II UZ 31/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej, uznając, że sprawa dotyczy ustalenia wysokości świadczenia, a nie prawa do niego, co skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej przy wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę kasacyjną H. C. w sprawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa dotyczy ustalenia wysokości świadczenia, a nie prawa do niego, co przy wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł czyni skargę niedopuszczalną. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że sprawa dotyczy zasad przyznawania emerytury, a nie tylko jej wysokości. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że spór o wysokość świadczenia nie jest tożsamy ze sporem o prawo do niego.
Sąd Najwyższy w składzie Roman Kuczyński (przewodniczący), Beata Gudowska (sprawozdawca) i Zbigniew Korzeniowski rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2012 r. zażalenie wnioskodawczyni H. C. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną H. C. od wyroku z dnia 21 września 2011 r., uznając, że przedmiotem sporu jest wysokość pobieranej emerytury policyjnej, a nie prawo do niej w rozumieniu art. 398^6 § 2 k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona przez sąd na 1.532,28 zł, była niższa od wymaganych 10 000 zł. Wnioskodawczyni w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 398^2 § 1 k.p.c., twierdząc, że jej sprawa dotyczy zasad przyznawania emerytury, a nie tylko jej weryfikacji, co miało nastąpić na skutek zmiany przepisów i interpretacji Trybunału Konstytucyjnego. Podkreśliła, że obniżenie świadczenia na podstawie matematycznego wyliczenia narusza standardy sprawiedliwego postępowania. Sąd Najwyższy zważył, że sprawy o prawa majątkowe, niezależnie od tego, czy dotyczą ustalenia prawa do świadczeń, czy określenia ich wysokości, nie upoważniają do wniosku, że spór o wysokość świadczenia jest sporem o prawo do niego. Sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji dotyczącej ponownego ustalenia wysokości emerytury policyjnej, z zastosowaniem nowych przeliczników dla okresów służby w organach bezpieczeństwa państwa, nie należy do spraw wymienionych w art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c., dla których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w takiej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ wartość ta była niższa od 10 000 zł, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398^14 w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli sprawa dotyczy wyłącznie ustalenia wysokości świadczenia, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił sprawę o prawo do świadczenia od sprawy o ustalenie jego wysokości. Stwierdził, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu sporu tylko w ściśle określonych przypadkach, do których nie zalicza się spór o wysokość emerytury policyjnej, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu sporu (m.in. sprawy o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty).
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od 10 000 zł, chyba że sprawa dotyczy praw do świadczeń.
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sposobu obliczania wartości przedmiotu sporu.
u.z.f. art. 15b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis wprowadzający nowe zasady ustalania wysokości emerytury policyjnej poprzez zastosowanie przelicznika 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa.
u.z.f. art. 32 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa zasady ustalania wysokości emerytury.
u.u.i.o.b.p. art. 2
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Definiuje organy bezpieczeństwa państwa, do których służby stosuje się nowe przeliczniki emerytalne.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje orzekanie przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rozpoznawanie zażaleń na postanowienia odrzucające skargę kasacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy ustalenia wysokości emerytury policyjnej, a nie prawa do niej. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. Skarga kasacyjna w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia jest dopuszczalna tylko przy spełnieniu określonych warunków, które nie zostały spełnione.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotyczy zasad przyznawania emerytury, a nie tylko jej wysokości. Odrzucenie skargi kasacyjnej narusza standardy sprawiedliwego postępowania i zasady równości.
Godne uwagi sformułowania
Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną jest sprawą o prawa majątkowe, niezależnie od tego, czy dotyczy ustalenia prawa do świadczeń, czy określenia ich wysokości. Treść art. 398^2 § 1 k.p.c. nie upoważnia do zaaprobowania zaprezentowanego w zażaleniu wniosku, że sprawa wszczęta odwołaniem, w którym kwestionowana jest wyłącznie wysokość świadczenia, jest sprawą o prawo do niego. Pojęcia te nie pokrywają się w żadnym zakresie, co jednolicie przyjmuje Sąd Najwyższy.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących wysokości świadczeń emerytalnych, zwłaszcza policyjnych, w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przeliczeniem emerytur policyjnych na podstawie przepisów wprowadzonych po 2009 roku i interpretacji art. 398^2 § 1 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i postępowaniu cywilnym, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o świadczenia, co jest częstym problemem praktycznym.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie emerytury policyjnej jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1532,28 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UZ 31/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Roman Kuczyński (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku H. C. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość emerytury policyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 czerwca 2012 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lutego 2012 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną H. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2011 r. Stwierdził, że przedmiotem objętego nią sporu jest wysokość pobieranej emerytury policyjnej, a nie prawo do tej emerytury w pojęciu, jakim posługuje się art. 3986 § 2 k.p.c. O niedopuszczalności skargi decydowała więc wartość przedmiotu zaskarżenia, niższa od 10.000 zł, jakkolwiek wskazana przez skarżącą jako kwota 6.000 zł nie została wyliczona właściwie. Obliczona według reguł określonych w art. 2 22 k.p.c. wynosi 1.532,28 zł, stanowiąc różnicę między wysokością emerytury skarżącej przyjętej w decyzji waloryzacyjnej z dnia 27 lutego 2009 r. (1.870,14 zł) i ustalonej ponownie w decyzji zaskarżonej (1.742,45 zł). H. C. w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że jej sprawą jest sprawą o weryfikację wysokości emerytury, a nie sporem o zasady jej przyznawania. Podniosła, że wydanie decyzji początkującej spór nastąpiło na skutek zmiany przepisów i ich interpretacji przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 24 lutego 2010 r. w sprawie K 6/09), w świetle których Sąd ustalał charakter jej pracy, oceniając, czy jest ona adresatem ustawy, która wprowadziła nowe zasady przyznawania emerytur. Podniosła także, że otrzymała dwie decyzje, jedną w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury policyjnej, i od tej wniosła odwołanie oraz drugą dotyczącą zmiany wysokości emerytury policyjnej. Skarżąca podkreśliła, że nie kwestionuje matematycznego wyliczenia, stąd pozbawienie jej prawa do wniesienia skargi kasacji w istotnej dla niej życiowo sprawie, jedynie na podstawie wyliczenia kwot utraconej emerytury, narusza standardy sprawiedliwego postępowania sądowego, a w szczególności zasady równości. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną jest sprawą o prawa majątkowe, niezależnie od tego, czy dotyczy ustalenia prawa do świadczeń, czy określenia ich wysokości. Treść art. 3982 § 1 k.p.c. nie upoważnia do zaaprobowania zaprezentowanego w zażaleniu wniosku, że sprawa wszczęta odwołaniem, w którym kwestionowana jest wyłącznie wysokość świadczenia, jest sprawą o prawo do niego. Pojęcia te nie pokrywają się w żadnym zakresie, co jednolicie przyjmuje Sąd Najwyższy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2009 r., I UZ 22/09, OSNP 2011 nr 5-6 poz. 88, z dnia 8 lutego 2002 r., II UKN 45/01, OSNP 2003 nr 22, poz. 553, z dnia 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 107, z dnia 17 września 2008 I UZ 14/08 OSNP 2010 nr 3-4 poz. 54 oraz z dnia 8 września 2009 r., I UZ 61/09, z dnia 1 września 2009 r., I UZ 72/09 i z dnia 16 czerwca 2009 r., I UZ 16/09 - niepublikowane). 3 Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną nie należy zatem do spraw wymienionych w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Zapoczątkowana została odwołaniem od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 października 2009 r. Decyzją tą – przez zastosowanie art. 15b w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67) w brzmieniu nadanym od dnia 16 marca 2009 r. ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 145) – dokonano ponownego ustalenia wysokości emerytury. W szczególności, w miejsce dotychczasowych przeliczników, do okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) zastosowano przelicznik 0,7 % podstawy wymiaru - za każdy rok od dnia 16 lipca 1984 r. do dnia 1 października 1989 r. W wyniku przeliczenia emerytura wyniosła 1.742,45 zł. W odwołaniu, apelacji oraz w skardze kasacyjnej ubezpieczona nie domagała się ustalenia prawa do emerytury policyjnej, które nie było zakwestionowane, lecz konsekwentnie żądała ustalenia tego świadczenia w wysokości dotychczasowej, według zasad wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, wskazując, że jej świadczenie zostało obniżone. Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna niezależnie od wartości przedmiotu sporu jest dopuszczalna w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Nie należą do tych spraw sprawy z odwołania od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w przedmiocie przeliczenia od dnia 1 stycznia 2010 r. emerytury policyjnej z uwzględnieniem - w odniesieniu do okresów służby w organach bezpieczeństwa państwowego, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 4 października 2006 r. o ujawnieniu informacji i dokumentów organ bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 - przeliczników określonych w art. 15b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 145). Dopuszczalność skargi kasacyjnej w takiej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Uwzględniając, że w sprawie objętej zażaleniem wartość przedmiotu zaskarżenia, zarówno wskazana przez skarżącą, jak obliczona przez Sąd drugiej instancji, jest niższa od 10.000 zł, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI