II UZ 4/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podleganie ubezpieczeniu społecznemu nie jest wadą uzasadniającą odrzucenie apelacji.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację spółki P. od wyroku dotyczącego odmowy wydania zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych przez pracownika tymczasowego, uznając, że sprawa ma charakter majątkowy i wymaga oznaczenia wartości przedmiotu sporu. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że sprawy o podleganie ubezpieczeniu nie wymagają oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, a odrzucenie apelacji z powodu braków formalnych jest możliwe tylko wtedy, gdy uniemożliwiają one nadanie jej prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska i uchylił zaskarżone postanowienie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy, P. Spółki z o.o., na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych przez pracownika tymczasowego wykonującego pracę w Niemczech. Sąd Apelacyjny uznał, że jest to sprawa o prawa majątkowe, w której należy oznaczyć wartość przedmiotu sporu, a po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, odrzucił apelację. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 126¹, § 1, art. 368 § 2, art. 370, 373 oraz art. 130 k.p.c., a także art. 398² § 1 k.p.c. dotyczący dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, przyjął ugruntowany pogląd, że sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, choć majątkowy charakter, nie zawsze wymagają oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, jeśli brak ten nie uniemożliwia nadania apelacji prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo, w tym postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r. (II UZ 43/09), 28 stycznia 2005 r. (III UZ 29/04), 7 lipca 2005 r. (II UZ 7/05), a także uchwałę z dnia 7 lipca 2005 r. (II UZP 7/05). W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając je za błędne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego jest sprawą o prawo majątkowe, jednakże nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, która może uzyskać prawidłowy bieg bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie stanowi wady uzasadniającej jej odrzucenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego mają charakter majątkowy, to przepisy k.p.c. (art. 373 w zw. z art. 130 k.p.c.) dopuszczają odrzucenie apelacji tylko z powodu braków formalnych uniemożliwiających nadanie jej prawidłowego biegu. Nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, która może uzyskać prawidłowy bieg bez względu na tę wartość, nie jest taką wadą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
P. Spółka z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Spółka z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | pozwany |
| P. D. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia, gdy od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wnoszący apelację ma obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przy odpowiednim zastosowaniu art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie.
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania braków formalnych pism procesowych.
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o podleganie ubezpieczeniu społecznemu.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o podleganie ubezpieczeniu społecznemu nie wymaga oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, jeśli brak ten nie uniemożliwia nadania apelacji prawidłowego biegu. Odrzucenie apelacji z powodu braków formalnych jest możliwe tylko wtedy, gdy braki te uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu (art. 373 w zw. z art. 130 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Sprawa o podleganie ubezpieczeniu społecznemu jest sprawą o prawa majątkowe i wymaga oznaczenia wartości przedmiotu sporu w apelacji.
Godne uwagi sformułowania
odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy tylko takich przypadków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, która może uzyskać prawidłowy bieg bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie stanowi wady uzasadniającej jej odrzucenie
Skład orzekający
Beata Gudowska
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odrzucenia apelacji z powodu braków formalnych, w szczególności w sprawach ubezpieczeniowych, oraz zasady dotyczące oznaczania wartości przedmiotu sporu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu cywilnym, głównie w sprawach ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą odrzucania apelacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w celu zapewnienia dostępu do sądu.
“Kiedy brak wartości przedmiotu sporu nie oznacza odrzucenia apelacji? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UZ 4/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanego P. D. o wydanie zaświadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2016 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 marca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację P. Spółki z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 sierpnia 2014 r., zmieniającego decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych przez pracownika tymczasowego P. D. w czasie wykonywania w Niemczech pracy na rzecz pracodawcy użytkownika. Stwierdził, że sprawy tego rodzaju obejmują spory o prawa majątkowe, w których obowiązkiem strony jest oznaczenie wartości przedmiotu sporu, i wezwał o to wnoszącego apelację. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, argumentując, że sprawa, w której złożył apelację, jest sprawą o podleganie ubezpieczeniu, wymienioną w art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c. Wskazał, że art. 370 i 373 k.p.c. należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c., więc odrzucenie apelacji może nastąpić tylko z powodu braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 126 1 § 1 k.p.c., w każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia, gdy od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego. Z mocy art. 368 § 2 k.p.c., wnoszący apelację ma obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przy odpowiednim zastosowaniu art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c. Sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego jest sprawą o prawo majątkowe, gdyż żądanie w niej zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe ubezpieczonego; ma wartość możliwą do oznaczenia w pieniądzu (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962 nr 1, poz. 8). Tę wartość ustawodawca pomija jako wartość sporu w sprawach mających za przedmiot objęcie obowiązkiem ubezpieczenia, lecz tylko przy określeniu dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej; w art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c. postanawia, że skarga w tych sprawach jest zawsze dopuszczalna, bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia ( scil . nie wymaga, by była to wartość przekraczająca 10.000 zł). Przyjmuje się jednak, że art. 373 k.p.c. należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c., co powoduje, że odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy tylko takich przypadków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2009 r., II UZ 43/09, niepubl.). Analogicznie na sprawę zapatruje się Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04 (OSNP 2005 nr 11 poz. 165), z dnia 7 lipca 2005 r., II UZ 7/05 (OSNP 2005 nr 24, poz. 396). W konsekwencji przyjmuje się, że nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, która może uzyskać prawidłowy bieg bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie stanowi wady uzasadniającej jej odrzucenie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP 7/05, OSNP 2005 nr 24, poz. 396 oraz postanowienia z dnia 26 stycznia 1999 r., I PKN 676/98, OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 232, z dnia 12 stycznia 1998 r., I PKN 471/97, OSNAPiUS 1998 nr 24, poz. 711, z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165 oraz z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165). Taki pogląd prawny wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 24 września 2015 r. w sprawach II UZ 18/15, II UZ 20/15 i 21/15 (niepubl.) oraz z dnia 21 października 2015 r. w sprawach II UZ 24/15 i 26/15 (niepubl.), w których rozpoznał zażalenia skarżącej P. Spółki z o.o. U względniając to, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, jak w sentencji (art. 394 1 § 3 w związku z art. 398 15 § 1 k.p.c.), a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił Sądowi drugiej instancji w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 108 § 2 w związku z art. 398²¹ k.p.c.). kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI