II UZ 41/19

Sąd Najwyższy2019-11-06
SNubezpieczenia społecznezasiłkiŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społecznezasiłek chorobowyskarga kasacyjnaopłata sądowadoręczenie zastępczeawizowanieSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu błędów proceduralnych sądu niższej instancji dotyczących wezwania do uiszczenia opłaty.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną L.Ż. z powodu nieuiszczenia brakującej opłaty sądowej, mimo że pełnomocnik opłacił część kwoty. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując na dwa błędy: po pierwsze, sąd okręgowy nie był konsekwentny w stosowaniu przepisów dotyczących opłat w sprawach połączonych, a po drugie, zarzuty pełnomocnika dotyczące wadliwego doręczenia wezwania (braku awizowania) wymagały zbadania dowodowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie L.Ż. na postanowienie Sądu Okręgowego w G., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od wyroku w sprawie o zasiłek chorobowy. Powodem odrzucenia było nieuiszczenie brakującej opłaty sądowej w wysokości 60 zł, mimo że pełnomocnik skarżącego uiścił 30 zł. Sąd Okręgowy wezwał do uzupełnienia opłaty, dwukrotnie awizując wezwanie, jednak przesyłka nie została odebrana, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 398^6 § 2 k.p.c. Pełnomocnik skarżącego zarzucił w zażaleniu naruszenie art. 139 § 1 k.p.c. w związku z art. 398^6 § 1 i 2 k.p.c., kwestionując prawidłowość doręczenia zastępczego i wnosząc o przeprowadzenie dowodów na okoliczność częstych wizyt na poczcie oraz braku awizowania przesyłki. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie z dwóch powodów. Po pierwsze, wskazał na niekonsekwencję Sądu Okręgowego w kwestii opłat w sprawach połączonych (od trzech decyzji ZUS), sugerując, że sąd powinien był wezwać do wyjaśnienia, do której decyzji odnosi się prawidłowo opłacona skarga. Po drugie, Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia zastępczego, w tym twierdzenie o braku awizowania, wymagają zbadania dowodowego, co należy do kompetencji sądu powszechnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet przy prawidłowym awizowaniu, doręczenie może nie być skuteczne, jeśli adresat wykaże niemożność odbioru przesyłki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odrzucenie skargi kasacyjnej w takiej sytuacji może być niezasadne, jeśli sąd niższej instancji popełnił błędy proceduralne dotyczące opłat lub doręczeń.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd okręgowy nie był konsekwentny w stosowaniu przepisów o opłatach w sprawach połączonych, a zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia wezwania (braku awizowania) wymagały zbadania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

L. Ż.

Strony

NazwaTypRola
L. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty. Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie tego przepisu było przedwczesne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy doręczenia zastępczego przez awizowanie. Sąd Najwyższy wskazał, że nawet przy prawidłowym awizowaniu, doręczenie nie musi być skuteczne, gdy adresat wykaże niemożność odbioru.

k.p.c. art. 398^6 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za ustalone fakty, których strona nie udowodniła, jeśli mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Najwyższy wskazał na możliwość zastosowania tego przepisu w kontekście dowodzenia braku awizowania.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 139 § 1 k.p.c. w związku z art. 398^6 § 1 i 2 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie o braku awizowania przesyłki z wezwaniem do uiszczenia opłaty. Wskazanie na potrzebę przeprowadzenia dowodów na okoliczność wadliwego doręczenia.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie zastępcze przez dwukrotne awizowanie, oparte jest na przestrzeganiu zasad tego doręczenia, pozwalających na przyjęcie domniemania, że adresat miał możliwość podjęcia przesyłki, jednak tego nie uczynił Nawet przy prawidłowym awizowaniu doręczenie nie musi być skuteczne, gdy adresat wykaże, że nie mógł podjąć przesyłki Zarzut zażalenia nie jest bezzasadny, gdyż strona może to udowodnić (także na podstawie art. 231 k.p.c.)

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący

Halina Kiryło

członek

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o doręczeniu zastępczym w postępowaniu kasacyjnym oraz stosowanie przepisów o opłatach sądowych w sprawach połączonych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty i kwestionowania doręczenia wezwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalności procesowe i jak błędy proceduralne sądu niższej instancji mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o doręczeniach i opłatach sądowych.

Błąd sądu w doręczeniu wezwania uchyla odrzucenie skargi kasacyjnej – lekcja o formalnościach procesowych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 41/19
POSTANOWIENIE
Dnia 6 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik (przewodniczący)
‎
SSN Halina Kiryło
‎
SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku L. Ż.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.
‎
o zasiłek chorobowy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 listopada 2019 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt VII Ua (…),
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G.  postanowieniem z 16 maja 2019 r. odrzucił skargę kasacyjną L.Ż. od wyroku tego Sądu z 30 listopada 2018 r. w sprawie o zasiłek chorobowy, którą jego pełnomocnik opłacił kwotą 30 zł. Został wezwany do uiszczenia brakującej opłaty od skargi w kwocie 60 zł. Sąd wskazał, że sprawa toczy się z odwołania od trzech decyzji ZUS. Wezwanie było dwukrotnie awizowane 21 i 29 marca 2019 r. Termin zapłaty rozpoczął bieg 5 kwietnia i bezskutecznie upłynął 12 kwietnia 2019 r. Z braku opłaty skarga została odrzucona na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c.
W zażaleniu pełnomocnik ubezpieczonego zarzucił naruszenie art. 139 § 1 k.p.c. w związku z art. 398
6
§ 1 i 2 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o przeprowadzenie dowodów. W uzasadnieniu wskazał na szereg dowodów z kopert przesyłek poleconych i zawiadomień o nich na okoliczność częstych (systematycznych) wizyt na poczcie po ich odbiór w okresie obejmującym terminy spornego awizowania wezwania o brakującą opłatę oraz na okoliczność, że przesyłka nie była awizowana. Praktykę częstego i systematycznego odbioru dużej liczby przesyłek oraz sprawdzania wezwań mają potwierdzić świadkowie. Pełnomocnik oświadczył, iż gdyby odmówił odbioru przesyłki, to wówczas taka adnotacja znalazłaby się na kopercie. Na tej podstawie stwierdził, że dwukrotne awizowanie musiało być dotknięte nieprawidłowościami.
Sąd Najwyższy zaważył, co następuje:
Zażalenie uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia z dwóch przyczyn.
Pierwsza wynika z tego, że skarżący opłacił skargę opłatą w kwocie 30 zł i tą opłatę Sąd Okręgowy mógł przypisać do jednej z połączonych spraw, a wyodrębnianych wedle decyzji (jak podano
sprawa toczy się z odwołania od trzech decyzji ZUS
). Sąd Okręgowy wzywając o brakującą opłatę w kwocie 60 zł, czyli w kwotach po 30 zł dla pozostałych decyzji, kierował się zapewne regułą potwierdzoną w postanowieniu Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2017 r., I UZ 27/17, a stwierdzającą, że powinna zostać uiszczona opłata sądowa w kwocie 90 zł, czyli trzy razy po 30 zł, skoro sprawa obejmuje trzy odwołania od trzech decyzji połączonych do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy nie był jednak konsekwentny, gdyż wniesienie przez skarżącego opłaty w niepełnej wysokości (30 zł) - przy założeniu samodzielności połączonych spraw z odwołań od decyzji - nie mogło prowadzić do odrzucenia skargi w całości, gdyż nie ulega wątpliwości, że co najmniej jedna należna opłata została uiszczona prawidłowo. Powinien był zatem wezwać pełnomocnika skarżącego do jednoznacznego wyjaśnienia, w stosunku, do której decyzji organu rentowego wniósł prawidłowo opłaconą skargę.
Druga przyczyna jest szersza i wynika bezpośrednio z zażalenia, gdyż doręczenie zastępcze przez dwukrotne awizowanie, oparte jest na przestrzeganiu zasad tego doręczenia, pozwalających na przyjęcie domniemania, że adresat miał możliwość podjęcia przesyłki, jednak tego nie uczynił (art. 139 § 1 k.p.c.). Nawet przy prawidłowym awizowaniu doręczenie nie musi być skuteczne, gdy adresat wykaże, że nie mógł podjąć przesyłki, gdyż nie był obecny pod wskazanym adresem albo, że nie było możliwe jej odebranie wobec innej przeszkody (np. niezdolności chorobowej).
W tej sprawie zarzut pełnomocnika skarżącego idzie dalej, albowiem twierdzi, że w ogóle nie zostało skierowane do niego awizo wezwania Sądu do uiszczenia brakującej opłaty. Zarzut zażalenia nie jest bezzasadny, gdyż strona może to udowodnić (także na podstawie art. 231 k.p.c.). Pełnomocnik wskazuje w tym zakresie na szereg istotnych dowodów (art. 227 k.p.c.). Jest to więc sfera faktów, która co do zasady należy do Sądu powszechnego.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 398
15
§ 1 k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.).
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI