II UZ 48/12

Sąd Najwyższy2012-10-30
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
skarga kasacyjnapełnomocnictwobrak formalnyodrzucenie skargiSąd Najwyższyubezpieczenia społeczneemeryturaformalizm procesowy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że pełnomocnictwo procesowe udzielone do reprezentacji „przed sądami” obejmuje również Sąd Najwyższy.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego, uznając, że pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego w postaci niedołączenia odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej. Pełnomocnik argumentował, że pierwotne pełnomocnictwo było jedyne, a złożone uzupełnienie w postaci nowych pełnomocnictw miało na celu zastąpienie oryginału. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, stwierdzając, że pełnomocnictwo do reprezentacji „przed sądami” obejmuje Sąd Najwyższy, a formalizm nie powinien prowadzić do odrzucenia skargi.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną ubezpieczonego A.M. od wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Powodem odrzucenia było niedołączenie przez pełnomocnika radcę prawnego odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej, co Sąd Apelacyjny uznał za brak formalny, który nie został skutecznie uzupełniony. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że pierwotne pełnomocnictwo zostało sporządzone w jednym egzemplarzu i dołączone do skargi, a złożone następnie „nowe pełnomocnictwa” miały na celu zastąpienie oryginału. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny oparł się na bezzasadnej wykładni art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że pełnomocnictwo procesowe udzielone do reprezentowania strony „przed sądami” obejmuje również Sąd Najwyższy, nawet jeśli nie został on wyraźnie wskazany w uzupełnionym dokumencie. W ocenie Sądu Najwyższego, odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu tak drobnych niedokładności stanowiło wyraz skrajnego formalizmu jurysdykcyjnego, który nie powinien stać na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy o istotnym znaczeniu dla skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pełnomocnictwo procesowe udzielone do reprezentowania strony „przed sądami”, bez ograniczania zakresu reprezentacji procesowej tylko do sądów powszechnych, uprawnia pełnomocnika procesowego także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Najwyższy jest jednym z sądów, a pełnomocnictwo nie zawierało ograniczeń co do zakresu reprezentacji. Odmowa nadania biegu skardze kasacyjnej z powodu drobnych niedokładności w uzupełnieniu pełnomocnictwa stanowiłaby nadmierny formalizm.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

A.M.

Strony

NazwaTypRola
A.M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjastrona przeciwna

Przepisy (7)

Pomocnicze

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu obowiązującym od 3 maja 2012 r. Pełnomocnik strony jest zobowiązany dołączyć do akt sprawy odpis pełnomocnictwa dla strony przeciwnej przy pierwszej czynności procesowej.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zdanie drugie, dotyczące możliwości uzupełnienia braków formalnych.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3943 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo procesowe udzielone do reprezentacji „przed sądami” obejmuje Sąd Najwyższy. Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu drobnych niedokładności w uzupełnieniu pełnomocnictwa stanowi nadmierny formalizm. Sąd Najwyższy jest jednym z sądów, a brak wyraźnego wskazania go w pełnomocnictwie nie jest przeszkodą.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo nie zostało prawidłowo uzupełnione, ponieważ nie było dokładnym odpisem pierwotnego pełnomocnictwa i nie zawierało umocowania do występowania przed Sądem Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

„już tylko z tej przyczyny” obligatoryjne odrzucenie skargi kasacyjnej wyraz skrajnego i bezzasadnego formalizmu jurysdykcyjnego udzielenie w konkretnej sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi procesowemu umocowania do reprezentowania strony „przed sądami”, bez ograniczania zakresu reprezentacji procesowej tylko do sądów powszechnych, uprawnia pełnomocnika procesowego także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Jolanta Strusińska-Żukowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym oraz zasady stosowania formalizmu procesowego przez sądy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedołączenia odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej i sposobu jego uzupełnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nadmierny formalizm może prowadzić do wadliwego orzeczenia, a Sąd Najwyższy koryguje takie błędy, podkreślając znaczenie merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy: Pełnomocnictwo „do sądów” to także Sąd Najwyższy! Koniec z nadmiernym formalizmem?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 48/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku A.M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 października 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt […] uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 13 czerwca 2012 r odrzucił skargę kasacyjna ubezpieczonego A.M. od wyroku tego Sądu z dnia 22 marca 2012 r., […], argumentując, że będący radcą prawnym pełnomocnik procesowy skarżącego nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej, wynikającego z niedołączenia odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej, ponieważ uzupełnił ten brak przez złożenie trzech egzemplarzy pełnomocnictwa, które nie były „odpisami pierwotnego pełnomocnictwa”, gdyż nie zawierały „w swojej treści umocowania do występowania przed Sądem Najwyższym, a jedynie umocowanie do reprezentowania „przed sądami’”. Skoro 2 skarżący nie wykonał zarządzenia, to „już tylko z tej przyczyny istniała podstawa do dorzucenia skargi” na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego wywodził, że ponieważ „pierwotne” pełnomocnictwa zostało sporządzone pismem odręcznym przez skarżącego w jednym egzemplarzu, które w oryginale dołączył do skargi kasacyjnej, to w uzupełnieniu braku wysłał dwa „nowe pełnomocnictwa, pewny, że pierwsze będzie wycofane i zastąpione nowymi”. Ponadto wezwanie do uzupełnienia tego braku formalnego nie było precyzyjne i wprowadziło pełnomocnika skarżącego „w błąd, to zaś w efekcie stało się przyczynkiem do odrzucenia skargi kasacyjnej” w sprawie o żywotnym znaczeniu dla skarżącego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione ze względu na oparcie zaskarżonego postanowienia na bezzasadnej wykładni art. 3986 § 2 k.p.c., jakoby niespełnienie oczekiwań Sądu Apelacyjnego w zakresie braku formalnego, który w przedmiotowej sprawie wynikł z niedołączenia odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej, które pełnomocnik strony jest zobowiązany dołączyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 89 § 1 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym od 3 maja 2012 r.), uzasadniało „już tylko z tej przyczyny” obligatoryjne odrzucenie skargi kasacyjnej. Tymczasem w tej sprawie istotne było to, że skarżący dołączył do skargi kasacyjnej własnoręcznie napisane pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania go przez radcę prawnego przed Sądem Najwyższym. Następnie, na zarządzenie sędziego Sądu Apelacyjnego, pełnomocnik skarżącego dołączył kolejne egzemplarze pełnomocnictwa skarżącego udzielone temu samemu radcy prawnemu, które nie były dokładnymi wprawdzie „odpisami pierwotnego pełnomocnictwa”, ale zawierały umocowanie tego samego pełnomocnika do reprezentowania skarżącego przez przed „sądami”. Wprawdzie uzupełnienie braku nie przybrało dokładnej formy odpisu (kopii) „pierwotnego” pełnomocnictwa, ale - w ocenie Sądu Najwyższego - racjonalnie i wystarczająco odpowiadało na wezwanie do uzupełnienia brakującego odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej, ponieważ w polskim porządku prawnym i jurysdykcyjnym Sąd Najwyższy jest bez 3 wątpienia jednym z sądów, a z dołączonego do skargi kasacyjnej „pierwotnego” pełnomocnictwa procesowego nie budziło zastrzeżeń umocowanie wymienionego w nim pełnomocnika procesowego do reprezentowania skarżącego przed Sądem Najwyższym. W opisanych okolicznościach sprawy, odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny „już tylko z tej przyczyny”, jakoby wezwany nie uzupełnił brakującego odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej (art. 89 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.), które - racjonalnie oceniając te okoliczności - zostało wykonane, stanowiło wyraz skrajnego i bezzasadnego formalizmu jurysdykcyjnego także dlatego, że oczywiste niedokładności odpisu pełnomocnictwa, w którym Sąd Najwyższy nie został wyraźnie wskazany jako jeden z „sądów” w nieprecyzyjnym „odpisie” uzupełnionego „pierwotnego” pełnomocnictwa, nie stanowiły żadnej, a tym bardziej uzasadnionej, przeszkody do nadania biegu skardze kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego umocowanego do reprezentacji skarżącego w postępowaniu kasacyjnym (por. art. 130 § 1 zdanie drugie w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). Powyższe prowadziło to do wyrażenia konkluzji, że udzielenie w konkretnej sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi procesowemu umocowania do reprezentowania strony „przed sądami”, bez ograniczania zakresu reprezentacji procesowej tylko do sądów powszechnych, uprawnia pełnomocnika procesowego także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. Powyższe wymagało reformatoryjnego uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 3943 § 3 w związku z art. 39816 k.p.c., co sprawi, że skarga kasacyjna wniesiona w sprawie, w której Sądy obu instancji orzekły rozbieżnie o uprawnieniach emerytalnych skarżącego, zostanie poddana ocenie w procedurze przedsądu kasacyjnego. /tp/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI