Orzeczenie · 2019-01-17

II UZ 37/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-17
SNubezpieczenia społecznezasiłkiWysokanajwyższy
ubezpieczenia społecznezasiłek chorobowywypadek przy pracyśmierć stronypostępowanie administracyjnepostępowanie sądowenastępstwo prawnedoręczenie decyzji

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Warszawie i poprzedzającą go decyzję ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd Okręgowy uznał, że doręczenie decyzji ZUS z dnia 29 lutego 2016 r. ubezpieczonej Z.J. w dniu 7 marca 2016 r. było nieskuteczne, ponieważ ubezpieczona zmarła 6 marca 2016 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że sprawa powinna być prowadzona z udziałem następców prawnych zmarłej. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznał, że śmierć ubezpieczonej nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a sprawy dotyczące zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego nie podlegają dziedziczeniu i nie wymagają wzywania następców prawnych do udziału w postępowaniu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że śmierć strony w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego nie wymaga wzywania następców prawnych i nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego lub sądowego dotyczącego prawa do zasiłku chorobowego czyni postępowanie bezprzedmiotowym i wymaga jego zawieszenia lub wzywania następców prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć strony w toku postępowania dotyczącego prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego nie czyni postępowania bezprzedmiotowym i nie wymaga jego zawieszenia ani wzywania następców prawnych, jeśli dotyczy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawy dotyczące zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego nie podlegają dziedziczeniu i nie wymagają udziału następców prawnych. Przepisy nie obligują do wzywania następców prawnych w sprawie dotyczącej zwrotu wypłaconego zmarłemu ubezpieczonemu zasiłku. Postępowanie toczy się z udziałem ZUS i płatnika składek.

Czy doręczenie decyzji organu rentowego osobie zmarłej, która nie była stroną postępowania administracyjnego, skutkuje nieważnością postępowania sądowego?

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji organu rentowego osobie zmarłej nie skutkuje nieważnością postępowania sądowego, jeśli sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, a sąd odwoławczy może uzupełnić postępowanie dowodowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i poprzedzającą go decyzję organu rentowego z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji zmarłej ubezpieczonej. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji nie było dotknięte nieważnością, a Sąd Okręgowy nie powinien był przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
„C.” Sp. z o.o. w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W.instytucjaorgan rentowy
Z. J.osoba_fizycznaubezpieczona

Przepisy (22)

Główne

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 123

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.u.w.p.i.c.z. art. 58

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14a

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 180

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 31

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 84

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.p.i.c.i.m. art. 65 § 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.i.c.i.m. art. 66 § 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa

u.u.w.p.i.c.z. art. 58

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.e.i.r.f.u.s. art. 136

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć ubezpieczonej nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. • Sprawy dotyczące zwrotu nienależnie pobranego zasiłku nie podlegają dziedziczeniu. • Nie ma obowiązku wzywania następców prawnych do udziału w postępowaniu w takich sprawach. • Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji nie było dotknięte nieważnością.

Odrzucone argumenty

Doręczenie decyzji zmarłej ubezpieczonej było nieskuteczne. • Sprawa powinna być prowadzona z udziałem następców prawnych. • Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

Godne uwagi sformułowania

śmierć strony lub jednej ze stron nie czyni postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. • przejście prawa do świadczenia lub zobowiązania z zakresu ubezpieczeń społecznych na inne osoby jest możliwe tylko wówczas, gdy istnieje do tego wyraźna podstawa prawna • zaległości składkowe stanowią dług płatnika składek, a nie dług ubezpieczonych i dlatego nie przechodzą one na ich spadkobierców.

Skład orzekający

Bohdan Bieniek

przewodniczący

Maciej Pacuda

członek

Krzysztof Staryk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że śmierć strony w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego nie wymaga wzywania następców prawnych i nie czyni postępowania bezprzedmiotowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego ze śmiercią strony w trakcie postępowania, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej, zwłaszcza w sprawach ubezpieczeniowych.

Czy śmierć ubezpieczonego kończy sprawę o zasiłek? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst