II UZ 47/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, uznając, że sprawa o rentę, w której kwestionowany jest wyłącznie stopień niezdolności do pracy, jest sporem o wysokość świadczenia, a skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.
Sprawa dotyczyła dopuszczalności skargi kasacyjnej w sporze o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca kwestionował stopień niezdolności do pracy, co Sąd Apelacyjny uznał za spór o wysokość świadczenia, odrzucając skargę kasacyjną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (2 190 zł). Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że spór o stopień niezdolności do pracy, a nie o samo prawo do renty, kwalifikuje sprawę jako dotyczącą wysokości świadczenia, co przy niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Józefa O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Przedmiotem postępowania było zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który odrzucił skargę kasacyjną Józefa O. od wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. Sąd Apelacyjny uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia, określona przez skarżącego na 2 190 zł (jako różnica między dochodzoną rentą całkowitą a przyznaną rentą częściową), prawidłowo kwalifikuje sprawę jako spór o wysokość świadczenia, a nie o jego przyznanie. W konsekwencji, skarga kasacyjna była niedopuszczalna na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie emerytury lub renty. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że sprawa o prawa majątkowe wymaga oznaczenia wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia. Zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, chyba że chodzi o sprawy o przyznanie emerytury lub renty. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kwestionowanie wyłącznie stopnia niezdolności do pracy, a nie samego prawa do renty, stanowi spór o wysokość świadczenia. Sąd odwołał się do wcześniejszych orzeczeń, w tym do postanowienia z dnia 7 czerwca 2005 r., II UZ 26/05, które potwierdzało, że w takich przypadkach wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między wypłaconym a żądanym świadczeniem za okres jednego roku. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, uznając, że sprawa dotyczy wysokości świadczenia rentowego, a skarga kasacyjna nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. W związku z tym zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sprawa, w której kwestionowany jest wyłącznie stopień niezdolności do pracy, jest sporem o wysokość świadczenia rentowego, a nie o jego przyznanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prawo do renty uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy, ale jej wymiar nabiera znaczenia dopiero na etapie wyliczenia świadczenia. Skoro różnicowanie stopnia niezdolności do pracy nie decyduje o prawie do renty, to sprawa dotycząca wyłącznie tego aspektu jest sporem o wysokość świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, jednakże niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia przysługuje w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r.f.u.s. art. 57 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 62 § pkt 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 393^19
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o rentę, w której kwestionowany jest wyłącznie stopień niezdolności do pracy, jest sporem o wysokość świadczenia, a nie o jego przyznanie. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie wynosi 2 190 zł, co jest poniżej progu 10 000 zł wymaganego dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Sprawa o rentę, w której kwestionowany jest stopień niezdolności do pracy, jest sprawą o przyznanie renty, a zatem skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Należy stosować pogląd wyrażony w postanowieniu SN z dnia 3 listopada 2004 r., I UZ 37/04, że spór o stopień niezdolności do pracy jest sporem o przyznanie renty.
Godne uwagi sformułowania
sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji rozstrzygającej o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy, kwestionującym wyłącznie stopień tej niezdolności, jest sporem o wysokość świadczenia niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia przysługuje w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy sprawa dotycząca renty z tytułu niezdolności do pracy jest sporem o przyznanie świadczenia, a kiedy o jego wysokość, co ma kluczowe znaczenie dla dopuszczalności skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.c. i specyfiki spraw ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o renty, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o rentę jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2190 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 6 listopada 2008 r. II UZ 47/08 Sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji rozstrzygającej o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy, kwestionującym wyłącznie stopień tej nie- zdolności, jest sporem o wysokość świadczenia, w którym o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska (spra- wozdawca), Romualda Spyt. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy z wniosku Józefa O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w W. o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, na skutek zażale- nia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 24 lipca 2008 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych we Wrocławiu odrzucił na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną Józefa O. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2008 r., w której wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona przez skarżące- go na kwotę 2.190 zł - w ocenie Sądu drugiej instancji prawidłowo - jako różnica (w skali roku) między dochodzoną wysokością renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy a przyznaną rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W zażaleniu ubezpieczony, wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu Apela- cyjnego w całości, zarzucił naruszenie art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c., przez błędną wykładnię pojęcia „sprawa o przyznanie renty”. Odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 3 listopada 2004 r., I UZ 37/04 (OSNP 2005 nr 15, poz. 236), że spór między ubezpieczonym a organem rentowym, 2 w którym ubezpieczony domaga się renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, zaś organ rentowy stwierdza do niej prawo z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest „sprawą o przyznanie renty” w rozumieniu nieobowiązującego już art. 3921 § 1 zdanie drugie k.p.c. Zdaniem skarżącego, teza ta zachowuje aktualność na gruncie obecnego stanu prawnego, gdyż art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. stanowi powtórze- nie art. 3921 § 1 zdanie drugie k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną, jest sprawą o prawa majątko- we, gdyż żądanie ubezpieczonego zmierza do realizacji prawa mającego bezpo- średni wpływ na jego stosunki majątkowe (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8). W sprawach tego rodzaju istnieje obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu sporu w pozwie (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.), a wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji (art. 368 § 2 k.p.c.) oraz w skardze kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.). Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, jednakże niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia przysługuje w sprawach o przyzna- nie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Treść przytoczonego przepisu nie upoważnia do zaprezentowanego w zażaleniu wniosku, że w każdej sprawie dotyczącej ustalenia prawa do emerytury lub renty skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości zaskarżenia. W spra- wach o prawa majątkowe - także z zakresu ubezpieczeń społecznych - które nie na- leżą do kategorii spraw wymienionych w tym przepisie, w sposób wyczerpujący do- puszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarże- nia. Przyznanie renty następuje po stwierdzeniu istnienia przesłanek wymienio- nych w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Prawo do tego świadczenia uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy, lecz nie od stopnia tej niezdolności. Wymiar niezdolności do pracy nabiera znaczenia dopiero na etapie wyliczenia świadczenia (por. art. 62 pkt 1 i 2 ustawy). 3 Skoro różnicowanie stopnia niezdolności do pracy nie decyduje o prawie do renty, to sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji rozstrzygającej o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy, w którym kwestionowany jest wyłącznie stopień niezdolności do pracy, nie dotyczy „przyznania świadczenia”, o którym mowa w art. 3982 § 1 k.p.c., lecz jest sporem o jego wysokość. Pogląd odmienny, wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 listopada 2004 r., I UZ 37/04 (OSNP 2005 nr 15, poz. 236), nie jest powszechnie po- dzielany (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1997 r., II UKN 51/96, OSNAPiUS 1997 nr 17, poz. 329; z dnia 17 marca 2004 r., III UZ 1/04, niepu- blikowane oraz glosę krytyczną D. Ciszewskiej, Monitor Prawniczy 2006 nr 5, s. 270). Krytyka tego poglądu trafnie koncentruje się na stwierdzeniu, że przepisy art. 57 i 62 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pozostają „w więzi z sobą” tylko o tyle, o ile regulują tę samą problematykę, czyli zagadnienie renty z tytułu niezdolności do pracy, przy czym oprócz przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy normują również inne istotne kwestie związane z rentą, w tym wysokość świadczenia rentowego. W postanowieniu z dnia 7 czerwca 2005 r., II UZ 26/05 (niepublikowane) Sąd Najwyższy potwierdził, że w sprawie o rentę z tytułu trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w miejsce orzeczonej (przyznanej) okresowej renty z tytułu częściowej nie- zdolności do pracy wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między wypła- conym a żądanym świadczeniem, obliczona za okres jednego roku (art. 22 k.p.c. w związku z art. 39319 k.p.c. i art. 368 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy w składzie orzekają- cym podziela to stanowisko i wyraża pogląd, że tego rodzaju sprawa kwalifikuje się jako sprawa o wysokość świadczenia rentowego, w której skarga kasacyjna nie przy- sługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy zło- tych. W tym stanie rzeczy zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI