia, oparta na art. 403 § 2 k.p.c. (nowa okoliczność faktyczna), nie została spełniona. Jako nową okoliczność skarżący wskazał fakt otrzymania przez organ rentowy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS, która była przedmiotem wcześniejszego postępowania. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe muszą być takie, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a fakt znany stronie nie może być uznany za nową okoliczność. W ocenie sądu, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji był skarżącemu znany, a jego otrzymanie przez organ rentowy nie stanowiło nowej okoliczności w rozumieniu przepisów. W konsekwencji, skarga została odrzucona, a wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku oddalony. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swojego postanowienia podkreślił, że wnioskodawca nie wniósł odwołania od ostatecznych decyzji ZUS i KRUS, co wyklucza ich skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności. Uzyskanie wiadomości o wpływie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS nie stanowiło zatem okoliczności faktycznej, która mogłaby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, otrzymanie przez organ rentowy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, który był znany stronie, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy uznały, że nowa okoliczność faktyczna musi być taka, z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Fakt znany stronie, nawet jeśli dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie spełnia tego kryterium. Ponadto, brak zaskarżenia pierwotnych decyzji ZUS wyklucza możliwość ich skutecznego wyeliminowania w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. "Wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona winna znać, nie są objęte hipotezą tego przepisu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 388 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.

k.p.c. art. 177 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania.

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia odwołania od decyzji ZUS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymanie przez organ rentowy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, który był znany stronie, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Brak zaskarżenia pierwotnych decyzji ZUS wyklucza ich skuteczne wyeliminowanie w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie nieważności decyzji ZUS jest okolicznością faktyczną, która mogłaby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS, datowany 10 maja 2011 r. i wysłany 24 maja 2011 r., stanowi istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia spraw, a postępowanie sądowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Godne uwagi sformułowania

Fakty ujawnialne, czyli te, które strona winna znać, nie są objęte hipotezą tego przepisu. Uzyskanie wiadomości przez wnoszącego zażalenie o wpływie jego wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie „stwierdzenia nieważności decyzji ZUS-u będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w B. w sprawie VI U …/10”, która została prawomocnie osądzona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., III AUa …/10, w której Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania oczywiście bezzasadnej skargi kasacyjnej, nie stanowi okoliczności faktycznej, „która mogłaby mieć istotny wpływ ma wynik sprawy toczącej się przed Sądem Apelacyjnym” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

przewodniczący

Bogusław Cudowski

członek

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nowej okoliczności faktycznej w kontekście wznowienia postępowania cywilnego, zwłaszcza w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zaskarżenia pierwotnych decyzji administracyjnych i próby ich podważenia w trybie wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną interpretację przesłanek wznowienia postępowania, szczególnie w kontekście 'nowych okoliczności faktycznych'.

Kiedy 'nowa okoliczność' nie wystarczy do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 55/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 19 października 2011 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę ubezpieczonego M. N. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 25 maja 2011 r., oddalającego apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 5 października 2010 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w B. z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie wymiaru składek na społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy (pkt I postanowienia), a także oddalił wniosek o 2 wstrzymanie wykonania wyroku tego Sądu z dnia 25 maja 2011 r. (pkt II postanowienia). W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący oparł skargę na podstawie określonej w art. 403 § 2 k.p.c., podając jako nową okoliczność w rozumieniu tego przepisu fakt otrzymania przez organ rentowy wniosku ubezpieczonego o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd Apelacyjny. W ocenie Apelacyjnego tak ujęta podstawa oznacza, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, ta bowiem w sprawie nie zachodzi. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Natomiast „wykrycie”, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona winna znać, nie są objęte hipotezą tego przepisu. Zatem w sprawie nie może być mowy o „wykryciu" wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego, ponieważ wniosek ten - jako sporządzony przez wnoszącego skargę - był mu znany uprzednio. Fakt jego otrzymania przez organ rentowy nie może być zatem uznany za nową okoliczność w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wobec tego skarga podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 410 k.p.c. Jednocześnie na podstawie art. 388 § 1 k.p.c. a contrario, Sąd oddalił jako niezasadny wniosek ubezpieczonego o wstrzymanie wykonania wyroku z dnia 25 maja 2011 r. W zażaleniu na to postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia w punkcie I, a także wznowienia postępowania zgodnie z żądaniem skargi, podtrzymując stanowisko, że „stwierdzenie nieważności decyzji ZUS-u jest okolicznością faktyczną, która mogłaby mieć istotny wpływ na wynik sprawy toczącej się przed Sądem Apelacyjnym”. Wnoszący zażalenie wskazał, że w „dniu 29 czerwca 2011 roku powód powziął wiadomość, iż do ZUS-u w B. wpłynął wniosek datowany 10 maja 2011 r.” o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w sprawie VI U ../10 i Sąd Apelacyjny w sprawie III AUa ../10, „wysłany zwykłym listem w dniu 24 maja 2011 roku”. Wniosek ten, zdaniem wnoszącego zażalenie, „ma istotne 3 znaczenie dla rozstrzygnięcia tych spraw, albowiem wskutek stwierdzenia nieważności decyzji ZUS-u, a będących przedmiotem postępowania przed w/w Sądami postępowanie sądowe należałby umorzyć jako bezprzedmiotowe”. Wobec tego postępowanie przed Sądem Apelacyjnym powinno zostać zawieszone do na podstawie art. 177 § 1 k.p.c. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione, ponieważ Sądy obu instancji, a także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 stycznia 2011 r., II UK 287/11, oddalającego oczywiście bezzasadną skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., III … /10, podkreśliły, że wnoszący zażalenie nie wniósł odwołania od ostatecznej decyzji ZUS z dnia 10 listopada 2009 r. o objęciu go tytułem ubezpieczenia społecznego osób prowadzących pozarolniczą działalność w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 12 czerwca 2000 r. oraz od 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r., ani odwołania od decyzji KRUS z dnia 28 sierpnia 2009 r. o wyłączeniu go z ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. Brak zaskarżenia wymienionych ostatecznych decyzji wyklucza ich skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego w trybie „unieważnienia” decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących pozarolniczą działalność lub wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego rolników, których ubezpieczony, aktualnie wnoszący zażalenie, nie zaskarżył w sposób prawem przewidziany (art. 4779 k.p.c.). Powyższe oznaczało, ze uzyskanie wiadomości przez wnoszącego zażalenie o wpływie jego wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie „stwierdzenia nieważności decyzji ZUS-u będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w B. w sprawie VI U …/10”, która została prawomocnie osądzona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., III AUa …/10, w której Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania oczywiście bezzasadnej skargi kasacyjnej, nie stanowi okoliczności faktycznej, „która mogłaby mieć istotny wpływ ma wynik sprawy toczącej się przed Sądem Apelacyjnym” w rozumieniu art. 403 § 4 2 k.p.c., którego zarzutu naruszenia wnoszący zażalenie nawet nie sformułował w jego treści. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI