II UZ 38/10

Sąd Najwyższy2011-01-20
SNubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społecznekapitał początkowyskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonej, potwierdzając, że skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego jest dopuszczalna tylko przy wartości przedmiotu zaskarżenia co najmniej 10.000 zł.

Sprawa dotyczyła dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu o ustalenie wysokości kapitału początkowego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (8.117,56 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł. Ubezpieczona wniosła zażalenie, argumentując, że sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest zbliżona do spraw o przyznanie emerytury, gdzie wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia nie obowiązuje. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że ustalenie kapitału początkowego jest prawem majątkowym, a sprawa o jego wysokość nie mieści się w wyjątkach od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonej T. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 28 października 2009 r., które ustaliło wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość kapitału początkowego na kwotę 8.117,56 zł i odrzuciło skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny oparł się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społeczłecznych skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 10.000 zł. Ubezpieczona w zażaleniu zarzuciła naruszenie tego przepisu, twierdząc, że sprawa o ustalenie kapitału początkowego powinna być traktowana jako sprawa o przyznanie emerytury, dla której wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia nie obowiązuje. Sąd Najwyższy uznał jednak, że kapitał początkowy jest prawem majątkowym, a sprawa o jego ustalenie nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty ani o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wskazał, że ustawodawca nie przewidział takiego wyjątku w art. 398^2 § 1 zd. drugie k.p.c. i przywołał wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające tę interpretację. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa o ustalenie wysokości kapitału początkowego nie jest sprawą o przyznanie emerytury lub renty, a zatem skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 10.000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kapitał początkowy jest prawem majątkowym, a sprawa o jego ustalenie nie mieści się w katalogu spraw enumeratywnie wymienionych w art. 398^2 § 1 zd. drugie k.p.c., dla których dopuszczalność skargi kasacyjnej nie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społeczłecznych skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 10.000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

u.e.r.f.u.s.

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy o kapitale początkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o ustalenie wysokości kapitału początkowego jest sprawą o prawo majątkowe, a nie sprawą o przyznanie emerytury lub renty. Przepis art. 398^2 § 1 zd. drugie k.p.c. nie zawiera wyjątku dla spraw o ustalenie kapitału początkowego.

Odrzucone argumenty

Sprawa o ustalenie wysokości kapitału początkowego mieści się w zakresie pojęcia spraw o przyznanie prawa do emerytury, dla których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

spór dotyczy prawa majątkowego wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł Kapitał początkowy jest prawem majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie wysokości kapitału początkowego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.c. i jego interpretacji w kontekście spraw ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kapitału początkowego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie kapitału początkowego ma szansę na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 8117,56 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 38/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 stycznia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) 
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) 
SSN Romualda Spyt 
 
w sprawie z wniosku T. W. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o wysokość kapitału początkowego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 28 października 2009 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
W sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego Sąd Apelacyjny, 
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 28 października 
2009 r. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z wniosku T. W. na kwotę 
8.117,56 zł i odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej. Stwierdził, że spór dotyczy 
prawa majątkowego, odnośnie do którego w sprawach z zakresu ubezpieczeń 
społecznych dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem 
wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł (art. 3982 § 1 
k.p.c.). 
W 
zażaleniu 
ubezpieczonej, 
zawierającym 
wniosek 
o 
uchylenie 
postanowienia w całości, zarzucono naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c., polegające na 

 
 
2 
jego błędnym zastosowaniu wynikającym z przyjęcia, że wartość przedmiotu 
zaskarżenia wynosi w niniejszej sprawie 8.117,56 zł, a zatem jest niższa niż kwota 
10.000 zł, czyli kwota warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej. Skarżąca 
podniosła, że postępowanie toczące się w pierwszej instancji przed Sądem 
Okręgowym i w drugiej instancji przez Sądem Apelacyjnym, w wyniku odwołania 
się przez nią od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczyło ustalenia 
wysokości kapitału początkowego i tego samego dotyczyć będzie postępowanie 
przez Sądem Najwyższym toczące się na skutek złożenia skargi kasacyjnej. Skoro 
więc przedmiotem tego postępowania ma być ustalenie wysokości kapitału 
początkowego, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi równowartość wysokości 
kapitału początkowego. Ze względu na art. 3982 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu 
ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości 
przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub 
renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W ocenie skarżącej, 
postępowanie o ustalenie wysokości kapitału początkowego mieści się w zakresie 
pojęcia spraw o przyznanie prawa do emerytury. Wyjątki wskazane w art. 3982 § 1 
k.p.c. podyktowane zostały względami społecznymi, co stanowi niewątpliwie 
koncesję na rzecz ochrony w postępowaniu kasacyjnym interesów osób 
najuboższych w sprawach dotyczących szeroko pojętego prawa do emerytury. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Przedmiotem postępowania z odwołania od decyzji ZUS, zakończonego 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 
kwietnia 2009 r., było ustalenie kapitału początkowego. Sprawa mająca taki 
przedmiot jest sprawą o prawa majątkowe i wobec tego skarga kasacyjna 
przysługuje podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. tylko wówczas, gdy wartość spornego 
prawa nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Kapitał początkowy jest prawem 
majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna, która będzie 
przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie jego wysokości nie 
jest więc sprawą o przyznanie ani o wstrzymanie emerytury lub renty ani też 
sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga 

 
 
3 
kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zakres 
spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu 
zaskarżenia został określony w przepisie art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c., który 
został wprowadzony później niż uregulowania o kapitale początkowym zawarte w 
ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Gdyby intencją 
ustawodawcy było wprowadzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o 
ustalenie kapitału początkowego niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, 
to takie uregulowanie znalazłoby się bez wątpienia w treści wymienionego przepisu 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06, 
OSNP 2008 nr 9-10, poz. 151; z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 294/03, OSNP 
2004 nr 22, poz. 391; z dnia 14 września 2006 r., III UK 92/06 i z dnia 6 
października 2009 r., II UZ 31/09, niepubl.). 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3941 § 3 w 
związku z 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI