II UZ 49/09

Sygn. akt II UZ 49/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 stycznia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca) 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
 
w sprawie z wniosku E. B. 
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wypłatę 
części uzupełniającej renty, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2010 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w  […] 
z dnia 23 września 2009 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Decyzją z 22 sierpnia 2008 r., wydaną w imieniu Prezesa Kasy Rolniczego 
Ubezpieczenia Społecznego, Placówka Terenowa KRUS w L., działając z urzędu, 
zawiesiła ubezpieczonemu E. B. od 1 października 2008 r. 100% części 
uzupełniającej jego renty rolniczej, ze względu na prowadzenie działalności 
rolniczej wraz z żoną, która ma ustalone prawo do świadczeń emerytalno-
rentowych. 
Od powyższej decyzji odwołał się ubezpieczony podnosząc, że narusza ona 
art. 28 ust. 6 pkt 2 i art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, 
ponieważ jego żona nie posiada ustalonego prawa do emerytury i renty, bo chociaż  
ukończyła 60 lat, nie starała się o emeryturę.  

 
 
2 
Sąd Okręgowy w L. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 8 
grudnia 2008 r., oddalił odwołanie ubezpieczonego. Następnie Sąd Apelacyjny 
wyrokiem z 2 czerwca 2009 r., oddalił jego apelację.  
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w imieniu ubezpieczonego 
wniósł jego pełnomocnik. Wartość przedmiotu zaskarżenia została określona w 
skardze kasacyjnej na kwotę 7.101 zł. 
Postanowieniem z 23 września 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c., uznając 
ją za niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. 
Sąd Apelacyjny podniósł, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie 
była jedynie wysokość renty rolniczej wnioskodawcy, wobec wstrzymania wypłaty 
części uzupełniającej tego świadczenia, skoro prawo do świadczenia zostało mu 
przyznane. Spór dotyczył więc prawa majątkowego w postaci wysokości 
świadczenia, 
stanowiącej 
różnicę 
pomiędzy 
wysokością 
dochodzonego 
świadczenia a świadczeniem faktycznie wypłacanym. W odniesieniu do takiego 
roszczenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalność skargi 
kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia w 
wysokości co najmniej 10.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny podkreślił, że 
renta jest świadczeniem powtarzającym się, stąd o wartości przedmiotu 
zaskarżenia decyduje wartość dochodzonego świadczenia za okres roku, zgodnie z 
art. 22 k.p.c.  
Postanowienie 
Sądu 
Apelacyjnego 
o odrzuceniu 
skargi kasacyjnej 
zaskarżyła w całości zażaleniem pełnomocnik ubezpieczonego, wnosząc o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniosła, że błędnie 
Sąd Apelacyjny przyjął, iż w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie art. 
3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., zgodnie z którym w sprawach z zakresu 
ubezpieczeń społecznych dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana 
wykazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł. 
W ocenie pełnomocnika skarżącego, Sąd Apelacyjny błędnie ustalił przedmiot 
sporu przyjmując, że jest nim „wysokości renty rolniczej wnioskodawcy, wobec 
wstrzymania wypłaty części uzupełniającej tego świadczenia, skoro prawo do 

 
 
3 
świadczenia zostało mu przyznane". Przedmiotem decyzji organu rentowego było 
wstrzymanie wypłaty części uzupełniającej renty w wymiarze 100%. W odwołaniu 
do sądu ubezpieczony nie domagał się ustalenia wysokości renty, lecz uchylenia 
zaskarżonej decyzji. Zaskarżył samą zasadę decyzji organu rentowego dotyczącą 
wstrzymania wypłaty renty, a nie podważał wyliczeń organu rentowego co do jej 
wysokości. W ocenie pełnomocnika skarżącego, przedmiotem sporu na etapie 
postępowania sądowego nie było ustalenie wysokości renty rolniczej, lecz ustalenie 
zasadności jej wstrzymania. Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że przedmiotem sporu 
jest „wysokość renty rolniczej" stanowiącej różnicę pomiędzy poszczególnymi 
częściami renty, podczas gdy spór sprowadzał się wyłącznie do kwestii zasadności 
jej wstrzymania.  
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w sprawie znajdował zastosowanie art. 
3982 § 1 k.p.c. zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym w sprawach z zakresu 
ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości 
przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub 
renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie jest uzasadnione. 
Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w 
sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest 
niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, w sprawach gospodarczych - niższa niż 
siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i 
ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach z 
zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od 
wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury 
lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. 
Odrzucając skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze względu na wartość 
przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych, Sąd Apelacyjny 
prawidłowo przyjął, że sprawa o wypłatę części uzupełniającej renty ma charakter 
majątkowy i nie jest jednocześnie sprawą o przyznanie lub wstrzymanie prawa do 

 
 
4 
tego świadczenia. Sąd Apelacyjny trafnie ocenił, że przedmiotem rozpoznawanej  
sprawy była jedynie wysokość renty rolniczej wnioskodawcy, wobec wstrzymania 
wypłaty części uzupełniającej tego świadczenia, gdyż prawo do tego świadczenia 
(renty rolniczej) zostało mu przyznane i nie było kwestionowane.   
Z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w sprawie, 
w której kwestionuje się zawieszenie części uzupełniającej renty lub emerytury, 
dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. 
Aktualne pozostaje w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące 
dopuszczalności kasacji z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. 
postanowienie z 11 marca 2004 r., II UZ 6/04, niepublikowane, postanowienie z 27 
marca 2003 r., II UZ 14/03, niepublikowane, postanowienie z 4 czerwca 2003 r., II 
UK 314/02, niepublikowane). Zatem w sprawie, w której kwestionuje się 
zawieszenie 
części 
uzupełniającej 
renty 
rolniczej, 
dopuszczalność 
skargi 
kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), 
ponieważ sprawa ta nie jest sprawą o przyznanie renty ani sprawą o jej 
wstrzymanie (por. podobny pogląd co do wstrzymania wypłaty „dodatku do 
świadczenia emerytalnego” w postaci tzw. dodatku kombatanckiego wyrażony w 
postanowieniu SN z 21 lipca 2004 r., II UZ 28/04, niepublikowanym).  
Pełnomocnik skarżącego podnosi w zażaleniu, że przedmiotowa sprawa 
dotyczyła kwestii „wstrzymania renty, a nie ustalenia jej wysokości, czy też 
dochodzenia zapłaty oznaczonej sumy”, co - zdaniem pełnomocnika – oznacza 
konieczność oceny, czy organ rentowy w sposób uzasadniony wstrzymał wypłatę 
renty 
rolniczej. 
Zdaniem 
Sądu 
Najwyższego, 
pełnomocnik 
skarżącego 
bezpodstawnie przyjmuje w zażaleniu, że przedmiotową sprawę należy zaliczyć do 
spraw o wstrzymanie renty w rozumieniu 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Stanowisko 
przedstawione w zażaleniu jest błędne.  
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania 
sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono 
odwołanie (art. 4779 k.p.c., art. 47714 k.p.c.). Decyzja pozwanego organu rentowego 
dotyczyła  zawieszenia, od 1 października 2008 r., 100% części uzupełniającej 
renty rolniczej wypłacanej ubezpieczonemu ze względu na prowadzenie przez 
niego działalności rolniczej wraz z żoną, która ma ustalone prawo do świadczeń 

 
 
5 
emerytalno-rentowych. Przedmiot decyzji organu rentowego wyznaczał zakres 
orzekania przez Sądy obu instancji i nie uległ zmianie w toku postępowania 
sądowego. W zaskarżonej decyzji organ rentowy nie orzekał o przyznaniu lub 
wstrzymaniu skarżącemu renty (prawo do tego świadczenia zostało wnioskodawcy 
przyznane i od 14 lipca 1992 r. otrzymuje on rentę rolniczą), ale na podstawie art. 
28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników zawiesił 
wypłatę 100% części uzupełniającej, stanowiącej dodatek do renty rolniczej. 
Zgodnie z treścią art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wypłata 
emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia społecznego rolników ulega 
częściowemu zawieszeniu, na zasadach określonych w ust. 2-8 tego przepisu, 
jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą.  
W istocie zatem sprawa – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego – 
dotyczyła wysokości wypłaty części uzupełniającej renty. Pełnomocnik skarżącego 
potwierdziła majątkowy charakter sprawy, określając w skardze kasacyjnej wartość 
przedmiotu zaskarżenia na kwotę 7.101 zł. Podana wartość przedmiotu 
zaskarżenia była niższa niż dziesięć tysięcy złotych, zatem skarga kasacyjna 
podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, zgodnie z treścią art. 3982 § 1 zdanie 
pierwsze k.p.c. Uniezależnienie dopuszczalności skargi kasacyjnej od wartości 
przedmiotu zaskarżenia dotyczy spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub 
renty, natomiast przepis ten nie wymienia spraw o zawieszenie części emerytury 
lub renty.  
W przypadku wnioskodawcy zawieszona została część uzupełniająca renty 
rolniczej na podstawie art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu 
społecznym rolników, albowiem zaskarżona decyzja dotyczyła zawieszenia od 1 
października 2008 r. części uzupełniającej jego renty ze względu na prowadzenie 
działalności rolniczej wraz z żoną, która ma ustalone prawo do świadczeń 
emerytalno-rentowych. W wyniku zawieszenia części renty na tej podstawie 
prawnej nie była wypłacana ubezpieczonemu jej część uzupełniająca. Nie nastąpiło 
zatem wstrzymanie renty, lecz zawieszenie wypłaty jej części uzupełniającej. 
Sprawę, w której kwestionuje się zawieszenie części uzupełniającej renty rolniczej, 
można porównać do sprawy, w której kwestionuje się zmniejszenie emerytury z 
powodu przekroczenia dolnej granicy przychodów. W obu typach spraw nie 

 
 
6 
następuje wstrzymanie świadczenia, zatem spraw tych nie dotyczy zdanie drugie 
art. 3922 § 1 k.p.c. i dopuszczalność skargi kasacyjnej w tego rodzaju sprawach 
zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego 
z 15 maja 2001 r., II UZ 28/01,  OSNP 2003 nr 6, poz. 160;  z 11 marca 2004 r. II 
UZ 6/04, niepublikowane, z 18 marca 2008 r., II UZ 4/08, OSNP 2009, nr 11-12, 
poz. 163). Skoro zatem przedmiotem zaskarżenia kasacyjnego w rozpoznawanej 
sprawie nie było prawo  wnioskodawcy do renty ani jej wstrzymanie, lecz 
zawieszenie 
wypłaty 
jej 
części uzupełniającej, 
a 
wartość 
zawieszonego 
świadczenia nie sięgała dziesięciu tysięcy złotych rocznie, skarga kasacyjna była 
niedopuszczalna. 
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 
k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie.